MİMARİ TEMSİL ÜZERİNE YAPILMIŞ ÇALIŞMALARIN BİBLİYOMETRİK ANALİZ YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 1, 192 - 204, 01.01.2026

Buşra Gürdağ

https://doi.org/10.7456/tojdac.1797640

Öz

Mimari temsil, mimarlığın kurucu bir parçasıdır. Mimari temsil, yalnızca mimari fikrin aktarımında kullanılan bir araç değil; aynı zamanda mimarlığın kültürel, teknolojik ve toplumsal boyutlarıyla ele alınabilen çok katmanlı bir olgudur. Bu nedenle, alana ilişkin akademik üretimin eğilimlerini ortaya koymak, gelecekteki araştırmalar için kritik önem taşımaktadır. Çalışma; Web of Science (WoS) veri tabanında mimari temsil üzerine yayımlanmış uluslararası yayınları bibliyometrik analiz yöntemiyle inceleyerek, alandaki eğilimleri ve olası araştırma boşluklarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada bibliyometrik analizler Bibliometrix programı aracılığıyla yapılmış ve sırasıyla mimari temsil alanında yapılan yayınların yıllara göre dağılımı, yayınların ülkelere göre dağılımı, kaynakların zaman içerisindeki üretimi, trend konular, tematik harita ve eş birliktelik ağı analizlerine yer verilmiştir. Bulgularda mimari temsil çalışmalarında tasarım süreci, tasarım eğitimi, dijital teknolojiler ve kültürel miras olmak üzere dört ana başlığın öne çıktığı; mimari temsil ve mekân deneyimi arasındaki ilişkiye odaklanan çalışmalarda ise eksiklik olduğu saptanmıştır. Çalışma, mimari temsille ilgili mevcut eğilimleri ve olası araştırma boşluklarını tespit ederek gelecekteki akademik araştırmalar için yönlendirici bir çerçeve sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Temsil , Mimari temsil , Bibliyometrik analiz.

A BIBLIOGRAPHIC ANALYSIS OF STUDIES ON ARCHITECTURAL REPRESENTATION

Öz

Architectural representation is a fundamental part of architecture. Architectural representation is not merely a tool used to convey architectural ideas; it is also a multi-layered phenomenon that can be approached in terms of the cultural, technological, and social dimensions of architecture. Therefore, revealing the trends in academic production in this field is of critical importance for future research. This study aims to identify trends and potential research gaps in the field by examining international publications on architectural representation in the Web of Science (WoS) database using bibliometric analysis methods. Bibliometric analyses in the study were performed using the Bibliometrix program and included the distribution of publications in the field of architectural representation by year, the distribution of publications by country, sources’ production over time, trend topics, thematic map, and co-occurrence network analysis. The findings reveal that four main topics stand out in architectural representation studies: the design process, design education, digital technologies, and cultural heritage. However, a lack of studies focusing on the relationship between architectural representation and spatial experience was identified. By identifying current trends and potential research gaps related to architectural representation, the study provides a guiding framework for future academic research.

Anahtar Kelimeler

Representation , Architectural representation , Bibliometric analysis.

