AN ANALYSIS OF CAMPUS FURNITURE DESIGN AT ÇUKUROVA UNIVERSITY IN THE CONTEXT OF DESIGN PRINCIPLES FOR ALL

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 2 , 910 - 932 , 01.04.2026

Necla Semerci , Tülay Canbolat

https://doi.org/10.7456/tojdac.1857214

https://izlik.org/JA33ZF46XJ

Öz

Design for all is an approach that aims to enable all individuals to use spaces equally and independently, regardless of age, gender, physical ability, cultural differences or social status. This understanding is based on inclusivity and accessibility in architectural and urban design processes. The aim of this study is to explain the concept of “design for all” and its fundamental principles, as well as to identify the access and usage problems experienced by users in relation to outdoor campus furniture and fixtures, specifically at Çukurova University Campus. Within the scope of the research, seating elements, bus stops, footpaths, ramps, lighting elements, and information fixtures located on campus were examined using descriptive analysis methods. The design elements examined in this study were analysed within the framework of design for all principles. The analyses reveal that the campus was not designed with these principles in mind in its current state. The findings indicate the need to re-evaluate campus designs within the framework of a design approach for everyone and to implement regulations aimed at increasing spatial accessibility. Existing designs on campuses need to be updated and reconfigured with an accessible design approach that can respond to the needs of all users.

Anahtar Kelimeler

Design for all , the principles of design for all , campus furniture , Çukurova University.

HERKES İÇİN TASARIM İLKELERİ BAĞLAMINDA KAMPÜS MOBİLYA TASARIMLARININ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖZELİNDE İRDELENMESİ

https://izlik.org/JA33ZF46XJ

Öz

Herkes için tasarım, tüm bireylerin yaş, cinsiyet, fiziksel yeterlilik, kültürel farklılık veya sosyal statü gözetmeksizin mekânları eşit ve bağımsız bir biçimde kullanabilmesini hedefleyen bir yaklaşımdır. Bu anlayış, mimari ve kentsel tasarım süreçlerinde kapsayıcılığı ve erişilebilirliği temel almaktadır. Çalışmanın amacı, herkes için tasarım kavramını ve bu kavramın temel ilkeleri açıklamakla birlikte Çukurova Üniversitesi Kampüsü özelinde, kullanıcıların açık alan kampüs mobilyalarına ve donatılarına ilişkin yaşadığı erişim ve kullanım sorunlarını belirlemektir. Araştırma kapsamında kampüs içinde yer alan oturma elemanları, duraklar, yaya yolları, rampalar, aydınlatma elemanları ve bilgilendirme donatıları betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bu çalışmada incelenen tasarım elemanları herkes için tasarım ilkeleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Yapılan analizler, kampüsün mevcut durumda bu ilkeler gözetilerek tasarlanmadığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, kampüs tasarımlarının herkes için tasarım yaklaşımı çerçevesinde yeniden ele alınması ve mekânsal erişilebilirliğin artırılmasına yönelik düzenlemelerin yapılması gerekliliğini göstermektedir. Kampüslerdeki mevcut tasarımların, güncellenmesi ve her kullanıcıya yönelik ihtiyaçlara yanıt verebilecek erişilebilir bir tasarım anlayışıyla yeniden kurgulanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Herkes için tasarım , herkes için tasarım ilkeleri , kampüs mobilyaları , Çukurova Üniversitesi.

