GÖÇ VE GÖÇMEN OLGUSU ÇERÇEVESİNDE TERRAFERMA (2011)

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 1, 69 - 83, 01.01.2026

Mustafa Oğuz Yeğin

https://doi.org/10.7456/tojdac.1798075

Öz

Göç, yüzyıllardır bir yer değiştirme hareketi olmanın ötesinde sosyo-kültürel ve politik boyutları olan çok kapsamlı bir süreçtir. Bu çalışma, Emanuele Crialese’nin Terraferma (2011) filmini göçün estetik ve politik temsilleri bağlamında nitel durum çalışması olarak ele almaktadır. İtalya’nın Linosa Adası’nda turizmle geçimini sağlayan ada halkı ile Afrika’dan deniz yoluyla gelen göçmenlerin karşılaşmalarına odaklanan film yardım etmenin etik zorunluluğu ile devletin güvenlik rejimi arasındaki gerilimi yansıtmaktadır. Araştırma sinematik dildeki çeşitli kavramlar etrafında Agamben’in “istisna hâli” ve Derrida’nın “koşullu/koşulsuz konukseverlik” gibi tanımları anlatı düzeyindeki karşılıklarıyla birlikte tartışmaktadır. Sinematografik olarak düşük-yüksek açı, yakın plan, ritim ve ışık v.b. karşıtlıkların “yardımın kriminalizasyonu”nu nasıl kadrajladığı gibi detaylar çalışmada ön plana çıkmaktadır. Marks’ın “dokunsal epistemoloji”siyle ses-görüntü dokusunun bedensel hafıza etkisi ve Bhabha’nın “Üçüncü Mekân”ındaki duygusal kırılmalarla müzakere süreçlerinin Terraferma’daki yansımaları sinematik düzeyde filmi diğer göç filmlerinden ayırmaktadır. Filmin mağduriyet merkezli tek boyutlu temsiliyetin ötesine geçerek turistik misafirperverlik söylemiyle güvenlik söylemini aynı kadrajda çarpıştırdığı görülmektedir. Çalışma bu minvalde göç sinemasına kuramsal bir katkı sunmaya çalışarak yardımın kriminalizasyonu etrafında aidiyet ve özneleşme sorunsalını estetik bir form olan sinema sanatı üzerinden yeniden ele almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Göç sineması , Terraferma , İstisna hâli , Koşullu konukseverlik , Dokunsal epistemoloji.

TERRAFERMA (2011) WITHIN THE FRAMEWORK OF MIGRATION AND THE MIGRANT PHENOMENON

Öz

Migration, beyond being a centuries-old act of displacement, is a comprehensive process with sociocultural and political dimensions. This study examines Emanuele Crialese's film Terraferma (2011) as a qualitative case study in the context of aesthetic and political representations of migration. Focusing on the encounters between islanders who make their living from tourism on the Italian island of Linosa and migrants arriving by sea from Africa, the film reflects the tension between the ethical imperative of aid and the state's security regime. The research explores various concepts in cinematic language, such as Agamben's "state of exception" and Derrida's "conditional/unconditional hospitality," along with their narrative counterparts. Cinematographic details such as how contrasts such as low and high angles, close-up, rhythm, and lighting frame the "criminalization of aid" are highlighted in the study. The reflections of Marx's "tactile epistemology" and the bodily memory effect of the sound-image texture, as well as the emotional ruptures and negotiation processes in Bhabha's "Third Space," in Terraferma distinguish the film from other migration films on a cinematic level. The film transcends a one-dimensional representation centered on victimhood, colliding within the same framework the discourse of touristic hospitality with the discourse of security. In this vein, the study attempts to offer a theoretical contribution to migration cinema, revisiting the problematic of belonging and subjectification surrounding the criminalization of aid through the aesthetic form of cinema.

Anahtar Kelimeler

Cinema of migration , Terraferma , State of exception , Conditional hospitality , Haptic epistemology.

