ANALYSIS OF MARIE ANTOINETTE'S COSTUMES IN ÉLISABETH VIGÉE LE BRUN 'S PORTRAITS USING THE PANOFSKY METHOD

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 2 , 874 - 889 , 01.04.2026

Mücella Özkan

https://doi.org/10.7456/tojdac.1857190

https://izlik.org/JA24RK86PY

Öz

This study examines the costumes depicted in the portraits of Marie Antoinette, a central figure in the political and cultural life of eighteenth-century France, focusing on how these garments reflect court aesthetics and representations of women. The portraits were painted by Élisabeth Vigée Le Brun, the royal court painter and one of the most prominent female artists of the period. Data were collected through document analysis. As original costume samples were inaccessible, the study relied on high-resolution images and academic sources, which were examined using descriptive analysis. The artworks were interpreted through Erwin Panofsky’s three-stage method: pre-iconographical description, iconographical analysis, and iconological interpretation. Within this framework, three portraits by Vigée Le Brun from the Louvre and Versailles collections were analyzed. In the first stage, the costumes were described in detail with regard to color, fabric, form, and accessories. The second stage focused on the social classes represented, their connection to court fashion, and the dominant clothing practices of the period. In the third stage, the costumes were interpreted in relation to the visual representation of absolute monarchy in late eighteenth-century France, aristocratic lifestyle, the construction of female identity, and symbolic expressions of class distinction as conveyed through art. The findings demonstrate that the costumes portrayed in Marie Antoinette’s portraits function as powerful representational instruments. Rather than serving solely as indicators of personal taste, they reflect broader political, social, and cultural discourses of the period and contribute to the visual construction of power, status, and femininity.

Anahtar Kelimeler

Élisabeth Vigée Le Brun , Marie Antoinette , Costume , Fashion History , Panofsky

ÉLISABETH VIGÉE LE BRUN'UN PORTRELERİNDE MARIE ANTOINETTE'İN KOSTÜMLERİNİN PANOFSKY YÖNTEMİ İLE ANALİZİ

https://izlik.org/JA24RK86PY

Öz

Bu çalışma, 18. yüzyıl Fransa'sının siyasi ve kültürel yaşamının merkezi figürü olan Marie Antoinette'in portrelerinde tasvir edilen kostümleri inceleyerek, bu giysilerin saray estetiğini ve kadınların temsilini nasıl yansıttığına odaklanmaktadır. Portreler, kraliyet saray ressamı ve dönemin en önde gelen kadın sanatçılarından biri olan Élisabeth Vigée Le Brun tarafından yapılmıştır. Veriler belge analizi yoluyla toplanmıştır. Orijinal kostüm örneklerine erişilemediği için, çalışma yüksek çözünürlüklü görüntüler ve akademik kaynaklara dayanmış ve bunlar betimsel analiz kullanılarak incelenmiştir. Eserler, Erwin Panofsky'nin üç aşamalı yöntemi ile yorumlanmıştır: ikonografik öncesi betimleme, ikonografik analiz ve ikonolojik yorumlama. Bu çerçeve içinde, Louvre ve Versailles koleksiyonlarında bulunan Vigée Le Brun'un üç portresi analiz edilmiştir. İlk aşamada kostümler renk, kumaş, form ve aksesuarlar açısından ayrıntılı olarak tanımlanmıştır. İkinci aşamada temsil edilen sosyal sınıflar, bunların saray modasıyla bağlantıları ve dönemin baskın giyim uygulamaları üzerinde durulmuştur. Üçüncü aşamada kostümler, 18. yüzyıl sonlarında Fransa'da mutlak monarşinin görsel temsili, aristokrat yaşam tarzı, kadın kimliğinin inşası ve sanat aracılığıyla aktarılan sınıf ayrımının sembolik ifadeleri ile ilişkili olarak yorumlanmıştır. Bulgular, Marie Antoinette'in portrelerinde tasvir edilen kostümlerin güçlü temsil araçları olarak işlev gördüğünü göstermektedir. Kostümler, yalnızca kişisel zevkin göstergesi olmakla kalmayıp, dönemin daha geniş siyasi, sosyal ve kültürel söylemlerini yansıtmakta ve iktidar, statü ve kadınlığın görsel inşasına katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Élisabeth Vigée Le Brun , Marie Antoinette , Kostüm , Moda Tarihi , Panofsky

