Araştırma Makalesi

YOUTUBE VE DİJİTAL TÜKETİM FOLKLORU: TEMU KUTU AÇMA ÖRNEĞİ

Cilt: 16 Sayı: 1 1 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

YOUTUBE VE DİJİTAL TÜKETİM FOLKLORU: TEMU KUTU AÇMA ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışma, YouTube’da yayımlanan ve en çok izlenen TEMU alışveriş videoları üzerinden dijital tüketim folklorunu incelemektedir. Farklı kategorilerden seçilen on video, içerik kurgusu, performatif özellikleri ve izleyici yorumları bakımından halkbilimsel bir perspektifle değerlendirilmiştir. Sipariş, kutu açma, ürün deneme ve değerlendirme süreçleri dijital ritüeller olarak yorumlanmış; bu aşamaların geleneksel halk anlatılarının yapısal düzenine benzerlik taşıdığı görülmüştür. Videolarda kullanılan dil, beden hareketleri, tekrarlar ve mizahi üslup, izleyiciler arasında bir topluluk duygusu yaratarak tüketim deneyimini ritüelleştirmektedir. İzleyici yorumları toplumsal cinsiyet ile tüketim arasındaki ilişkiyi açık biçimde ortaya koymaktadır. Kadın izleyiciler kozmetik, ev eşyası ve gündelik yaşam ürünlerine; erkek izleyiciler ise teknoloji, araç-gereç ve aksesuar ürünlerine yönelmektedir. “Eşime aldım”, “çocuğuma denedim” gibi ifadeler, tüketimin toplumsal cinsiyet rollerini yeniden ürettiğini göstermektedir. “Ucuz ama iş görüyor”, “fiyatına göre iyi” gibi söylemler ise tasarruf folklorunun güncel bir uzantısı olarak değerlendirilmektedir. Yorumlarda sıkça görülen mizah, ironi ve örtük eleştiriler, ürün değerlendirmelerini folklorik bir anlatı biçimine dönüştürmekte; kullanıcılar arasında ortak bir mizah kültürü oluşturmaktadır. “Çin malı işte” veya “Türkiye’de bu fiyata yok” gibi ifadeler, tüketimi küresel-yerel kimliklerin ifadesine dönüştürmektedir. Sonuçta TEMU videoları, yalnızca alışverişi değil, kimlik, bellek ve paylaşım ekseninde şekillenen çağdaş bir halk kültürü biçimini temsil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Dijital Folklor, Tüketim Folkloru, Youtube, TEMU, Alışveriş ve Kutu Açma.

Kaynakça

  1. Aydoğan, F. (2005). Medya ve tüketim kültürü üzerine. İstanbul: Türkmen Kitabevi
  2. Bali, R. N. (2009). Tarz-i hayattan life style’a, yeni seçkinler, yeni mekânlar, yeni yaşamlar. İstanbul: İletişim Yayınları.
  3. Baudrillard, J. (2010). Tüketim toplumu. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  4. Bozkurt, V. (2006). Endüstriyel & post-endüstriyel dönüşüm. Bursa: Ekin Kitapevi.
  5. Çelik, S. (2009). Hazsal ve faydacı tüketim. İstanbul: Derin Yayınları.
  6. Coşkun, S. (2011). Küreselleşme sürecinde tüketim toplumu ve tüketim kültürü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstüsü, Konya.
  7. Costa Sánchez, C. (2017). Online video marketing strategies: Typology according to business sectors. Communication & Society, 30(2), 89–104.DOI: https://doi.org/10.15581/003.30.35793
  8. Dağtaş, B. (2001). Fordist ve post fordist dönemde tüketim kültürü ve reklamın toplumsal yeniden üretim işlevi. Gazi İletişim Dergisi, Cilt 9, 163-177.
  9. Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107–115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
  10. Evciman, S. (2022). Bir Kültür Endüstrisi Ürünü Olarak “Sanal Cemaat”. Yeni Medya, 2022(13), 376-400. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1109537

Kaynak Göster

APA
Doykun, S. (2026). YOUTUBE VE DİJİTAL TÜKETİM FOLKLORU: TEMU KUTU AÇMA ÖRNEĞİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 16(1), 464-478. https://doi.org/10.7456/tojdac.1798516
AMA
1.Doykun S. YOUTUBE VE DİJİTAL TÜKETİM FOLKLORU: TEMU KUTU AÇMA ÖRNEĞİ. TOJDAC. 2026;16(1):464-478. doi:10.7456/tojdac.1798516
Chicago
Doykun, Samet. 2026. “YOUTUBE VE DİJİTAL TÜKETİM FOLKLORU: TEMU KUTU AÇMA ÖRNEĞİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16 (1): 464-78. https://doi.org/10.7456/tojdac.1798516.
EndNote
Doykun S (01 Ocak 2026) YOUTUBE VE DİJİTAL TÜKETİM FOLKLORU: TEMU KUTU AÇMA ÖRNEĞİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16 1 464–478.
IEEE
[1]S. Doykun, “YOUTUBE VE DİJİTAL TÜKETİM FOLKLORU: TEMU KUTU AÇMA ÖRNEĞİ”, TOJDAC, c. 16, sy 1, ss. 464–478, Oca. 2026, doi: 10.7456/tojdac.1798516.
ISNAD
Doykun, Samet. “YOUTUBE VE DİJİTAL TÜKETİM FOLKLORU: TEMU KUTU AÇMA ÖRNEĞİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16/1 (01 Ocak 2026): 464-478. https://doi.org/10.7456/tojdac.1798516.
JAMA
1.Doykun S. YOUTUBE VE DİJİTAL TÜKETİM FOLKLORU: TEMU KUTU AÇMA ÖRNEĞİ. TOJDAC. 2026;16:464–478.
MLA
Doykun, Samet. “YOUTUBE VE DİJİTAL TÜKETİM FOLKLORU: TEMU KUTU AÇMA ÖRNEĞİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, c. 16, sy 1, Ocak 2026, ss. 464-78, doi:10.7456/tojdac.1798516.
Vancouver
1.Samet Doykun. YOUTUBE VE DİJİTAL TÜKETİM FOLKLORU: TEMU KUTU AÇMA ÖRNEĞİ. TOJDAC. 01 Ocak 2026;16(1):464-78. doi:10.7456/tojdac.1798516