Kaynakça

• Agamben, G. (2005). State of exception (K. Attell, Trans.). University of Chicago Press.
• Balibar, É. (2004). We, the people of Europe? Reflections on transnational citizenship (J. Swenson, Trans.). Princeton University Press.
• Baracco, A. (2024). Narratives of Mediterranean migrants in Italian cinema: The camera angle and close-up in Terraferma and Fuocoammare. Journal of Italian Cinema & Media Studies, 12(1), 25-48. https://doi.org/10.1386/jicms_00237_1
• Bauman, Z. (2016). Liquid modernity. Polity Press.
• Bertellini, G. (2013). Film, national cinema, and migration. In I. Ness (Ed.), The encyclopedia of global human migration. Wiley-Blackwell.
• Bhabha, H. K. (1994). The location of culture. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203820551
• Bilgiç, F. (2002). Türk sinemasında 1980 sonrası üslup arayışları. T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
• Bordwell, D., & Thompson, K. (2017). Film art: An introduction (11th ed.). McGraw-Hill Education.
• Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). Greenwood.
• Bourdieu, P. (1990). The logic of practice (R. Nice, Trans.). Stanford University Press.
• Castles, S., & Miller, M. J. (2009). The age of migration: International population movements in the modern world (4th ed.). Guilford Press.
• Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). SAGE.
• Crialese, E. (Director). (2011). Terraferma. https://www.imdb.com/title/tt1641410/
• de Luca, T., & Barradas Jorge, N. (Eds.). (2016). Slow cinema. Edinburgh University Press.
• Deleuze, G. (1986). Cinema 1: The movement-image (H. Tomlinson & B. Habberjam, Trans.). University of Minnesota Press.
• Deleuze, G. (1989). Cinema 2: The time-image (H. Tomlinson & R. Galeta, Trans.). University of Minnesota Press.
• Deleuze, G. (2021). Sinema 2: Zaman-imge (B. Yalım & E. Koyuncu, Trans.). Norgunk.
• Derrida, J. (2000). Of hospitality: Anne Dufourmantelle invites Jacques Derrida to respond (R. Bowlby, Trans.). Stanford University Press.
• Erdem, S. (2006). Refah toplumunda getto. Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Faist, T. (2000). The volume and dynamics of international migration and transnational social spaces. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780198293910.001.0001
• Flick, U. (2014). An introduction to qualitative research (5th ed.). SAGE.
• Giddens, A. (2012). Sosyoloji (C. Güzel, Trans.). Kırmızı Yayınları. Grainge, P. (Ed.). (2003). Memory and popular film. Manchester University Press.
• Grusin, R. (2014). Post-cinematic atavism. SEQUENCE: Serial Studies in Media, Film and Music, 1(3), 1–13.
• Güçhan, G. (1993). Sinema–toplum ilişkileri. Kurgu, 12(2), 49–69.
• Hall, S. (1990). Cultural identity and diaspora. In J. Rutherford (Ed.), Identity: Community, culture, difference (pp. 222–237). Lawrence & Wishart.
• Hancock, D. R., & Algozzine, R. (2006). Doing case study research: A practical guide for beginning researchers. Teachers College Press.
• Higbee, W., & Lim, S. H. (2010). Concepts of transnational cinema: Towards a critical transnationalism in film studies. Transnational Cinemas, 1(1), 7–21. https://doi.org/10.1386/trac.1.1.7/1
• Huyssen, A. (1999). Alacakaranlık anıları: Bellek yitimi kültüründe zamanı belirlemek (K. Atakay, Trans.). Metis.
• İnce, G. B. (2010). Medya ve toplumsal hafıza. Kültür ve İletişim, 13(1), 9–29.
• Johnson, R. (2020). A brutal humanism for the new millennium: The legacy of neorealism in contemporary cinema of migration. White Rose Research Online.
• Kaçar, F. (2018). Kimlik, öteki ve ötekileştirme bağlamında sinema: Fatih Akın’ın filmlerinde göç ve kimlik olgusu (Master’s thesis). Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Kaplamacı, A. D. (2013). Gurbet ne yana düşer: Suyun öte yanına. Kadın Araştırmaları Dergisi, (12), 25–54.
• Lee, E. S. (1966). A theory of migration. Demography, 3(1), 47–57. https://doi.org/10.2307/2060063
• Loshitzky, Y. (2010). Screening strangers: Migration and diaspora in contemporary European cinema. Indiana University Press.
• Marks, L. U. (1998). Video haptics and erotics. Screen, 39(4), 331–348. https://doi.org/10.1093/screen/39.4.331
• Marks, L. U. (2000). The skin of the film: Intercultural cinema, embodiment, and the senses. Duke University Press.
• Marshall, G. (2005). Sosyoloji sözlüğü (O. Akınhan & D. Kömürcü, Trans.). Bilim ve Sanat Yayınları.
• Massey, D. S., Arango, J., Hugo, G., Kouaouci, A., Pellegrino, A., & Taylor, J. E. (1993). Theories of international migration: A review and appraisal. Population and Development Review, 19(3), 431–466.
• Mezzadra, S., & Neilson, B. (2013). Border as method, or, the multiplication of labor. Duke University Press. https://doi.org/10.1215/9780822377542
• Naficy, H. (2001). An accented cinema: Exilic and diasporic filmmaking. Princeton University Press.
• Nail, T. (2015). The figure of the migrant. Stanford University Press.
• Nichols, B. (2017). Introduction to documentary (3rd ed.). Indiana University Press.
• Öztürk, S. R. (2025). Görsel temsil ve göç [Visual representation and migration]. İletişim Yayınları.
• Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4th ed.). SAGE.
• Rancière, J. (2013). Özgürleşen seyirci (E. Burak Şaman, Trans.). Metis Yayınları.
• Ravenstein, E. G. (1885). The laws of migration. Journal of the Statistical Society of London, 48(2), 167–235. https://doi.org/10.2307/2979181
• Rosi, G. (Director). (2016). Fuocoammare. 21 Uno Film; Stemal Entertainment.
• Schoonover, K. (2012). Brutal vision: The neorealist body in postwar Italian cinema. University of Minnesota Press. https://doi.org/10.5749/minnesota/9780816675548.001.0001
• Sontag, S. (2004). Regarding the pain of others. Penguin.
• Vincente, M. (2017). The migration experience in cinema. Crossings: Journal of Migration & Culture, 8(3), 311–326.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11th ed.). Seçkin Yayıncılık.
• Yılmazok, L. (2018). Ulusal sinema: Ulus, kültür, kimlik ve karakter üzerinden bir inceleme. Beykoz Akademi Dergisi, 6(1), 136–151. https://doi.org/10.14514/BYK.m.21478082.2018.6/1.136-151