NOSTALJİNİN İZİNDE: İSTANBUL OYUNCAK MÜZESİ’NİN ZİYARETÇİLERDE UYANDIRDIĞI DUYGULAR ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 2 , 1324 - 1345 , 01.04.2026

Nurgül Soydaş , Sevimece Karadoğan Doruk

https://doi.org/10.7456/tojdac.1870644

https://izlik.org/JA33JB97TU

Öz

Bu çalışma, Avrupa'nın en iyi oyuncak müzeleri arasındaki kurumlarından biri olarak tanınan Türkiye'deki İstanbul Oyuncak Müzesi'ne odaklanarak müze ziyaretçilerinin duygusal deneyimlerini araştırmaktadır. Araştırma, kültürel mekanlarda duygusal bağlılığın rolünü vurgulaması, tarihi mirasa dayalı bir şehir markasının şekillenmesinde iletişimin önemini altını çizmesi ve İstanbul'u “oyuncak başkenti” olarak konumlandırması açısından önemlidir. Metodolojik olarak, müzenin kurucusu Sunay Akın ve 10 ziyaretçiyle derinlemesine görüşmeler yapılarak duygusal deneyimleri araştırılmıştır. Katılımcıların ziyaret öncesi ve sonrası duygusal durumları ile müzenin iletişim uygulamalarına ilişkin değerlendirmeleri, içerik analizi teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Bulgular, müzenin sadece oyuncakların sergilendiği bir mekan olarak değil, iletişimin teşvik edildiği ve anlamların aktif olarak inşa edildiği canlı bir kültürel alan olarak algılandığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, sonuçlar müze ortamının ziyaretçilerin ziyaret öncesi ve sonrası duygusal durumlarını önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

İletişim Psikolojisi , İstanbul Oyuncak Müzesi, , İletişim, , Müze Kültürü, , Duygular

Etik Beyan

Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu Başkanlığı tarafından 05.06.2023 tarih ve 07 sayılı toplantıda, E-35980450-663.05-1922992 sayılı karar ile etik açıdan uygun bulunmuştur.

ON THE TRAIL OF NOSTALGIA: A STUDY OF THE EMOTIONS EVOKED BY THE ISTANBUL TOY MUSEUM IN VISITORS

https://izlik.org/JA33JB97TU

Öz

This study investigates the emotional experiences of museum visitors, with a specific focus on the Istanbul Toy Museum in Turkey, widely recognized as one of Europe’s most distinguished institutions of its kind. The research is significant as it highlights the role of emotional engagement in cultural spaces, underscores the importance of communication in shaping a city brand grounded in historical heritage, and positions Istanbul as the “toy capital.” Methodologically, in-depth interviews were conducted with the museum’s founder, Sunay Akın, and 10 visitors to explore their emotional experiences. Participants’ emotional states before and after their visit, as well as their evaluations of the museum’s communication practices, were analysed through content analysis techniques. The findings reveal that the museum is not merely perceived as a venue for displaying toys but as a living cultural space where communication is fostered and meanings are actively constructed. Furthermore, the results demonstrate that the museum environment significantly influences visitors’ emotional states, both prior to and following their visit.

Anahtar Kelimeler

Communication Psychology , Istanbul Toy Muesum, , Communicaiton, , Museum Culture, , Emotions

Etik Beyan

This study was approved by the Istanbul University Social and Human Sciences Research Ethics Committee at its meeting dated 05.06.2023 and numbered 07, with decision number E-35980450-663.05-1922992.

