Derleme

NİTEL VERİ ANALİZİNDE YAPAY ZEKÂ: HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAM ARAŞTIRMALARINDA MAXQDA AI ASSIST’İN KULLANIMI

Cilt: 15 Sayı: 4 1 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

NİTEL VERİ ANALİZİNDE YAPAY ZEKÂ: HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAM ARAŞTIRMALARINDA MAXQDA AI ASSIST’İN KULLANIMI

Öz

Bu çalışmada, bilgisayar destekli nitel veri analiz yazılımlarında (CAQDAS) yapay zekâ (AI) kullanımını incelenerek, MAXQDA’nın AI Assist özelliği üzerine odaklanılmaktadır. Yapay zekânın nitel araştırmalardaki artan rolü, araştırmacılara büyük miktarda veriyi hızlı ve sistematik bir şekilde analiz etme imkânı sunmaktadır. Çalışma, MAXQDA AI Assist’in temel işlevlerini, uygulama alanlarını ve araştırma süreçlerine getirdiği yenilikleri değerlendirmektedir. AI Assist, transkripsiyon, yapay zekâ ile kodlama, kod önerisi, alt kod önerisi, veriler ile sohbet etme, terim açıklamalarının oluşturulması ve içeriklerin özetlenmesi gibi görevlerde araştırmacılara destek sunarak, nitel analiz sürecinde zaman tasarrufu ve analitik doğruluk sağlamaktadır. Yapay zekâ destekli analizlerin sınırları ve araştırmacının eleştirel değerlendirme sorumluluğu da tartışılmaktadır. Halkla ilişkiler ve reklam araştırmalarında yapay zekâ ile veri analiz imkanlarını değerlendiren bu çalışma, MAXQDA AI Assist’in kullanımı ile ilgili hem uygulama hem de teorik bir bakış açısı sunmaktadır. Araştırmacıların MAXQDA AI Assist gibi yapay zekâ tabanlı araçları etkili ve bilinçli bir şekilde kullanabilmesi için bu tür yazılımlar üzerinde daha fazla eğitim alması ve etik sorumluluklarını göz önünde bulundurması gerekmektedir. Yapay zekânın insan yaratıcılığını tamamlayan bir araç olarak görülmesi, analiz süreçlerinde öznellik ve derinlik kaybını önlemek adına önemlidir. Çalışma, halkla ilişkiler ve reklam araştırmalarında yapay zekâ destekli nitel analiz uygulamalarının sağlayabileceği metodolojik avantajları ortaya koyarak yapay zekânın nitel analiz süreçlerine olan katkısını ve sınırlamalarını dengeli bir şekilde açıklamaktadır. Bu çalışma, gelecekteki araştırmalara yön verecek bir rehber niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler

Bilgisayar Destekli Nitel Veri Analizi Yazılımı, MAXQDA, AI Assist, Yapay Zekâ, Nitel Veri Analizi

Kaynakça

  1. Abbaszadeh, M. R., Vazifeh, D. H., Nasimi, M. A., & Didehkhani, H. (2021). Developing a model of electronic word of mouth advertising in interpersonal relationships of social media users, with a qualitative approach. RASANEH, 32(3), 5-28.
  2. Açıkgöz, M., & Serarslan, M. (2025). Düşünümsel dijital medya anlatılarında izleyici yaklaşımları: “Yardımcı Oyuncu” dijital platform dizisi örneği. Selçuk İletişim, 18(1), 301-322.
  3. Adalı Aydın, G., Ügümü Aktaş, P., & Aydın, Ş. (2022). Kriz iletişimde femvertising stratejisinin kullanımı: Dardanel Ton “Elinize Sağlık” reklamı örneği. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, 5(2), 259-282.
  4. Ahat, K. (2024). Spor yönetiminde insan kaynakları yönetimi fonksiyonlarına yönelik kavramsal eğilimler: Tematik analiz. Online Journal of Recreation & Sports, 13(3), 222-237.
  5. Akter, S., Davies, K., Rich, J., & Inder, K. (2020). Barriers to accessing maternal health care services in the chittagong hill tracts, bangladesh: A qualitative descriptive study of indigenous women’s experiences. Plos One, 15(8), 1-22. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0237002.
  6. Arısan, Ü. (2024). Osmaniye Yerel Basınında Göçmen temsili: Akdeniz Gazetesi örneği. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 103-119.
  7. Arslan Güzelgün, H. (2021). Banka reklamlarının içerik analizi yöntemiyle incelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
  8. Aşkun, V. (2023). Sosyal bilimler araştırmaları için ChatGPT potansiyelinin açığa çıkarılması: Uygulamalar, zorluklar ve gelecek yönelimlere. Erciyes Akademi, 37(2), 622-656. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1281544.
  9. Ateş, N. B., & Mazıcı, E. T. (2022). Kadın Araştırma ve Uygulama Merkezlerinin halkla ilişkiler rolleri: Durum çalışması. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, (8), 100-129.
  10. Atkan, B., & Çevik Ergin, T. (2024). Kriz iletişimi bağlamında şirketlerin sosyal medya paylaşımları: 6 Şubat Depremi özelinde bir içerik analizi. Uluslararası Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları Dergisi, 7(1), 9-43.

