BETWEEN HUMANITY AND ARTIFICIAL INTELLIGENCE: THE IDENTITY QUEST OF BICENTENNIAL MAN

Yıl 2025, Cilt: 15 Sayı: 3, 702 - 714, 01.07.2025

Bilal Kır , Nasıf Ali Ünügür , Ayça Yılmaz

https://doi.org/10.7456/tojdac.1671489

Öz

Bicentennial Man critically explores the boundaries between artificial intelligence and humanity from ethical, legal, and philosophical perspectives. Based on Isaac Asimov’s short story, the film follows the 200-year journey of Andrew, an android experiencing individuation and humanization. This study examines Andrew’s engagement with virtue, art, love, and justice, discussing the impact of artificial intelligence on human identity. It addresses the ethical and societal dimensions of AI-human interaction and opens new debates on human-robot relations through the film’s portrayal of technology. Andrew’s experiences serve as a lens to analyze the social acceptance of AI, its ethical responsibilities, and legal status, questioning the impact of technological advancements on human nature. The film was selected through purposive sampling by three experts in the field and analyzed using thematic analysis. Seven key themes were identified: Worker Robots, Machine Learning and Andrew, Andrew and Virtue, Andrew and the Process of Humanization, Andrew and Art, Andrew and Love, and Andrew and Justice. Ultimately, the film demonstrates that becoming human is not merely a biological process but a dynamic transformation shaped by social acceptance and ethical values. It contributes to AI and identity debates, raising crucial questions about the future of human-machine relations.

Anahtar Kelimeler

Artificial intelligence , Communication and identity , Artificial intelligence and identity , Human-machine relationship , Film review

İNSANLIK VE YAPAY ZEKÂ ARASINDA: BICENTENNIAL MAN’İN KİMLİK ARAYIŞI

Öz

Bicentennial Man filmi, yapay zekâ ve insanlık arasındaki sınırları etik, hukuki ve felsefi açılardan sorgulayan önemli bir anlatı sunmaktadır. Film, Isaac Asimov’un eserinden uyarlanarak, bireyselleşme ve insanlaşma sürecini deneyimleyen bir android olan Andrew’un 200 yıllık yolculuğunu konu almaktadır. Çalışma, Andrew’un erdem, sanat, aşk ve adalet kavramlarıyla ilişkisini ele alarak, yapay zekânın insan kimliği üzerindeki etkilerini tartışmaktadır. Andrew’un bireyselleşme süreci, yapay zekâ ve insan kimliği arasındaki etkileşimi etik ve toplumsal boyutlarıyla ele alırken, filmde sunulan teknoloji algısı üzerinden insan-robot ilişkilerine dair yeni tartışmalar açılmaktadır. Yapay zekâ ve robotların toplumsal kabulleri, etik sorumlulukları ve hukuki statüleri, Andrew’un deneyimleri üzerinden değerlendirilerek, teknolojik gelişmelerin insan doğası üzerindeki etkileri irdelenmektedir. Film, üç alan uzmanı tarafından amaçlı örneklem yöntemiyle seçilmiş ve tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışma kapsamında filmin anlatısında öne çıkan yedi ana tema "İşçi Robotlar", "Makine Öğrenmesi ve Andrew", "Andrew ve Erdem", "Andrew ve İnsanlaşma Süreci", "Andrew ve Sanat", "Andrew ve Aşk" ve "Andrew ve Adalet" olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak film, insanlaşmanın yalnızca biyolojik bir süreç değil, toplumsal kabul ve etik değerlerle şekillenen dinamik bir dönüşüm olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, yapay zekâ ve kimlik tartışmalarına katkı sağlayarak, gelecekteki insan-makine ilişkilerine dair önemli sorular ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yapay zeka , İletişim ve kimlik , Yapay zekâ ve kimlik , İnsan-makine ilişkisi , Film incelemesi.