Kaynakça

• Ak, S. (2007). Üniversite kampüslerinin tasarım kriterlerinin ve yerleşim sistemlerinin büyüme ve gelişme olanakları bağlamında irdelenmesi. Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Akın Aşkar, E. (2019). Evrensel tasarım bağlamında engelsiz erişimin irdelenmesi: Gebze Teknik Üniversitesi Çayırova Kampüsü. Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gebze.
• Akıncı, G. M. (2014). Evrensel tasarım yaklaşımı Bayburt Üniversitesi yerleşkesi örneği. Tasarım + Kuram Dergisi, (17), 16–26. Aslaksen, F., Bergh, S., Bringa, O. R., & Heggem, E. K. (1997). Universal design: Planning and design for all. The Norwegian State Council on Disability.
• Burgstahler, S. (2020) Universal Design in Higher Education, Second Edition. [edition unavailable]. Harvard Education Press. https://www.perlego.com/book/4324659
• Büyükşahin Sıramkaya, S. (2018). Tramvayın kampüs yerleşkesi içine entegrasyonunun yaya güvenliği açısından değerlendirilmesi. Engineering Sciences, 13(4), 302-315.
• Center for Universal Design (CUD). (1997). The principles of universal design, version 2.0. Raleigh: North Caroline State University.
• Erkovan, E. (2013). Evrensel tasarım ilkeleri kapsamında bir kamusal alan olarak Akdeniz Üniversitesi Kampüsünün incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Evcil, A. N. (2014). Herkes için tasarım. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
• Goldsmith, S. (2007). Universal design. Routledge.
• Gökçe, D. (2012). Antalya Atatürk Kültür Parkı örneğinde parkların engelli bireyler tarafından kullanım olanakları. Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Antalya.
• Iwarsson, S., & Ståhl, A. (2003). Accessibility, usability and universal design-positioning and definition of concepts describing person-environment relationships. Disability and Rehabilitation, 25(2), 57–66.
• Kavak, M. (2010). Evrensel tasarım yaklaşımı bağlamında kamusal mekânlar: Harbiye Kongre Vadisi örneği. Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Kercher, J. (2008). Names and mission statements: The evolving message of design for all. EIDD Design for All Europe.
• Mace, R. (1997). What is universal design. The Center for Universal Design at North Carolina State University, 19.
• Ostroff, E. (2011). Universal design: An evolving paradigm. In W. Preiser & K. H. Smith (Eds.), Universal design handbook (2nd ed.), (pp. 1.1–1.11). Chicago: McGraw-Hill Professional.
• Ökten, G. (2018). Evrensel tasarım ilkeleri doğrultusunda engelsiz üniversite kampüslerinin tasarlanması ve biçimlenmesi üzerine bir araştırma. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Ankara.
• Rose, D. (2000). Universal design for learning. Journal of Special Education Technology, 15(4), 47-51.
• Schwab, C. (2004). A stroll through the universally designed smart home for the 21st century. The Exceptional Parent, 34(7), 24-28.
• Soydaş Çakır, H., & Belir, Ö. (Eds.). (2018). Evrensel tasarıma farklı bakışlar. Ankara: Nobel Yayıncılık.
• Steinfeld, J. M. (2012). Universal design: Creating inclusive environments. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc.
• Story, M. F., Mueller, J., & Mace, R. (1998). The universal design file. NC State University: The Center for Universal Design.
• Story, M. F. (2001). Universal design handbook. In W. F. E. Preiser (Ed.), Principles of universal design (Chapter 4). Boston: McGraw-Hill.
• Şahin, S. (2017). Türkiye’de kentsel alanlar ve evrensel tasarım ilkeleri ilişkisi: Sakarya Çark Caddesi örneği. İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi, 6(3), 219-229.
• Türeyen, M. (1999). Üniversite yapıları. İzmir: Dokuz Eylül Yayınları.
• Yılmaz, N., vd. (2012). Engellilerin üniversite kampüslerinde ortak mekânları kullanabilmeleri üzerine bir araştırma: Akdeniz Üniversitesi Olbia Kültür Merkezi örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 9(3).
• Yurttaş, N. B. (2016). Metro istasyonlarının iç mekân atmosferinin tematik açıdan örnekler üzerinden irdelenmesi ve Şehreküstü Metro İstasyonu örneği. Yüksek lisans tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Yükseköğretim Kurulu. (2025, 25 Aralık). Yükseköğretim Kurulundan “Engelsiz Üniversite”lere “bayrak ve nişan” ödülü. YÖK, [Erişim tarihi: 03.03.2026].
• Türk Standardları Enstitüsü. (2012). TS 12576: Şehir içi yollar — Kaldırım ve yaya geçitlerinde ulaşılabilirlik için yapısal önlemler ve işaretlemelerin tasarım kuralları. TSE, [Erişim tarihi: 03.03.2026].
• Türk Standardları Enstitüsü. (2012). TS ISO 23599: Görme özürlü veya az görenler için yardımcı mamuller—Hissedilebilir yürüme yüzeyi işaretleri. TSE. [Erişim tarihi: 03.03.2026].
• URL 1: https://www.cu.edu.tr/institutional/university/tarihce/, [Erişim tarihi: 11.09.2025].
• URL 2: https://engelsiz.cu.edu.tr/haber-detay/42/engelsiz-universite-bayrak-ve-program-nisani-odulleri-2024, [Erişim tarihi: 02.03.2026].
• URL 3: https://www.cu.edu.tr/institutional/university/genel-bilgi/, [Erişim tarihi:11.09.2025].