Kaynak Göster

APA
Dereli, A. N., & Dereli, A. B. (2025). NİTEL VERİ ANALİZİNDE YAPAY ZEKÂ: HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAM ARAŞTIRMALARINDA MAXQDA AI ASSIST’İN KULLANIMI. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 15(4), 1656-1668. https://doi.org/10.7456/tojdac.1736055
AMA
1.Dereli AN, Dereli AB. NİTEL VERİ ANALİZİNDE YAPAY ZEKÂ: HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAM ARAŞTIRMALARINDA MAXQDA AI ASSIST’İN KULLANIMI. TOJDAC. 2025;15(4):1656-1668. doi:10.7456/tojdac.1736055
Chicago
Dereli, Asiye Nurcihan, ve Aytaç Burak Dereli. 2025. “NİTEL VERİ ANALİZİNDE YAPAY ZEKÂ: HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAM ARAŞTIRMALARINDA MAXQDA AI ASSIST’İN KULLANIMI”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15 (4): 1656-68. https://doi.org/10.7456/tojdac.1736055.
EndNote
Dereli AN, Dereli AB (01 Ekim 2025) NİTEL VERİ ANALİZİNDE YAPAY ZEKÂ: HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAM ARAŞTIRMALARINDA MAXQDA AI ASSIST’İN KULLANIMI. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15 4 1656–1668.
IEEE
[1]A. N. Dereli ve A. B. Dereli, “NİTEL VERİ ANALİZİNDE YAPAY ZEKÂ: HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAM ARAŞTIRMALARINDA MAXQDA AI ASSIST’İN KULLANIMI”, TOJDAC, c. 15, sy 4, ss. 1656–1668, Eki. 2025, doi: 10.7456/tojdac.1736055.
ISNAD
Dereli, Asiye Nurcihan - Dereli, Aytaç Burak. “NİTEL VERİ ANALİZİNDE YAPAY ZEKÂ: HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAM ARAŞTIRMALARINDA MAXQDA AI ASSIST’İN KULLANIMI”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15/4 (01 Ekim 2025): 1656-1668. https://doi.org/10.7456/tojdac.1736055.
JAMA
1.Dereli AN, Dereli AB. NİTEL VERİ ANALİZİNDE YAPAY ZEKÂ: HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAM ARAŞTIRMALARINDA MAXQDA AI ASSIST’İN KULLANIMI. TOJDAC. 2025;15:1656–1668.
MLA
Dereli, Asiye Nurcihan, ve Aytaç Burak Dereli. “NİTEL VERİ ANALİZİNDE YAPAY ZEKÂ: HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAM ARAŞTIRMALARINDA MAXQDA AI ASSIST’İN KULLANIMI”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, c. 15, sy 4, Ekim 2025, ss. 1656-68, doi:10.7456/tojdac.1736055.
Vancouver
1.Asiye Nurcihan Dereli, Aytaç Burak Dereli. NİTEL VERİ ANALİZİNDE YAPAY ZEKÂ: HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAM ARAŞTIRMALARINDA MAXQDA AI ASSIST’İN KULLANIMI. TOJDAC. 01 Ekim 2025;15(4):1656-68. doi:10.7456/tojdac.1736055