Kaynakça

• Acar, A. K. (2023). Din ve teknoloji etkileşiminde yapay zeka ve Transhümanizm’e yaklaşımlar. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 10(1), pp. 380-406. https://doi.org/10.17859/pauifd.1267034
• Akbilek, M. (2017). Teknolojinin Pandora Kutusu: Robotların hukuki kişilikleri ve hukuki sorumlulukları. Beykent University Faculty of Law Journal, 3(6), pp. 215-236.
• Asimov, I. (1942). Runaround. Astounding science fiction, s. 94-103.
• Aydeniz, H. (2020). Geleneksel değerler üzerinden bir transhümanizm eleştirisi. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, (53), pp. 353-376. https://doi.org/10.29288/ilted.690929
• Balcı, Ş. (2021). Türk sinemasinda robotlar. Sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi, 12(2), pp. 259-291. https://doi.org/10.32001/sinecine.866101
• Batukan, C. (2018). Robot, Android, Sayborg ve yapay zekâda ruh meselesi. Proceedings of the International Istanbul Philosophy Congress (s. 1-10). Istanbul: Publications of the Logic Association.
• Bozkurt Yüksel, A. E. (2017). Robot hukuku. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 29, pp. 85-112.
• Braidotti, R. (2013). The posthuman. Cambridge: Polity Press.
• Britannica. (2019). Learn about Isaac Asimov's Three Laws of Robotics. Britanicca: https://www.britannica.com/video/discussion-Isaac-Asimovs-Three-Laws-of-Robotics/-218148 adresinden alındı
• Chi, O. H., Chi, C. G., & Gürsoy, D. (2025). Seeing personhood in machines: conceptualizing anthropomorphism of social robots. Journal of Service Research, 28(1), pp. 78-92. https://doi.org/10.1177/10946705241297196
• Çubukçu, İ. A. (1982). Erdem üzerine. Journal of the Institute of Islamic Sciences, 5, pp. 69-72.
• Demir, E. (2017). Robot hukuku. Master’s Thesis. Istanbul Bilgi University.
• Doğan, S., & Çakıcı, C. (2022). Yapay zekali hizmet robotlarina yönelik etik hususlar. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1), pp. 162-176. https://doi.org/10.32572/guntad.1009648
• Duffy, B. R. (2003). Anthropomorphism and the social robot. Robotics and Autonomous Systems,42(3-2), pp. 177-190. https://doi.org/10.1016/S0921-8890(02)00374-3
• Epley, N., Waytz, A., & Cacioppo, J. T. (2007). On seeing human: A three-factor theory of anthropomorphism. Psychological Review, 114(4), pp. 864-886.
• Feyzi, V., & Bilgiz, M. (2023). Transhümanizmin Ölümsüzlük İddiasının Kur’an Açısından Değerlendirilmesi. Kafkas University Faculty of Divinity Review, 10(20), pp. 347-367. https://doi.org/10.17050/kafkasilahiyat.1262346
• Fırat, S. Ü., & Fırat, O. Z. (2017). Dördüncü sanayi devriminde riskler robotlar ve yapay zekanın yönetişim sorunları. Global Sanayici: Ekonomi ve İş Dünyası Dergisi, 8(81), pp. 66-70.
• Gayford, M. (2016, February 15). Robot Art Raises Questions about Human Creativity. MIT Technology Review: https://www.technologyreview.com/2016/02/15/162067/robot-art-raises-questions-about-human-creativity/ adresinden alındı
• Glesne, C. (2015). Nitel araştırmaya giriş. In C. Glesne, Nitel araştırmaya giriş (p. 436). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Gökçem Akyıldız, S., & Akyıldız, Y. (2020). Westworld dizisinde makine öğrenmesi: cinsiyet eşitsizliğini yeniden üreten yapay zekâ yaratimlar.. Electronic Turkish Studies,15(2), pp. 999-1010.
• Gültekin, A. (2021). Transhümanizm Bağlamında Yapay Zekâ Tanrıya Bir Başkaldırı Mıdır?. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28, pp. 1-16.
• Haas, B. (2017, April 4). Chinese man 'marries' robot he built himself. The Guardian: https://www.theguardian.com/world/2017/apr/04/chinese-man-marries-robot-built-himself? adresinden alındı