Kaynakça

• Alemdar, Z. Y. & Aydınlı, S. (2011). Mimarlıkta Anlatı Olarak İmge, İTÜ Dergisi, 10(1), 83-94.
• Abafe, E. A., Bahta, Y. T., & Jordaan, H. (2022). Exploring Biblioshiny for Historical Assessment of Global. Sustainability, s. 1-34. https://doi.org/10.3390/su141710651
• Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping. Journal of Informetrics, s. 959-975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
• Asar, H., & Dursun Çebi, P. (2020). Layering in representation: Rethinking architectural representation through Perry Kulper’s works. A|Z ITU Journal of Faculty of Architecture, 10(10), 105-117. https://doi.org/10.5505/itujfa.2020.27879
• Audisho, E. (2020). Liveness, mediation and the simulated: Effects of the digital screen on architectural representation post–1990. Interstices: Journal of Architecture and Related Arts, 20(20), 75-92. Retrieved from https://interstices.ac.nz/index.php/Interstices/article/view/648
• Banfi, F., Roascio, S., Mandelli, A., & Stanga, C. (2023). Narrating ancient roman heritage through drawings and digital architectural representation: From historical archives, UAV and LIDAR to virtual-visual storytelling and HBIM projects. Drones, 7(1), 51. https://doi.org/10.3390/drones7010051
• Borden, G. P. (2014). PROCESS: Material and Representation in Architecture. New York: Routledge.
• Böhme, G. (2017). Atmospheric Architectures: The Aesthetics of Felt Spaces. (T. Engels-Schwarzpaul, Çev.) London: Bloomsbury.
• Castelo-Branco, R., Caetano, I., & Leitão, A. (2022). Digital representation methods: The case of algorithmic design. Frontiers of Architectural Research, 11(3), 527-541. https://doi.org/10.1016/j.foar.2021.12.008
• Ceylan, E. (2010). Modern Bir Mimari Temsil ve Performans Aracı Olarak Diyagram. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Christenson, M. (2019). Theories and Practices of Architectural Representation. New York: Routledge.
• Clini, P., Mariotti, C., Angeloni, R., and Muñoz Cádiz, J.: Architectural Heritage Digital Representations For Conservation Strategies, Int. Arch. Photogramm. Remote Sens. Spatial Inf. Sci., XLVIII-2/W4-2024, 111–118, https://doi.org/10.5194/isprs-archives-XLVIII-2-W4-2024-111-2024, 2024.
• Croset, P.-A. (1988). The Narration of Architecture. B. Colomina içinde, Architectureproduction (s. 200-211). New York: Princeton Architectural Press.
• Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, s. 285-296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
• Farroni, L. (2025). The preserved drawing: a critical inquiry for the culture of architectural representation. DISEGNARECON, 18(34), 2-1. https://doi.org/10.20365/disegnarecon.34.2025.2
• Frascari, M. (2007). Introduction: Models and drawings - the invisible nature of architecture. M. Frascari, J. Hale, & B. Starkey içinde, From Models to Drawings: Imagination and Representation in Architecture (s. 1-7). New York: Routledge.
• Gürer, T. K. (2004). Bir Paradigma Olarak Mimari Temsilin İncelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Gürer, T. K., & Yücel, A. (2005, Mart). Bir paradigma olarak mimari temsilin incelenmesi. itüdergisi/a mimarlık, planlama, tasarım, 4(1), 84-96.
• Hall, S. (1997). The Work of Representation. S. Hall içinde, Representation: Cultural Representations And Signifying Practıces (s. 13-74). London: SAGE Publications.
• Leandri, G.; Campbell, J.; Iñarra Abad, S.; Juan Vidal, F. (2022). Architectural representation: the image and the sign. En 8th International Conference on Higher Education Advances (HEAd'22). Editorial Universitat Politècnica de València. 797-805. https://doi.org/10.4995/HEAd22.2022.14179
• Mishra, D., Gunasekaran, A., Papadopoulos, T., & Childe, S. J. (2018). Big Data and supply chain management: a review. Annals of Operations Research, s. 313-336. https://doi.org/10.1007/s10479-016-2236-y
• Montalbán, C.; Álvarez, A. (2022). “The Architectural Representation through Mapping Controversies” UOU scientific journal (03), 128-137. https://doi.org/10.14198/UOU.2022.1.11
• Paker, N. (2004). Tasarımın Temsil Ortamındaki Algısı Üzerine. TOL Mimarlık Kültürü Dergisi, (4), 69-72.
• Perez-Gomez, A. (2005). Questions of representation: the poetic origin of architecture. Architectural Research Quarterly, 9(3-4), 217-225. https://doi.org/10.1017/S1359135505000278
• Picchio, F., Parrinello, S., Borucka, J., & Szczepański, J. (2023). Persistences: Analysis of the Image of Gdańsk and Its Cultural Identity Through Survey Processes and Digital Architectural Representation. Img Journal, 4(8), 258–283. https://doi.org/10.6092/issn.2724-2463/16360
• Rattenbury, K. (2002). This Is Not Architecture: Media Constructions. New York: Routledge.
• Riahi, P. (2017). Expanding the boundaries of architectural representation. The Journal of Architecture, 22(5), 815-824. https://doi.org/10.1080/13602365.2017.1351671
• Sarı, A. Z. & Koş, F. C. (2022). 21. yy. Mimari Temsil ve Tektonik Söylemlerinde Süreç ve İnşanın Temsil Ötesi Rolü, Tasarım Kuram, 18(35), 61-75. https://doi.org/10.14744/tasarimkuram.2022.25338
• Savaş, A. (2002, Nisan). "Tasarlayarak Sergilemek": Bir Temsil Nesnesi Olarak Mimarlık. Arredamento Mimarlık, (4), 87-91.
• Simonet, M., Vater, C., Abati, C. et al. Probing mental representations of space through sketch mapping: a scoping review. Cogn. Research 10, 59 (2025). https://doi.org/10.1186/s41235-025-00667-w
• Uraz, T. (2002, Nisan). Mimar ve Temsil: Oyunda "Usta" veya "Kurban" Olmak, ya da... Arredamento Mimarlık, (4), 77-80.
• Vazquez, E. (2025). Mapping CAD education in architecture: a critical review and survey of bachelor programmes in Europe. Architectural Science Review, 1–12. https://doi.org/10.1080/00038628.2025.2584178
• Yıldız, E. & Akbulut, M. T. (2023). Mimari Temsil Sitemlerine Zaman-Mekân’ın Eklenmesi ile Oluşan Mekânsal Deneyimin Sinema Aracılığı ile İncelenmesi. Jass Studies-The Journal of Academic Social Science Studies, 16(98), 525-556. http://dx.doi.org/10.29228/JASSS.74047