Kaynakça

• Akın, S. (2024, May). Personal Interview.
• Akoglan Kozak, M., & Güncan, Ö. (2021). Toy Museums and Visitor Experiences. Social Science Development Journal, 6(24), 74–97. http://dx.doi.org/10.31567/ssd.347
• Artar, M., Onur, B, & Çelen, N. (2004). Çocuk oyunlarında üç kuşakta görülen değişimler: kırsal kesimde bir araştırma (Changes seen in generations in children’s play: a study in the rural area). In Araştırmalar, B Onur, N Güney (eds.), Türkiye’de Çocuk Oyunları, pp. 151–158. Ankara: Kök Publications.
• Ashkanasy, N.; Charmine E.J. Hartel; Wilfred J. Z. Emotions in Workplace: Research, Theory and Practice, Quarum Books, West Port 2000.
• Avcı, Ö. (2023). Emotional Intelligence and Communication. 3. Edition. İstanbul: Beta Publications.
• Boddice, R. (2023). History of Emotions. (Translated by A. Pala). (1. Baskı). Ankara: Fol Publications.
• Bondi, L., Davidson, J., & Smith, M. (2005). Introduction: Geography’s ‘Emotional Turn’’.’ In Emotional geographies (pp. 1–16). Routledge.
• Brady, M. (2022). Emotion: the Basics. (Translated by M. Vural). Nova Publications.
• Bruno, G. (2007). Atlas of emotion: Journeys in art, architecture, and film. Brooklyn, Verso Books.
• Bülbül, K., Özipek, B.B ve Kalın, İ. (2008). Aşk İle Nefret Arasında Türkiye’de Toplumun Batı Algısı. Ankara: Seta.
• Chaiyotha, C. (2015). A Management of Specialized Museum: A Case Study of Million Toy Museum By Krirk Yoonpun, วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ, 16(1), 16–30. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jica/article/view/30522
• Chang, E. (2006). Interactive Experiences and Contextual Learning in Museums. Studies in Art Education, 47(2), 170–186. http://www.jstor.org/stable/3497107
• Chertoff, D. B., Goldiez, B., & LaViola, J. J. (2010). Virtual Experience Test: A virtual environment evaluation questionnaire. 2010 IEEE Virtual Reality Conference (VR), 103–110. http://dx.doi.org/10.1109/VR.2010.5444804.
• Claverie, L. (2017). At Play- Antique Toys Add History and Whimsy to Any Room. NewOrleans Homes & Lifestyles Magazine. Summer.
• Creswell, J. W. (2017). Nitel araştırmacılar için 30 temel beceri. (Translated by H. Özcan). Anı Publications.
• Davis, P. (2011). Ecomuseums: a sense of place. Continuum.
• Demiral Gökalp, Z. (2015). Types of Museums. In S. Altınsapan & N. Küçükhasköylü (Eds.), Müzecilik ve Sergileme. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
• Deonna, J., & Teroni, F. (2012). The emotions: A philosophical introduction. Routledge.
• Erbay, F. (2017). Oyuncak ve Oyun Müzelerinde Çocuklara Yönelik Eğitimin Boyutları. Milli Eğitim Dergisi, 46(214), 435-444.
• Falk, J. H., & Dierking, L. D. (2018). Learning from Museums. Rowman & Littlefield.
• Feldman, R.S. (2012). Understanding Psychology. (10. Edition). New York: McGraw Hill.
• Fladmark, M. J. (2014) Heritage & museums: shaping national identity. USA: Routledge.
• Filep, S., & Deery, M. (2010). Towards a picture of tourists’ happiness. Tourism Analysis, 15(4), 399–410.
• Gartenhaus, A. R. (2000). Creative thinking and museums. Ankara Üniversitesi Çocuk Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.
• Gaskins, S. (2017). Museums as Larning Environment for Children. In Çocuk ve Çevresi (pp. 111–137). Ankara University Publications.
• Giammanco, M. D., Gitto, L. & Ofria, F. (2022). Museums’ accessibility for senior citizens: Some evidence from Italy. European Journal of Tourism Research, 31, 3116, 1-6. https://doi.org/10.54055/ejtr.v31i.2410
• Golding, V., & Modest, W. (2013). Museums and communities: Curators, collections and collaboration. A&C Black.
