Araştırma Makalesi

KURUMSAL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ İLETİŞİMSEL TEMELLERİ: SİSTEMATİK DERLEME VE BİBLİYOMETRİK ANALİZ

Cilt: 16 Sayı: 2 1 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

KURUMSAL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ İLETİŞİMSEL TEMELLERİ: SİSTEMATİK DERLEME VE BİBLİYOMETRİK ANALİZ

Öz

İşletmelerin toplumsal meşruiyet arayışı, kurumları hak ve sorumlulukları olan birer 'tüzel vatandaş' haline getirmiştir. Ancak kavramın artan önemine rağmen, bu sürecin paydaşlarla nasıl müzakere edildiğini inceleyen iletişimsel boyut literatürde sıklıkla ihmal edilmiştir. Bu çalışma, kurumsal vatandaşlık davranışının iletişimsel temellerini sistematik literatür taraması ve bibliyometrik analiz yöntemiyle haritalandırmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında Web of Science veri tabanından elde edilen 1995-2025 tarihli 321 akademik belge, R Studio platformu aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular, literatürün "temellendirme", "genişleme" ve "iletişimsel bütünleşme" olmak üzere üç evrimsel dönemden geçtiğini ancak "Kurumsal Sosyal Sorumluluk" kavramının baskınlığını koruyarak vatandaşlığı genellikle bir alt stratejiye indirgediğini göstermektedir. Analizler ayrıca iki kritik yapısal boşluk tespit etmiştir: Mevcut araştırmaların büyük ölçekli şirketlere odaklanmasıyla KOBİ’lerin özgün iletişim pratiklerinin göz ardı edilmesi ve iletişim teorilerinin zayıf entegrasyonu. Sonuç olarak, bu çalışma kurumsal vatandaşlığın salt bir hayırseverlik faaliyeti değil, dijital çağda paydaşlarla yürütülen stratejik ve diyalojik bir iletişim süreci olduğunu; iletişimin ise araçsal değil kurucu bir unsur olarak konumlanması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kurumsal Vatandaşlık, Kurumsal İletişim, Bibliyometrik Analiz, KSS, Paydaş Katılımı

Kaynakça

  1. Abdelmotaleb, M., & Saha, S. (2019). Corporate social responsibility, public service motivation and organizational citizenship behavior in the public sector. International Journal of Public Administration, 42(11), 929–939. https://doi.org/10.1080/01900692.2018.1523189
  2. Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
  3. Atanasov, A., Chipriyanova, G., & Krasteva-Hristova, R. (2023). Integration of digital technologies in corporate social responsibility (CSR) activities: A systematic literature review and bibliometric analysis. Journal of Risk and Financial Management, 16(8), 373. https://doi.org/10.3390/jrfm16080373
  4. Berbel, C. C. F., & Andrelo, R. (2024). Media competence as a strategy for inserting sustainable development goals in organizations. Revista Internacional de Relaciones Públicas, 14(27), 23–46. https://doi.org/10.5783/revrrpp.v14i27.854
  5. Bian, X. (2023). Exploring the mediating role of customer-company identification: The association between perceived corporate social responsibility and customer citizenship behavior. Migration Letters, 20(S1), 617–627. https://doi.org/10.59670/ml.v20iS1.3606
  6. Camacho, L. J. (2025). Bridging organizational citizenship behavior and corporate citizenship as a pathway to effective ESG performance. Businesses, 5(3), 1133–1152. https://doi.org/10.3390/businesses5030038
  7. Carroll, A. B. (1991). The pyramid of corporate social responsibility: Toward the moral management of organizational stakeholders. Business Horizons, 34(4), 39–48. https://doi.org/10.1016/0007-6813(91)90005-G
  8. Chen, C.-C. (2025). A study of the impact of ESG practices on consumer attitudes and citizenship behaviors – The moderating effect of psychological distance. Journal of Economics, Management and Trade, 31(5), 84–91. https://doi.org/10.9734/jemt/2025/v31i51289
  9. Hąbek, P., & Saeed, F. (2024). Exploring the relationship between top management team characteristics and corporate social responsibility: A literature review and bibliometric analysis. Sustainability, 16(19), 8563. https://doi.org/10.3390/su16198563
  10. Hamidi, S. R., Ismail, M. A., Shuhidan, S. M., & Kadir, S. A. (2023). Corporate reputation in Industry 4.0: A systematic literature review and bibliometric analysis. SAGE Open, 13(4). https://doi.org/10.1177/21582440231200951

Kaynak Göster

APA
Çöllü, E. F. (2026). KURUMSAL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ İLETİŞİMSEL TEMELLERİ: SİSTEMATİK DERLEME VE BİBLİYOMETRİK ANALİZ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 16(2), 1258-1273. https://doi.org/10.7456/tojdac.1858472
AMA
1.Çöllü EF. KURUMSAL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ İLETİŞİMSEL TEMELLERİ: SİSTEMATİK DERLEME VE BİBLİYOMETRİK ANALİZ. TOJDAC. 2026;16(2):1258-1273. doi:10.7456/tojdac.1858472
Chicago
Çöllü, Ersen Fazıl. 2026. “KURUMSAL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ İLETİŞİMSEL TEMELLERİ: SİSTEMATİK DERLEME VE BİBLİYOMETRİK ANALİZ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16 (2): 1258-73. https://doi.org/10.7456/tojdac.1858472.
EndNote
Çöllü EF (01 Nisan 2026) KURUMSAL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ İLETİŞİMSEL TEMELLERİ: SİSTEMATİK DERLEME VE BİBLİYOMETRİK ANALİZ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16 2 1258–1273.
IEEE
[1]E. F. Çöllü, “KURUMSAL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ İLETİŞİMSEL TEMELLERİ: SİSTEMATİK DERLEME VE BİBLİYOMETRİK ANALİZ”, TOJDAC, c. 16, sy 2, ss. 1258–1273, Nis. 2026, doi: 10.7456/tojdac.1858472.
ISNAD
Çöllü, Ersen Fazıl. “KURUMSAL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ İLETİŞİMSEL TEMELLERİ: SİSTEMATİK DERLEME VE BİBLİYOMETRİK ANALİZ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16/2 (01 Nisan 2026): 1258-1273. https://doi.org/10.7456/tojdac.1858472.
JAMA
1.Çöllü EF. KURUMSAL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ İLETİŞİMSEL TEMELLERİ: SİSTEMATİK DERLEME VE BİBLİYOMETRİK ANALİZ. TOJDAC. 2026;16:1258–1273.
MLA
Çöllü, Ersen Fazıl. “KURUMSAL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ İLETİŞİMSEL TEMELLERİ: SİSTEMATİK DERLEME VE BİBLİYOMETRİK ANALİZ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, c. 16, sy 2, Nisan 2026, ss. 1258-73, doi:10.7456/tojdac.1858472.
Vancouver
1.Ersen Fazıl Çöllü. KURUMSAL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ İLETİŞİMSEL TEMELLERİ: SİSTEMATİK DERLEME VE BİBLİYOMETRİK ANALİZ. TOJDAC. 01 Nisan 2026;16(2):1258-73. doi:10.7456/tojdac.1858472