ALGORİTMİK KÜRASYON VE YARATICI ÜRETİM: SOSYAL MEDYA PLATFORMLARININ SANAT ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Öz
Dijital platformlarda içerik dolaşımını yönlendiren algoritmik kürasyon mekanizmaları, sanatsal üretim süreçlerini yalnızca görünürlük açısından değil, estetik tercihler, üretim stratejileri ve yaratıcı özerklik bağlamında da dönüştürmektedir. Bu çalışma, algoritmik kürasyonun görsel sanat üretimi üzerindeki etkilerini kuramsal bir perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, güncel literatürün sistematik bir çözümlemesine dayanarak, algoritmik görünürlük, stratejik uyum ve etik gerilim eksenlerinde özgün bir analitik çerçeve önermektedir. Çalışma, mevcut literatürün sistematik analizine dayalı teorik bir yaklaşım benimsemekte; sanatsal üretim ile platform dinamikleri arasındaki ilişkiyi kavramsal düzeyde tartışmaktadır. Bu doğrultuda geliştirilen “Algoritmik Görünürlük-Yaratıcı Özerklik Ekseni Modeli”, alanda yapılacak gelecek nitel ve nicel araştırmalar için ölçülebilir analiz boyutları ve özgün bir referans çerçevesi sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Algoritmik Kürasyon, Görünürlük Ekonomisi, Stratejik Uyum, Etik Gerilim, Yaratıcı Özerklik, Görsel Sanat, Sosyal Medya
Teşekkür
Bu çalışma, çağdaş düşünce, bilim ve sanat anlayışının Türkiye’de kurumsallaşmasına öncülük eden Mustafa Kemal Atatürk’e saygıyla ithaf edilmiştir.
Kaynakça
- Bishop, S. (2023). Influencer creep: How artists strategically navigate the platformisation of art worlds. New Media & Society, 27(4), 2109–2126. https://doi.org/10.1177/14614448231206090
- Bishop, S., & Kant, T. (2023). Algorithmic autobiographies and fictions: A digital method. The Sociological Review, 71(5), 1012–1036. https://doi.org/10.1177/00380261221146403
- Bleier, A., Fossen, B. L., & Shapira, M. (2024). On the role of social media platforms in the creator economy. International Journal of Research in Marketing, 41(3), 411–426. https://doi.org/10.1016/j.ijresmar.2024.06.006
- Bucher, T. (2018). If... then: Algorithmic power and politics. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780190493028.001.0001
- Caplan, R., & boyd, d. (2018). Isomorphism through algorithms: Institutional dependencies in the case of Facebook. Big Data & Society, 5(1). https://doi.org/10.1177/2053951718757253
- Cotter, K. (2019). Playing the visibility game: How digital influencers and algorithms negotiate influence on Instagram. New Media & Society, 21(4), 895–913. https://doi.org/10.1177/1461444818815684
- Danto, A. C. (1981). The transfiguration of the commonplace: A philosophy of art. Harvard University Press.
- Frieling, R. (Ed.). (2008). The art of participation: 1950 to now. San Francisco Museum of Modern Art; Thames & Hudson/WW Norton.
- Gillespie, T. (2014). The relevance of algorithms. In T. Gillespie, P. J. Boczkowski, & K. A. Foot (Eds.), Media technologies: Essays on communication, materiality, and society (pp. 167–194). MIT Press. https://doi.org/10.7551/mitpress/9780262525374.003.0009
- Guan, H., & Chen, P. (2025). Meaning in the Algorithmic Museum: Towards a dialectical modelling nexus of virtual curation. Heritage, 8(7), 284. https://doi.org/10.3390/heritage8070284
