Olgu Sunumu

SANATTA BİÇİMİ AŞAN ANLAM

Cilt: 15 Sayı: 3 1 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

SANATTA BİÇİMİ AŞAN ANLAM

Öz

Çalışma, kavramsal sanatın sanatı basitleştirip basitleştirmediği sorusu etrafında şekillenmiş; Kavramsal Sanatın tarihsel gelişimi, düşünsel temelleri ve estetikten uzaklaşan yapısı detaylı biçimde ele alınmıştır. 1960’lı yıllarda ortaya çıkan bu yaklaşım, sanat eserinin fiziksel varlığından çok taşıdığı fikre odaklanarak sanatın tanımını, izleyiciyle kurduğu ilişkiyi ve sanatçının rolünü dönüştürmüştür. Araştırma sürecinde, kavramsal sanatın başlangıçtaki sorgulayıcı tavrının zamanla biçimsel sorumluluktan uzaklaşan, metinsel açıklamalarla anlam üreten ve stratejik tüketilebilirliğe açık bir yapıya dönüştüğü görülmüştür. Teknik beceriden arındırılmış üretim anlayışı, sanatçının yaratım sürecindeki sorumluluğunu sorgulanabilir hâle getirirken; izleyicinin de estetik deneyimden çok entelektüel bir çözümleme sürecine zorlandığı anlaşılmıştır. Sanatın yalnızca bir fikir alanına indirgenmesi hem yapıtın anlam derinliğini zayıflatmakta hem de sanatçının açıklamasıyla anlam bulan bir sistem üretmektedir. Sanat ortamı koşullarının bu biçimsel zayıflığın ödüllendirmesi ise, kavramsal sanatın eleştirdiği kurumsal yapılarla kurduğu ilişkiyi karmaşıklaştırmaktadır. Bu çok yönlü yapı, kavramsal sanatın hem özgürleştirici hem de istismara açık doğasını gözler önüne sererken, sanatın güncel işleyişine dair önemli tartışmaları da beraberinde getirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kavramsal sanat, Sanat nesnesi, Biçim, İzleyici-sanat ilişkisi, Anlam

Kaynakça

  1. Amin, M. J., & Mohammed, S. Q. (2022). The Relationship Between Aesthetic Experience and Conceptual Art. Twejer Journal, 5(3), 393-434.
  2. Antmen, A. (2014). 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar. İstanbul: Sel Yayıncılık.
  3. Aydın, E. (2023). Kant, Sanat ve Deha'nın Rolü. 03 22, 2025 tarihinde İzmir Art: https://www.izmir.art/tr/kant-sanat-ve-deha-nin-rolu adresinden alındı
  4. Ayhan, D. C. (2024). Estetik Kavramına Güncel Bir Bakış: Estetiğin Terk Edilişi ve Meta Anlatıların Sonu. Lokum Sanat ve Tasarım Dergisi, 2(2), 130-141.
  5. Balkır, S. (2020). Sanat-Sanatçı ve Bir Meta Nesnesi Olarak Sanat Eseri. Journal of Arts, 3(1), 31-34.
  6. Brook, D. (1972). Toward a Definition of Conceptual Art. Leonardo, 5(1), 49-50.
  7. Bulut, Ş. (2018). Güncel Sanatı (Kavramsal) Anlamaya Çalışmak. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 4(1), 69-76.
  8. Dewey, J. (1980). Art As Experience. New York: Perigee Book.
  9. Düz, N. (2017). Sanatta Özne-Nesne İlişkisi ve Yaratıcılık. MSKU Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 28-36.
  10. Ercan, A. (2022). Gösterilmeyen Sanatın Anlatısı. Pearson Journal of Social Sciences & Humanities, 7(20), 134-141.

Kaynak Göster

APA
Asmaz, A. C., & Önal, N. O. (2025). SANATTA BİÇİMİ AŞAN ANLAM. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 15(3), 1085-1097. https://doi.org/10.7456/tojdac.1671141
AMA
1.Asmaz AC, Önal NO. SANATTA BİÇİMİ AŞAN ANLAM. TOJDAC. 2025;15(3):1085-1097. doi:10.7456/tojdac.1671141
Chicago
Asmaz, Ayşenur Ceren, ve Nizam Orçun Önal. 2025. “SANATTA BİÇİMİ AŞAN ANLAM”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15 (3): 1085-97. https://doi.org/10.7456/tojdac.1671141.
EndNote
Asmaz AC, Önal NO (01 Temmuz 2025) SANATTA BİÇİMİ AŞAN ANLAM. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15 3 1085–1097.
IEEE
[1]A. C. Asmaz ve N. O. Önal, “SANATTA BİÇİMİ AŞAN ANLAM”, TOJDAC, c. 15, sy 3, ss. 1085–1097, Tem. 2025, doi: 10.7456/tojdac.1671141.
ISNAD
Asmaz, Ayşenur Ceren - Önal, Nizam Orçun. “SANATTA BİÇİMİ AŞAN ANLAM”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15/3 (01 Temmuz 2025): 1085-1097. https://doi.org/10.7456/tojdac.1671141.
JAMA
1.Asmaz AC, Önal NO. SANATTA BİÇİMİ AŞAN ANLAM. TOJDAC. 2025;15:1085–1097.
MLA
Asmaz, Ayşenur Ceren, ve Nizam Orçun Önal. “SANATTA BİÇİMİ AŞAN ANLAM”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, c. 15, sy 3, Temmuz 2025, ss. 1085-97, doi:10.7456/tojdac.1671141.
Vancouver
1.Ayşenur Ceren Asmaz, Nizam Orçun Önal. SANATTA BİÇİMİ AŞAN ANLAM. TOJDAC. 01 Temmuz 2025;15(3):1085-97. doi:10.7456/tojdac.1671141