Kaynakça

• Behnke, A. (2016, February 4). Dressing the sovereign: fashion as a symbolic form of sovereignty. e-ınternational relations. https://www.e-ir.info/2016/02/04/dressing-the-sovereign-fashion-as-a-symbolic-form-of-sovereignty/ adresinden alındı
• Bloch, M. (1989). Feodal toplum. (M. A. Kılıçbay, Çev.) Ankara: Savaş Yayınları.
• Brighidin, S. (2012). The hierarchy of Rococo women seen through fashion paintings. Journal of Undergraduate Research at Minnesota State University(12). doi:https://doi.org/10.56816/2378-6949.1009
• Chalon, J. (1999). Memories De Madame Campan, première femme de chambre de Marie-Antoinette. Mercvre De France.
• CollectionConnection. (2025, 05 20). Marie Antoinette With a Rose: https://collections.chateauversailles.fr/?lng=gb#/query/022f1b6a-992b-4215-b84f-90310bf83517 adresinden alındı
• CollectionConnection. (2025, 05 20). Marie Antoinette and Her Children (1787). : https://collections.chateauversailles.fr/?lng=gb#/query/022f1b6a-992b-4215-b84f-90310bf83517 adresinden alındı
• Dağlı, G. (2025, 05 21). Rokoko sanat akımı nedir? . Oggusto: https://www.oggusto.com/sanat/rokoko-sanat-akimi-nedir adresinden alındı
• Dereboy, E. J. (2012). Tablolarla kostüm tarihi. Güzel Sanatlar Merkezi Stilistlik Kursu ve Tic. Ltd. Şti. Yayınevi.
• Duggins, L. K. (2011). The power of the portrait: Marie-Antoinette and the shaping of a reputation through art. Master's thesis. Texas Christian University,. https://repository.tcu.edu/handle/116099117/4303 adresinden alındı
• Fashion History Timeline. (2025, 05 20). Marie Antoinette en Chemise : https://fashionhistory.fitnyc.edu/1783-vigee-le-brun-antoinette-chemise adresinden alındı
• Fischel, A., Baggaley, A., & Gersh, C. (2013). Moda geçmişten günümüze giyim kuşam ve stil rehberi,. (D. Özmen, Çev.) İstanbul: Kaknüs Yayınları.
• Fraser, A. (2002). Marie Antoinette. Anchor.
• Furet, F. (1989). Fransız devrimini yorumlamak. (A. Kuyaş, Çev.) İstanbul: Alan Yayınları.
• Hall, K. (2014). The impropriety, informality and intimacy in vigee le brun's marie antoinette en chemise. Art Journal(1). https://digitalcommons.providence.edu/art_journal/vol2014/iss1/4 adresinden alındı
• Herrera, R. (2019, 09 08). 1783 – Elisabeth louise vigée le brun, marie antoinette with a rose. Fashion History Timeline: https://fashionhistory.fitnyc.edu/1783-vigee-le-brun-antoinette/ adresinden alındı
• Jones, C. (2025, 05 08). Keynote: The science that Versailles forgot. Science Museum Group Journal: https://doi.org/10.15180/252306. adresinden alındı
• Larkin, T. (2000). Marie-Antoinette and her portraits: The politics of queenly self-imaging in late eighteenth-century France. Yayımlanmamış doktora tezi. Santa Barbara: Kaliforniya Üniversitesi. https://www.proquest.com/dissertations-theses/marie-a adresinden alındı
• Lasky, K. (2000). The Royal Diaries. Marie Antoinette, Princess of Ver-sailles. Newyork: NY: Scholastic.
• Lefebvre, G. (2015). Fransız devrimi. (H. Bucak, Çev.) Ankara: Hil Yayınları.
• Lubrich, N. (2015). The little white dress: Politics and polyvalence in Revolutionary France. Fashion Theory: The Journal of Dress, Body & Culture, 20(3), s. 273-296. doi: https://doi.org/10.1080/1362704X.2015.1082275
• Nicholson, K. (2003). Vigée Le Brun, Elisabeth-Louise. http://www.oxfordartonline.com/groveart/view/10.1093/gao/9781884446054.001.0001/oao-9781884446054-e-7000089458. adresinden alındı
• Panofsky, E. (2012). İkonoloji araştırmaları: Rönesans aanatında insancıl temalar. İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
• Rigas, M. (2013). Marie Antoinette : Madame deficit or victim of circumstance? A historiographyof the image of France’s most infamous queen. The Elizabeth Cady Stanton Student ResearchConference Proceedings. Villanova University.
• The Metropolitan Museum of Art. (tarih yok). Chemise. 05 20, 2025 tarihinde https://www.metmuseum.org/art/collection/search/84369 adresinden alındı
• The Metropolitan Museum of Art. (tarih yok). Fichu. 05 20, 2025 tarihinde https://www.metmuseum.org/art/collection/search/170109 adresinden alındı
• The Metropolitan Museum of Art. (tarih yok). Panier. 05 20, 2025 tarihinde https://www.metmuseum.org/art/collection/search/139668 adresinden alındı
• The Metropolitan Museum of Art . (tarih yok). Corset. 05 20, 2025 tarihinde https://www.metmuseum.org/art/collection/search/82434 adresinden alındı
• Tortora, P. G., & Marcketti, S. B. (2021). Survey of historic costume. Fairchild Books.
• Wallerstein, I. (2011). Modern dünya sistemi III. kapitalist dünya ekonomisinin büyük yayılımının ikinci evresi, 1730–1840’lar. Yarın Yayınları.
• Walsh, L. (2016). A Guide to Eighteenth-Century Art. Wiley. https://www.perlego.com/book/990711/a-guide-to-eighteenthcentury-art-pdf adresinden alındı
• Wang, J. (2023). Reframing Marie Antoinette: The Queen’s Transformation through Portraiture During Late 18th-Century France. Transactions on Social Science, Education and Humanities Research(1), s. 58-65. https://wepub.org/index.php/TSSEHR/article/view/11 adresinden alındı
• Waugh, N. (1968). The Cut of Women’s Clothes: 1600–1930. New York : Theatre Arts Books.
• Weber, C. (2006). Queen of Fashion: What Marie Antoinette wore to the Revolution. New York: Henry Holt And Company. Weber, C. (2006https://www.perlego.com/book/4540794/queen-of-fashion-what-marie-antoinette-wore-to-the-revolution-pdf adresinden alındı
• Wei, Y. M. (2024). Self expression in rococo art: analyzing the social and political roles of women through fashion and artistic representation. Interdisciplinary Humanities and Communication Studies, 2(10), s. 1-4. doi:https://doi.org/10.61173/5c780643