TÜRKİYE’DE REKLAM ENDÜSTRİSİ DEĞER ZİNCİRİ VE TEMEL GÖSTERGELER
Öz
19. yüzyılın 2. yarısından günümüze dek, ülkenin siyasal, toplumsal ve ekonomik grafiğine oldukça paralel bir gidişat izleyen reklam endüstrisi, Türkiye’de kültür ekonomisini döndüren temel çarklardan biri haline gelmiştir. Bir yaratıcı endüstri olan reklam endüstrisi, başta TV, Film, Müzik, Yeni medya ve internet, fotoğrafçılık olmak üzere, yaratıcı olan ve olmayan pek çok endüstri ve aktiviteyi harekete geçirmektedir. Reklam endüstrisi Türkiye’de son yıllarda TV dizisi sektörünün ortaya çıkışında ve büyümesinde belirleyici role sahiptir. Yaratıcılığı desteklemesinin yanı sıra, istihdam yaratmakta ve kültür ekonomileri içerisinden önemli bir pay almaktadır. Reklam endüstrisinin Türkiye’de gelişimi, ülke ekonomisinin kalbinin attığı İstanbul’da gerçekleşmiştir. Reklam veren gibi, reklam ajanslarının, reklam mecralarının, reklamın tetiklediği tüm yan alanların yer aldığı bu kent, tüm diğer yaratıcı endüstriler gibi reklam endüstrisi için de merkezdir. Bu çalışmada, Türkiye reklam endüstrisinin değer zinciri çözümlenerek, temel göstergeler ortaya koyulmaktadır. Çalışmada, İstanbul Kültür Mirası ve Kültür Ekonomisi Envanteri 2010 Projesi kapsamında, yine yazar tarafından reklam endüstrisine dair oluşturulan niceliksel ve niteliksel verilerden faydalanılmıştır. Değer zincirinde yer alan aktörler; istihdam, firma sayısı, ciro, medya yatırımları, yer seçimi gibi temel endikatörler yardımıyla ele alınmakta, üretim süreci ve diğer sektörlerle ilişkiler sektör temsilcileri ile yapılan görüşmeler gibi ikincil kaynaklardan hareketle tanımlanmaktadır
Anahtar Kelimeler
reklam endüstrisi, yaratıcı endüstriler, değer zinciri, Türkiye
Kaynakça
- AA (2010). UK Advertising Industry Statistics, Advertising Association web sitesi, http://www.adassoc.org.uk/aa/index.cfm/adstats/’ den, [erişim tarihi 21 Ekim 2010].
- Blythe, M. (2000). Creative Learning Futures: Survey of Creative Professionals, Consortium of Arts and Design Institutions in Southern England.
- Braun, E. ve Lavanga, M. (2007). "An International Comparative Quick Scan of National Policies for Creative Industries" Rotterdam: European Institute for Comparative Urban Research(EURICUR),ErasmusUniversity, http://www.cultuureneconomie.nl/_pdf/National_Policies_for_Creative_Industries_Quick scan.pdf’den, [erişim tarihi 2 Nisan 2008].
- Bleda, A. (2010). Aslı Bleda’nın katılımıyla gerçekleştirilen 18.02.2010 tarihli Odak Grup Toplantı Notları.
- CC (2008). Creative Clusters web sitesi, www.creativeclusters.com.
- CI (2012). Creative Industries web sitesi, http://www.creative.leontief.net/industriesen.html.
- CCI (2012). Reklam Sektör Haritası, Centre for Creative Industry web sitesi, Queen’s University Belfast, http://www.creative.qub.ac.uk/index2.html’den, [erişim tarihi 5 Ocak 2012].
- Coe, N. ve Johns, J. (2004). "Beyond production clusters, towards a critical political economy of Networks in the film and television industries", Cultural Industries and the Production of Culture, D. Power and A.J. Scott (eds.), London and New York: Routledge, 188-204
- Çetinkaya, Y. (1992). Reklamcılık, Alternatif Üniversite 14, İstanbul: Ağaç Yayıncılık.
- DCMS (1998). “Creative Industries Mapping Document 1998”, Department Media Culture and Sport, London.
