SERAMİKTE TEMSİLİYET: MALZEME, ANLATI VE KAVRAMSAL YAKLAŞIMLAR

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 2 , 857 - 873 , 01.04.2026

Yasemin Tanrıverdi

https://doi.org/10.7456/tojdac.1857182

https://izlik.org/JA42TT76AL

Öz

Bu makale, çağdaş seramik alanında temsiliyet kavramını malzeme, form ve yüzey düzeyinde kapsamlı bir biçimde analiz etmektedir. Seramiğin yalnızca işlevsel bir araç değil, aynı zamanda güçlü bir anlatı üretme kapasitesine sahip bir ifade dili olduğu vurgulanmaktadır. Malzemenin kırılganlığı, dayanıklılığı, yüzeyindeki izler, çatlaklar ve onarımlar; sanatçının anlatısını şekillendiren, hafıza ve kimlik gibi kavramlarla ilişkili temsili boyutlar üretmektedir. Kullanım sürecinden kırılmasına, yüzeyin biçimlenişinden parçalanmasına kadar seramiğin geçirdiği her aşama, kavramsal ve estetik açıdan temsilci işlevler üstlenmektedir. Uluslararası alanda Ai Weiwei’nin politik göndermelerle yüklü porselen işleri, Yeesookyung’un kırıkları birleştirerek yeni anlamlar üreten “Translated Vase” serisi ve Betty Woodman’ın gündelik nesneleri sanatsal dile dönüştüren çalışmaları bu bağlamda incelenmektedir. Türkiye’de ise Füreya Koral’ın modernist yaklaşımı, Sevim Çizer’in yüzey estetiğiyle kurduğu anlatılar ve Candeğer Furtun’un bedensel temsilleri öne çıkaran yapıtları, seramiğin farklı temsil imkânlarını ortaya koymaktadır. Sonuç bölümünde, günümüzde seramik temsiliyetini güçlendiren eğilimler tartışılarak, gelecekteki akademik araştırmalar için yöntemsel ve kavramsal öneriler sunulmaktadır. Böylece çalışma, seramiğin çağdaş sanat içindeki çok katmanlı temsiliyet gücünü kavramak adına kapsamlı bir çerçeve geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Seramik , Temsiliyet , Malzeme Estetiği , Çağdaş Sanat

REPRESENTATION IN CERAMICS: MATERIAL, NARRATIVE, AND CONCEPTUAL APPROACHES

https://izlik.org/JA42TT76AL

Öz

This study provides a comprehensive analysis of the concept of representation in the field of contemporary ceramics at the levels of material, form, and surface. It emphasizes that ceramics is not merely a functional medium but also a language of expression with a strong capacity to generate narratives. The fragility and durability of the material, along with the traces, cracks, and repairs on its surface, produce representational dimensions related to concepts such as memory and identity, shaping the artist’s narrative. From its use to its breaking, from the shaping of the surface to its fragmentation, every stage ceramics undergoes carries representational functions both conceptually and aesthetically. On an international level, Ai Weiwei’s politically charged porcelain works, Yeesookyung’s Translated Vase series that creates new meanings by reassembling broken fragments, and Betty Woodman’s transformations of everyday objects into artistic language are discussed within this context. In Turkey, the works of Füreya Koral, with her modernist approach, Sevim Çizer, with her narrative emphasis on surface aesthetics, and Candeğer Furtun, with her bodily representations, highlight the diverse possibilities of representation in ceramics. In the conclusion, the study discusses contemporary tendencies that reinforce representational aspects of ceramics and presents methodological and conceptual suggestions for future academic research. Thus, it aims to develop a comprehensive framework for understanding the multi-layered representational power of ceramics within contemporary art.

