Araştırma Makalesi

MERLEAU-PONTY’NİN GÖRÜLEN DÜNYA PERSPEKTİFİNDEN MİMARLIĞA BİR BAKIŞ DENEMESİ

Cilt: 15 Sayı: 3 1 Temmuz 2025
PDF İndir
TR EN

MERLEAU-PONTY’NİN GÖRÜLEN DÜNYA PERSPEKTİFİNDEN MİMARLIĞA BİR BAKIŞ DENEMESİ

Öz

Mimari tasarım sürecinde düşüncenin ürüne dönüşmesini sağlayan görselleştirme eylemi, numenal ve fenomenal dünyalar arasında bir sınır ve köprü işlevi üstlenerek özgün bir konum edinmektedir. Bu çalışma, mimarlık pratiğindeki görselleştirme süreçlerinin ve araçlarının Maurice Merleau-Ponty’nin “görülen dünya” perspektifi çerçevesinde değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Kuramsal çözümlemelerde, mimarın düşünsel üretimini görselleştirme biçimleri ile çizimlerin taşıdığı anlamlar bir bütün olarak ele alınmış; çizimlerin yalnızca teknik birer araç değil, düşüncenin bedensel deneyimle birleştiği anlam üretici eylemler olduğu ortaya konmuştur. Değerlendirmeler sonucunda, Merleau-Ponty’nin görüş, algı ve uzay kavramları üzerinden yürütülen tartışmaların, mimarlığın temsiliyet anlayışını yeniden düşünmeye davet ederken, aynı zamanda mimarlık eğitiminin duyusal farkındalık temelli bir algı eğitimine dönüşmesi gerekliliğine işaret etttiği görülmüştür. Buna ek olarak, dijital temsillerin (artırılmış gerçeklik, metaverse, simülasyon vb.) mimari algı üzerindeki etkisinin de Merleau-Ponty’nin bütüncül algı yaklaşımı bağlamında yeniden sorgulanmaya açık olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, mimarın mesleki farkındalığını ve mimarlığın kuramsal sınırlarını genişleten özgün bir kavrayış zemini sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Mimarlık, Mimari Görselleştirme, Mimari Çizim, Felsefe, Maurice Merleau-Ponty.

Destekleyen Kurum

Bu çalışmanın yürütülmesi için herhangi bir fon, hibe veya başka bir destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Çalışmada herhangi bir insan verisi yer almamaktadır.

Kaynakça

  1. Ando, T. (1988). The Church on the Water by Tadao Ando: Nature and the Sacred. Ocak 21, 2025 tarihinde ArchEyes | Timeless Architecture: https://archeyes.com/the-church-on-the-water-by-tadao-ando-nature-and-the-sacred/ adresinden alındı
  2. Güney, D. (2003). Mimarlık gerçeklikleri ve mimarlıkta zamanın Kavranışı (Yayın no: 143097). [Yayımlanmamış doktora tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi].
  3. Güney, D., & Yürekli, H. (2004). Mimarlığın tanımına üzerine bir deneme. itüdergisi/a, 3(1), s. 31-42.
  4. Henshaw, V. (2014). Scents of Place: The power of olfactory. 01 21, 2025 tarihinde Architectural Review: https://www.architectural-review.com/essays/scents-of-place-the-power-of-the-olfactory adresinden alındı
  5. Hirofumi Inaba, Courtesy of Hoshino Resort. (t.y.). The Church on the Water Photographs. Ocak 21, 2025 tarihinde https://archeyes.com/the-church-on-the-water-by-tadao-ando-nature-and-the-sacred/ adresinden alındı
  6. Holl, S. (2025a). RIVIERA KAPLANKAYA. Ocak 21, 2025 tarihinde https://www.stevenholl.com/project/akbuk/ adresinden alındı
  7. Holl, S. (2025b). HANGZHOU TRIAXIAL FIELD. Ocak 21, 2025 tarihinde Steven Holl Architects: https://www.stevenholl.com/project/hangzhou-triaxial-field/ adresinden alındı
  8. Laseau, P. (1989). Graphic Thinking for Architects and Designers Second Edition. New York: Van Nostrand Reinhold.
  9. Library of Congress. (2025a). Paul Rudolph, çatı katı dairesi projesi, üçüncü kat planı çizimi, 1965. Paul Rudolph's penthouse apartment, 23 Beekman Place, New York City. Plan, third level. Photograph. Ocak 21, 2025 tarihinde https://www.loc.gov/item/2003652544/ adresinden alındı
  10. Library of Congress. (2025b). Paul Rudolph, çatı katı dairesi projesi, dördüncü kat planı, 1965. Ocak 21, 2025 tarihinde https://www.loc.gov/item/2003652542/ adresinden alındı

Kaynak Göster

APA
Tarçın Turgay, Z. (2025). MERLEAU-PONTY’NİN GÖRÜLEN DÜNYA PERSPEKTİFİNDEN MİMARLIĞA BİR BAKIŞ DENEMESİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 15(3), 760-770. https://doi.org/10.7456/tojdac.1671679
AMA
1.Tarçın Turgay Z. MERLEAU-PONTY’NİN GÖRÜLEN DÜNYA PERSPEKTİFİNDEN MİMARLIĞA BİR BAKIŞ DENEMESİ. TOJDAC. 2025;15(3):760-770. doi:10.7456/tojdac.1671679
Chicago
Tarçın Turgay, Zeynep. 2025. “MERLEAU-PONTY’NİN GÖRÜLEN DÜNYA PERSPEKTİFİNDEN MİMARLIĞA BİR BAKIŞ DENEMESİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15 (3): 760-70. https://doi.org/10.7456/tojdac.1671679.
EndNote
Tarçın Turgay Z (01 Temmuz 2025) MERLEAU-PONTY’NİN GÖRÜLEN DÜNYA PERSPEKTİFİNDEN MİMARLIĞA BİR BAKIŞ DENEMESİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15 3 760–770.
IEEE
[1]Z. Tarçın Turgay, “MERLEAU-PONTY’NİN GÖRÜLEN DÜNYA PERSPEKTİFİNDEN MİMARLIĞA BİR BAKIŞ DENEMESİ”, TOJDAC, c. 15, sy 3, ss. 760–770, Tem. 2025, doi: 10.7456/tojdac.1671679.
ISNAD
Tarçın Turgay, Zeynep. “MERLEAU-PONTY’NİN GÖRÜLEN DÜNYA PERSPEKTİFİNDEN MİMARLIĞA BİR BAKIŞ DENEMESİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15/3 (01 Temmuz 2025): 760-770. https://doi.org/10.7456/tojdac.1671679.
JAMA
1.Tarçın Turgay Z. MERLEAU-PONTY’NİN GÖRÜLEN DÜNYA PERSPEKTİFİNDEN MİMARLIĞA BİR BAKIŞ DENEMESİ. TOJDAC. 2025;15:760–770.
MLA
Tarçın Turgay, Zeynep. “MERLEAU-PONTY’NİN GÖRÜLEN DÜNYA PERSPEKTİFİNDEN MİMARLIĞA BİR BAKIŞ DENEMESİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, c. 15, sy 3, Temmuz 2025, ss. 760-7, doi:10.7456/tojdac.1671679.
Vancouver
1.Zeynep Tarçın Turgay. MERLEAU-PONTY’NİN GÖRÜLEN DÜNYA PERSPEKTİFİNDEN MİMARLIĞA BİR BAKIŞ DENEMESİ. TOJDAC. 01 Temmuz 2025;15(3):760-7. doi:10.7456/tojdac.1671679