Araştırma Makalesi

BİBLİYOMETRİK YAKLAŞIMLA SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU LİTERATÜRÜNÜN SİSTEMATİK İNCELENMESİ

Cilt: 16 Sayı: 2 1 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

BİBLİYOMETRİK YAKLAŞIMLA SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU LİTERATÜRÜNÜN SİSTEMATİK İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışma, sosyal ağ yorgunluğu literatürünü, kavramın temellerini oluşturan bilgi aşırı yüklemesi, medya yorgunluğu ve teknostres gibi öncül yaklaşımlar çerçevesinde, 1983–2025 yılları arasında bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemektedir. Web of Science (WoS) veri tabanından 832 doküman, 3967 yazar ve 590 kaynağa ilişkin veriler R Studio ile analiz edilmiştir. Bulgular, literatürün yıllık ortalama %12,03 oranında büyüdüğünü ve özellikle 2010 sonrasında, COVID-19 pandemisinin etkisiyle akademik üretimde belirgin bir yoğunlaşma yaşandığını ortaya koymaktadır. Bulgular, sosyal ağ yorgunluğu araştırmalarının yalnızca bireysel psikolojik belirtilere odaklanan betimleyici bir çizgiden uzaklaşarak, FoMO ve Stres-Zorlanma-Sonuç (SSO) modeli gibi teorik çerçeveler aracılığıyla çok boyutlu ve disiplinlerarası bir yapıya evrildiğini göstermektedir. Tematik analizler, ruh sağlığı, yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete kavramlarının literatürün merkezinde konumlandığını ortaya koymaktadır. Önceki bibliyometrik çalışmalardan farklı olarak bu araştırma, sosyal ağ yorgunluğunu yalnızca anahtar kelime ve atıf ağları üzerinden değil, teorik yönelimlerin dönüşümünü de dikkate alan bütüncül bir analizle ele almaktadır. Bu yönüyle çalışma, alanın entelektüel gelişim çizgisini görünür kılarak gelecekteki kuramsal ve uygulamalı araştırmalar için sistematik bir referans çerçevesi sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Ağ Yorgunluğu, Bibliyometrik Analiz, Sosyal Medya, Mental Sağlık

Teşekkür

Doç. Dr. Servet Say'a teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Ayyagari, R., Grover, V., & Purvis, R. (2011). Technostress: Technological antecedents and implications. MIS Quarterly, 35(4), 831–858.
  2. Azizan, A. (2024). Exploring the role of social media in mental health research: A bibliometric and content analysis. Journal of Scientometric Research, 13(1), 1–8.
  3. Bailenson, J. N. (2021). Nonverbal overload: A theoretical argument for the causes of Zoom fatigue. Technology, Mind, and Behavior, 2(1). 10.1037/tmb0000030
  4. Bright, L. F., Kleiser, S. B., & Grau, S. L. (2015). Too much Facebook? An exploratory examination of social media fatigue. Computers in Human Behavior, 44, 148–155. 10.1016/j.chb.2014.11.048
  5. Brod, C. (1984). Technostress: The human cost of the computer revolution. Addison-Wesley.
  6. Burr, C., Taddeo, M., & Floridi, L. (2020). The ethics of digital well-being: A thematic review. Science and Engineering Ethics, 26(4), 2313–2343
  7. Chen, B., Sun, X., Zhang, Q., & Yao, L. (2024). Are fatigued users fleeing social media? A three-level meta-analysis on the association between social media fatigue and social media use. Psychology of Popular Media, 13(3), 457–471. 10.1037/ppm0000495
  8. Cho, J., Ramgolam, D. I., Schaefer, K. M., & Sandlin, J. K. (2011). The rate and delay in overload: An investigation of communication overload and channel synchronicity on identification and job satisfaction. Journal of Applied Communication Research, 39(1), 38–54.
  9. Chung, T. L. D., Kim, K., & Lee, A. (2025). Social network analysis in fashion research: A systematic literature review. Clothing and Textiles Research Journal. 10.1177/0887302X251325144
  10. Cramer, E. M., Song, H., & Drent, A. M. (2016). Social comparison on Facebook: Motivation, affective consequences, self-esteem, and Facebook fatigue. Computers in Human Behavior, 64, 739-746.

Kaynak Göster

APA
Yörük, E. E. (2026). BİBLİYOMETRİK YAKLAŞIMLA SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU LİTERATÜRÜNÜN SİSTEMATİK İNCELENMESİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 16(2), 729-749. https://doi.org/10.7456/tojdac.1857161
AMA
1.Yörük EE. BİBLİYOMETRİK YAKLAŞIMLA SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU LİTERATÜRÜNÜN SİSTEMATİK İNCELENMESİ. TOJDAC. 2026;16(2):729-749. doi:10.7456/tojdac.1857161
Chicago
Yörük, Eyüp Erdal. 2026. “BİBLİYOMETRİK YAKLAŞIMLA SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU LİTERATÜRÜNÜN SİSTEMATİK İNCELENMESİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16 (2): 729-49. https://doi.org/10.7456/tojdac.1857161.
EndNote
Yörük EE (01 Nisan 2026) BİBLİYOMETRİK YAKLAŞIMLA SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU LİTERATÜRÜNÜN SİSTEMATİK İNCELENMESİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16 2 729–749.
IEEE
[1]E. E. Yörük, “BİBLİYOMETRİK YAKLAŞIMLA SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU LİTERATÜRÜNÜN SİSTEMATİK İNCELENMESİ”, TOJDAC, c. 16, sy 2, ss. 729–749, Nis. 2026, doi: 10.7456/tojdac.1857161.
ISNAD
Yörük, Eyüp Erdal. “BİBLİYOMETRİK YAKLAŞIMLA SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU LİTERATÜRÜNÜN SİSTEMATİK İNCELENMESİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16/2 (01 Nisan 2026): 729-749. https://doi.org/10.7456/tojdac.1857161.
JAMA
1.Yörük EE. BİBLİYOMETRİK YAKLAŞIMLA SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU LİTERATÜRÜNÜN SİSTEMATİK İNCELENMESİ. TOJDAC. 2026;16:729–749.
MLA
Yörük, Eyüp Erdal. “BİBLİYOMETRİK YAKLAŞIMLA SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU LİTERATÜRÜNÜN SİSTEMATİK İNCELENMESİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, c. 16, sy 2, Nisan 2026, ss. 729-4, doi:10.7456/tojdac.1857161.
Vancouver
1.Eyüp Erdal Yörük. BİBLİYOMETRİK YAKLAŞIMLA SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU LİTERATÜRÜNÜN SİSTEMATİK İNCELENMESİ. TOJDAC. 01 Nisan 2026;16(2):729-4. doi:10.7456/tojdac.1857161