Anahtar Kelimeler

Ceramics , Representation , Material Aesthetics

Kaynakça

• Adamson, G. (2013). The invention of craft. Bloomsbury Academic.
• Adorno, T. W. (2002). Aesthetic theory (R. Hullot-Kentor, Trans.). Continuum. (Original work published 1970)
• Ai Weiwei. (2010). Sunflower seeds [Exhibition]. Tate Modern, London, United Kingdom.
• Atagök, T. (1982). Contemporary Turkish art. Eczacıbaşı Art Encyclopedia.
• Atagök, T. (1998). Füreya and Turkish ceramic art. Leonardo, 31(2), 115–120.
• Benjamin, W. (2008). The work of art in the age of its technological reproducibility (M. W. Jennings, B. Doherty, & T. Y. Levin, Eds. & Trans.). Harvard University Press. (Original work published 1936)
• Çınar, U. (2022). Çağdaş seramik sanatında eklektik eğilim. Sanat ve İnsan, 12(1), 4–10.
• Çizer, S. (2007). Seramik sanatında yüzey ve ifade. Dokuz Eylül Yayınları.
• Çizer, S. (2012). Çağdaş seramikte yüzey estetiği. Seramik Sanatı Dergisi, 8(2), 45–60.
• Germaner, S. (2010). Modernleşme sürecinde Türk sanatı. Kabalcı.
• Gombrich, E. H. (1960). Art and illusion: A study in the psychology of pictorial representation. Princeton University Press.
• Greenhalgh, P. (1998). The history of craft. Manchester University Press.
• Kant, I. (2007). Critique of judgment (J. C. Meredith, Trans.). Oxford University Press. (Original work published 1790)
• Koren, L. (1994). Wabi-Sabi for artists, designers, poets & philosophers. Stone Bridge Press.
• Kuban, D. (2010). Anadolu sanatının kökenleri. Yapı Kredi Yayınları.
• Madra, B. (2011). Türk çağdaş sanatının 30 yılı. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Metropolitan Museum of Art. (2016). Betty Woodman retrospective [Exhibition catalogue]. The
• Metropolitan Museum of Art. Moorey, P. R. S. (1994). Ancient Mesopotamian materials and industries: The archaeological evidence. Oxford University Press.
• Mitchell, W. J. T. (1994). Picture theory: Essays on verbal and visual representation. University of Chicago Press.
• Öney, G. (2008). Türk çini ve seramik sanatı. Yapı Kredi Yayınları.
• Pierson, S. (2007). Chinese ceramics: A design history. V&A Publications. (Çin porseleni – beyazlık, saflık, imparatorluk ilişkisi için en güvenli) Sanat ve İnsan. (2024a). Çağdaş sanatta seramik ve temsiliyet. Sanat ve İnsan, 12(1), 1–15.
• Sanat ve İnsan. (2024b). Seramikte görsel kimlik ve estetik arayışlar. Sanat ve İnsan, 13(1), 5–12.
• Shanks, M., & Tilley, C. (1987). Social theory and archaeology. Polity Press.
• Yeesookyung. (2001– ). Translated vase [Art series]. Seoul, South Korea.
• Yıldırım, A. (2021). Contemporary approaches to Turkish ceramic art. Journal of Ceramic Studies, 5(1), 1–15.
• Yıldırım, B. (2021). Çağdaş seramik sanatında farklı malzeme kullanımı. Sanat ve İnsan, 11(2), 1–3.
• Yılmaz, M. (2014). İzmir seramik geleneği ve çağdaş açılımlar. Sanat Tarihi Dergisi, 23(2), 45–62.
• Figure 1. Ai Weiwei, Sunflower Seeds. Tate Modern Collection. Available at: https://www.tate.org.uk/art/artworks/ai-sunflower-seeds-t13408 (Accessed: April 5, 2025)
• Figure 2. Ai Weiwei, Dropping a Han Dynasty Urn. Available at: https://theartling.com/en/artzine/artling-exclusive-ai-weiweis-dropping-han-dynasty-urn/ (Accessed: April 5, 2025)
• Figure 3. Yeesookyung, Translated Vase series. Available at: https://www.yeesookyung.com/translated-vase (Accessed: May 11, 2025)
• Figure 4. Yeesookyung, Translated Vase series (detail). Available at: https://www.yeesookyung.com/translated-vase (Accessed: May 11, 2025)
• Figure 5. Betty Woodman, selected ceramic works. David Kordansky Gallery. Available at: https://www.davidkordanskygallery.com/artist/betty-woodman/featured-works (Accessed: June 3, 2025)
• Figure 6. Betty Woodman, selected ceramic works (detail). David Kordansky Gallery. Available at: https://www.davidkordanskygallery.com/artist/betty-woodman/featured-works (Accessed: June 3, 2025)
• Figure 7. Füreya Koral, works from the exhibition Unseen Works by Füreya Koral. Maçka Art Gallery, Istanbul. Available at: https://www.mackasanatgalerisi.com/Turkce/Exhibitions/Gorulmemis-Eserleriyle-Fureya-Koral-Fureya-Koral-0 (Accessed: June 8, 2025)
• Figure 8. Füreya Koral, architectural ceramic panels (detail). Maçka Art Gallery. Available at: https://www.mackasanatgalerisi.com/Turkce/Exhibitions/Gorulmemis-Eserleriyle-Fureya-Koral-Fureya-Koral-0 (Accessed: June 8, 2025)
• Figure 9. Sevim Çizer, works from the series Another Gaze on Life. Seramik Türkiye. Available at: https://www.seramikturkiye.org/post/sevi%CC%87m-%C3%A7i%CC%87zer-den-ya%C5%9Fama-%C3%B6teki%CC%87-baki%C5%9F (Accessed: June 14, 2025)
• Figure 10. Sevim Çizer, surface aesthetics examples (detail). Seramik Türkiye. Available at: https://www.seramikturkiye.org/post/sevi%CC%87m-%C3%A7i%CC%87zer-den-ya%C5%9Fama-%C3%B6teki%CC%87-baki%C5%9F (Accessed: June 14, 2025)
• Figure 11. Candeğer Furtun, works from the exhibition On Body and Form. Arter, Istanbul. Available at: https://www.dailysabah.com/arts/events/on-body-and-form-candeger-furtun-at-arter (Accessed: June 18, 2025)
• Figure 12. Candeğer Furtun, anthropomorphic ceramic forms (detail). Available at: https://www.dailysabah.com/arts/events/on-body-and-form-candeger-furtun-at-arter (Accessed: June 18, 2025)