Araştırma Makalesi

HERKES İÇİN TASARIM İLKELERİ BAĞLAMINDA KAMPÜS MOBİLYA TASARIMLARININ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖZELİNDE İRDELENMESİ

Cilt: 16 Sayı: 2 1 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

HERKES İÇİN TASARIM İLKELERİ BAĞLAMINDA KAMPÜS MOBİLYA TASARIMLARININ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖZELİNDE İRDELENMESİ

Öz

Herkes için tasarım, tüm bireylerin yaş, cinsiyet, fiziksel yeterlilik, kültürel farklılık veya sosyal statü gözetmeksizin mekânları eşit ve bağımsız bir biçimde kullanabilmesini hedefleyen bir yaklaşımdır. Bu anlayış, mimari ve kentsel tasarım süreçlerinde kapsayıcılığı ve erişilebilirliği temel almaktadır. Çalışmanın amacı, herkes için tasarım kavramını ve bu kavramın temel ilkeleri açıklamakla birlikte Çukurova Üniversitesi Kampüsü özelinde, kullanıcıların açık alan kampüs mobilyalarına ve donatılarına ilişkin yaşadığı erişim ve kullanım sorunlarını belirlemektir. Araştırma kapsamında kampüs içinde yer alan oturma elemanları, duraklar, yaya yolları, rampalar, aydınlatma elemanları ve bilgilendirme donatıları betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bu çalışmada incelenen tasarım elemanları herkes için tasarım ilkeleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Yapılan analizler, kampüsün mevcut durumda bu ilkeler gözetilerek tasarlanmadığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, kampüs tasarımlarının herkes için tasarım yaklaşımı çerçevesinde yeniden ele alınması ve mekânsal erişilebilirliğin artırılmasına yönelik düzenlemelerin yapılması gerekliliğini göstermektedir. Kampüslerdeki mevcut tasarımların, güncellenmesi ve her kullanıcıya yönelik ihtiyaçlara yanıt verebilecek erişilebilir bir tasarım anlayışıyla yeniden kurgulanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Herkes için tasarım, herkes için tasarım ilkeleri, kampüs mobilyaları, Çukurova Üniversitesi.

Kaynakça

  1. Ak, S. (2007). Üniversite kampüslerinin tasarım kriterlerinin ve yerleşim sistemlerinin büyüme ve gelişme olanakları bağlamında irdelenmesi. Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  2. Akın Aşkar, E. (2019). Evrensel tasarım bağlamında engelsiz erişimin irdelenmesi: Gebze Teknik Üniversitesi Çayırova Kampüsü. Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gebze.
  3. Akıncı, G. M. (2014). Evrensel tasarım yaklaşımı Bayburt Üniversitesi yerleşkesi örneği. Tasarım + Kuram Dergisi, (17), 16–26. Aslaksen, F., Bergh, S., Bringa, O. R., & Heggem, E. K. (1997). Universal design: Planning and design for all. The Norwegian State Council on Disability.
  4. Burgstahler, S. (2020) Universal Design in Higher Education, Second Edition. [edition unavailable]. Harvard Education Press. https://www.perlego.com/book/4324659
  5. Büyükşahin Sıramkaya, S. (2018). Tramvayın kampüs yerleşkesi içine entegrasyonunun yaya güvenliği açısından değerlendirilmesi. Engineering Sciences, 13(4), 302-315.
  6. Center for Universal Design (CUD). (1997). The principles of universal design, version 2.0. Raleigh: North Caroline State University.
  7. Erkovan, E. (2013). Evrensel tasarım ilkeleri kapsamında bir kamusal alan olarak Akdeniz Üniversitesi Kampüsünün incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  8. Evcil, A. N. (2014). Herkes için tasarım. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
  9. Goldsmith, S. (2007). Universal design. Routledge.
  10. Gökçe, D. (2012). Antalya Atatürk Kültür Parkı örneğinde parkların engelli bireyler tarafından kullanım olanakları. Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Antalya.

Kaynak Göster

APA
Semerci, N., & Canbolat, T. (2026). HERKES İÇİN TASARIM İLKELERİ BAĞLAMINDA KAMPÜS MOBİLYA TASARIMLARININ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖZELİNDE İRDELENMESİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 16(2), 910-932. https://doi.org/10.7456/tojdac.1857214
AMA
1.Semerci N, Canbolat T. HERKES İÇİN TASARIM İLKELERİ BAĞLAMINDA KAMPÜS MOBİLYA TASARIMLARININ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖZELİNDE İRDELENMESİ. TOJDAC. 2026;16(2):910-932. doi:10.7456/tojdac.1857214
Chicago
Semerci, Necla, ve Tülay Canbolat. 2026. “HERKES İÇİN TASARIM İLKELERİ BAĞLAMINDA KAMPÜS MOBİLYA TASARIMLARININ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖZELİNDE İRDELENMESİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16 (2): 910-32. https://doi.org/10.7456/tojdac.1857214.
EndNote
Semerci N, Canbolat T (01 Nisan 2026) HERKES İÇİN TASARIM İLKELERİ BAĞLAMINDA KAMPÜS MOBİLYA TASARIMLARININ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖZELİNDE İRDELENMESİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16 2 910–932.
IEEE
[1]N. Semerci ve T. Canbolat, “HERKES İÇİN TASARIM İLKELERİ BAĞLAMINDA KAMPÜS MOBİLYA TASARIMLARININ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖZELİNDE İRDELENMESİ”, TOJDAC, c. 16, sy 2, ss. 910–932, Nis. 2026, doi: 10.7456/tojdac.1857214.
ISNAD
Semerci, Necla - Canbolat, Tülay. “HERKES İÇİN TASARIM İLKELERİ BAĞLAMINDA KAMPÜS MOBİLYA TASARIMLARININ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖZELİNDE İRDELENMESİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16/2 (01 Nisan 2026): 910-932. https://doi.org/10.7456/tojdac.1857214.
JAMA
1.Semerci N, Canbolat T. HERKES İÇİN TASARIM İLKELERİ BAĞLAMINDA KAMPÜS MOBİLYA TASARIMLARININ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖZELİNDE İRDELENMESİ. TOJDAC. 2026;16:910–932.
MLA
Semerci, Necla, ve Tülay Canbolat. “HERKES İÇİN TASARIM İLKELERİ BAĞLAMINDA KAMPÜS MOBİLYA TASARIMLARININ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖZELİNDE İRDELENMESİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, c. 16, sy 2, Nisan 2026, ss. 910-32, doi:10.7456/tojdac.1857214.
Vancouver
1.Necla Semerci, Tülay Canbolat. HERKES İÇİN TASARIM İLKELERİ BAĞLAMINDA KAMPÜS MOBİLYA TASARIMLARININ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖZELİNDE İRDELENMESİ. TOJDAC. 01 Nisan 2026;16(2):910-32. doi:10.7456/tojdac.1857214