• Hasdemir, A., & Berk, M. E. (2024). Bilimkurgu filmlerinde robot temsiline bir bakiş: 1980 ve sonrasi filmler üzerinden inceleme. Journal of Konya Sanat, 7, pp. 1-25. https://doi.org/10.51118/konsan.2024.40
• Kahambing, J., & Deguma, J. (2019). Reflecting on the personality of artificiality: reading Asimov’s film bicentennial man through machine ethics. Journal Of Educational and Social Research, 9(2), p. 17.
• Koyuncu, M. (2015). Çağdaş zihin felsefesinde yapay zekâ tartışmaları Turing Testi ve yansımaları. Master’s Thesis. Çukurova University.
• Łichocki, P., Billard, A., & Kahn, P. H. (2011). The ethical landscape of robotics. IEEE Robotics & Automation Magazine, 18(1), pp. 39-50. https://doi.org/10.1109/mra.2011.940275
• Mohan, V. (2019, February 27). Can robots ever have a true sense of self? Scientists are making progress. The Conversation : https://theconversation.com/can-robots-ever-have-a-true-sense-of-self adresinden alındı
• Mori, M. (2012). The uncanny valley. Energy, 7(4), pp. 33-35. Mota-Rojas, D., Mariti, C., Zdeinert, A., Riggio, G., Mora-Medina, P., Reyes, A. d., et al. (2021). Anthropomorphism and its adverse effects on the distress and welfare of companion animals. Animals, 11(11), p. 3263. https://doi.org/10.3390/ani11113263
• Özer, A. (2023). Prometheus' un ve benzer mitlerin izindeki sanat. International Social Sciences Studies Journal, 9(113), pp. 7572-7595. http://dx.doi.org/10.29228/sssj.70865
• Özmen, M. C. (2019). Ethics of artificial ıntelligence: moral responsibility of self-driving cars and sex robots. Master's Thesis. Middle East Technical University.
• Öztürk Dilek, G. (2019). Yapay zekanın etik gerçekliği. Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), pp. 47-59.
• Pagallo, U. (2018). Vital, Sophia, and co.-the quest for the legal personhood of robots. Information, 9(9), pp. 230-240. https://doi.org/10.3390/info9090230
• Robitzski, D. (2018, July 17). These pieces of art were all drawn by robots. World Economic Forum: ttps://www.weforum.org/stories/2018/07/qbits-for-cubists-robots-made-these-incredible-works-of-fine-art/ adresinden alındı
• Sucu, İ. (2019). Yapay zekânın toplum üzerindeki etkisi ve yapay zekâ (AI) filmi bağlamında yapay zekâya bakış. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi, 2(2), pp. 203-215.
• Suzuki, M. (2018, November 12). Crazy in love? The Japanese man 'married' to a hologram. Phys.org: https://phys.org/news/2018-11-crazy-japanese-hologram.html? adresinden alındı
• Torrance, S. (2008). Ethics and consciousness in artificial agents. Ai & Society, 22, pp. 495-521. https://doi.org/10.1007/s00146-007-0091-8
• Turan, T., Turan, G., & Küçüksille, E. (2022). Yapay zekâ etiği: Toplum üzerine etkisi. The Journal of Graduate School of Natural and Applied Sciences of Mehmet Akif Ersoy University, 13(2), pp. 292-299. https://doi.org/10.29048/makufebed.1058538
• Yazar, M. (2020). Eğitimle düzeltilebilir insan doğası ve insan hakları. Master's Thesis. Maltepe University.
• Yeşilkaya, N., & Umut, T. (2022). Transhümanizmde adaleti tesisin imkanina ilişkin bir değerlendirme. Artuklu Akademi, 9(1), pp. 87-100. https://doi.org/10.34247/artukluakademi.1083808
• Yılmaz, F. (2018). Robotlar hayatımızda. FSM Scholarly Studies Journal of Humanities and Social Sciences, (12), pp. 109-120. https://doi.org/10.16947/fsmia.502206
• Złotowski, J., Yogeeswaran, K., & Bartneck, C. (2017). Can we control it? Autonomous robots threaten human identity, uniqueness, safety, and resources. International Journal of Human-Computer Studies, 100, pp. 48-64. https://doi.org/10.1016/j.ijhcs.2016.12.008