Araştırma Makalesi

ÇAĞDAŞ SANATTA CANAVAR BEDENLER

Cilt: 15 Sayı: 4 1 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

ÇAĞDAŞ SANATTA CANAVAR BEDENLER

Öz

İnsan, kendisi gibi olmayanı, görünmeyeni hatta düşünmeyeni dışlar, ötekileştirir veya yok sayar. Tarih boyunca fiziksel olarak idealden farklı, norm dışı özellikleri olanlar da toplum içinde ayrımcı davranışlara maruz kalmış hatta canavar olarak damgalanmışlardır. Her ne kadar canavar, modern öncesi toplumlarda sıra dışı hayvan veya hayvan-insan karışımı tasvirler için kullanılsa da modernizmden sonra tıbbi araştırma nesnesi olarak ya da sirklerde merak edilen görünüşlere sahip canavar bedenler olarak yerini almıştır. Canavar bedenlerin korku imgesinden beden politikalarıyla ilişkilendirilen güçlü bir metafora dönüşmesi ancak çağdaş sanattan sonra mümkün olmuştur. Çünkü postmodernizm sürecinde yaşanan toplumsal ve sosyal değişimler kültürel kodların değişmesine neden olmuş; bireyin dışlanması, ötekileştirilmesi ya da yok sayılmasının önüne geçilmesi hedeflenmiştir. Dolayısıyla canavar beden imgesinin rolü yadsınamaz. Bu araştırmada canavar imgesinin geçmişten günümüze toplum içindeki anlamı, canavar beden olarak bireylerin konumu ve belli başlı bazı kavramların beden politikalarındaki rolüne değinilmek amaçlanmıştır. Ayrıca varlığın sorgulandığı bir alan olarak bedeni kullanan bazı sanatçılar ve eserleri, düşünme pratiği geliştirmesi bakımından son derece önemlidir ve canavar bedenlerin nasıl dönüştüğünü ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çağdaş Sanat, Canavar, Beden, Öteki, Norm Dışı

Kaynakça

  1. Aydın, S. (2021). Orta Çağ’dan Avangard’a Beden-Kafa İlişkisinin İmgesel Halleri. Tykhe, 6(10): 75-93.
  2. Azamet, A. (2024). Sanatta Genetik Anomali ve Albino Teması. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (38), 938-951. DOI: 10.29000/rumelide.1439786.
  3. Büke, B. (2021). Engelli Bireylerin Kendilerine Yönelik Ayrımcı Ve Mikro Saldırgan Uygulamaları İfade Etmeleri: Twitter’daki #Engellenmekistemiyoruz Ve #Sağlamcılardışarı Etiketleri. Nitel Sosyal Bilimler, 3(2), 164-190.
  4. Britannica. (2025). Engelli Hakları Hareketi. Britannica: Https://Www.Britannica.Com/Topic/Disability-Rights-Movement Adresinden Alındı
  5. Courtine, J. (2021). Bedenin Tarihi 3. İstanbul:: Alfa Basım Yayım Dağıtım San. Ve Tic. Ltd. Şti.
  6. Courtine, J. (2021). Bedenin Tarihi 1. İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım San. Ve Tic. Ltd. Şti.
  7. Cyberflesh Girlmonster 1995. Linda Dement: Https://Www.Lindadement.Com/Cyberflesh-Girlmonster.Htm Adresinden Alındı.
  8. Cura. (2024). Sandra Mujinga, https://curamagazine.com/digital/sandra-mujinga-2/ Adresinden Alındı.
  9. Çırak, B. Ö. (2022). Sanatta Beden Temsilinin Dönüşümü: Kusurlu Beden. SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, Aralık’22 Cilt:15 Sayı:30, 969-987.
  10. Daşdemir, A. (2025). Toplumun Değişiminde Kadın: Sanat ve Protesto. Sanat ve Tasarım Dergisi (35 (20. Yıl Armağan Sayısı), 343-368.

Kaynak Göster

APA
Muraz, Ö. (2025). ÇAĞDAŞ SANATTA CANAVAR BEDENLER. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 15(4), 1416-1432. https://doi.org/10.7456/tojdac.1736145
AMA
1.Muraz Ö. ÇAĞDAŞ SANATTA CANAVAR BEDENLER. TOJDAC. 2025;15(4):1416-1432. doi:10.7456/tojdac.1736145
Chicago
Muraz, Özlem. 2025. “ÇAĞDAŞ SANATTA CANAVAR BEDENLER”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15 (4): 1416-32. https://doi.org/10.7456/tojdac.1736145.
EndNote
Muraz Ö (01 Ekim 2025) ÇAĞDAŞ SANATTA CANAVAR BEDENLER. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15 4 1416–1432.
IEEE
[1]Ö. Muraz, “ÇAĞDAŞ SANATTA CANAVAR BEDENLER”, TOJDAC, c. 15, sy 4, ss. 1416–1432, Eki. 2025, doi: 10.7456/tojdac.1736145.
ISNAD
Muraz, Özlem. “ÇAĞDAŞ SANATTA CANAVAR BEDENLER”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 15/4 (01 Ekim 2025): 1416-1432. https://doi.org/10.7456/tojdac.1736145.
JAMA
1.Muraz Ö. ÇAĞDAŞ SANATTA CANAVAR BEDENLER. TOJDAC. 2025;15:1416–1432.
MLA
Muraz, Özlem. “ÇAĞDAŞ SANATTA CANAVAR BEDENLER”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, c. 15, sy 4, Ekim 2025, ss. 1416-32, doi:10.7456/tojdac.1736145.
Vancouver
1.Özlem Muraz. ÇAĞDAŞ SANATTA CANAVAR BEDENLER. TOJDAC. 01 Ekim 2025;15(4):1416-32. doi:10.7456/tojdac.1736145