• Goleman, D. (1996). Duygusal zekâ: Neden IQ’dan daha önemlidir. Varlik Publications.
• Goleman, D. (2009). Duygusal Zekâ. Varlık Publications.
• Goleman, D. (2019). İş başında duygusal zekâ (Çeviren, H. Balkara Çevikus, 19. Baskı). İstanbul: Varlık Yayınları.
• Goodwin, J., Jasper, J. M., & Polletta, F. (2004). Emotional dimensions of social movements. The Blackwell Companion to Social Movements, 413–432.
• Güneysu, S., & Tekmen, B. (2009). Dramanın duygusal zekâ gelişimine etkisi. Yaratıcı Drama Dergisi, 4(7), 35–50.
• Gürel, E. (2013). Ankara’daki müzelerde ziyaretçi profillerinin ve motivasyonlarının değerlendirilmesi, Ankara Araştırmaları Dergisi, 1(2), 1-9.
• Harada, T., Hideyoshi, Y., Gressier-Soudan, E., & Jean, C. (2018). Museum experience design based on multi-sensory transformation approach. Proceedings of the DESIGN 2018, 15th International Design Conference, 2221-2228. https://doi.org/10.21278/idc.2018.0150.
• Hariman, R., & Lucaites, J. L. (2001). Dissent and emotional management in a liberal‐democratic society: The Kent state iconic photograph. Rhetoric Society Quarterly, 31(3), 5–31. http://dx.doi.org/10.1080/02773940109391204.
• Harman, S., & Akgündüz, Y. (2014). Efes örenyeri ziyaretçilerinin müze deneyimi beklentilerini belirlemeye dönük bir araştırma. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(2), 113-133.
• Hernández, O., & Toney, B. (2021). Museums as social and cultural spaces for active ageing: evidence, challenges, and opportunities. Revista Culturales, 9, 1-42. https://doi.org/10.22234/recu.20210901.e588.
• Hooper-Greenhill, E. (1999). Learning from learning theory in museums. In E. Hooper-Greenhill (Ed.), The Educational Role of the Museum (pp. 137–145). London: Routledge.
• Hubard, O. M. (2015). “How Does This Artwork Make You Feel?” A “No-No” Question in Art Museum Education? The Journal of Aesthetic Education, 49(2), 82–98. https://doi.org/10.5406/jaesteduc.49.2.0082
• Hughes, C., Jackson, A., & Kidd, J. (2007). The Role of Theater in Museums and Historic Sites: Visitors, Audiences, and Learners. In: Bresler, L. (eds) International Handbook of Research in Arts Education. Springer International Handbook of Research in Arts Education (pp. 679-699), 16. Springer, Dordrecht.
• Huizinga, J. (2006). Homo Ludens Oyunun Toplumsal İşlevi Üzerine Bir Deneme. (Translated by M. A. Kılıçbay). İstanbul: Ayrıntı Publications.
• Istanbul Toy Museum. (2024). About us. https://istanbuloyuncakmuzesi.com/pages/hikayemiz, Access Date: 17.05.2024
• Jagodzińska, K. (2022). Responsible museum? (on the example of the Toy Museum in Cracow). Muzealnictwo, 63, 150-157. http://dx.doi.org/10.5604/01.3001.0015.9923.
• Jones, H., & Jackson, E. (2014). Stories of Cosmopolitan Belonging: Emotion and Location. London: Routledge.
• Karadeniz, C., & Artar, M. (2017). Status and the sustainability of toy museums in Turkey. Electronic Journal of Social Sciences, 16(61), 477–492. http://dx.doi.org/10.17755/esosder.304687
• Karaosmanoğlu, G., & Kara Bilgin, F. (2024). Müze Ziyaretlerinde Eğitimde Dramanın Kullanımına
• Yönelik Öğretmen Görüşleri, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1); 238-259., ISSN: 1304-4796.
• Kırçova, İ., & Erdoğan, H.H. (2017). Museum experience dimensions: The case of İstanbul Toy Museum. UİİİD-IJEAS, (16. UİK Special Issue), 649-664. https://doi.org/10.18092/ulikidince.323747
• Korkmaz, H., Savaşçı, U., & Aydın, B. (2019). Müze Tanıtım Faaliyetleri ve Ziyaretçi Deneyiminin Değerlendirilmesi: Troya Müzesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(4), 3156-3173. http://dx.doi.org/10.21325/jotags.2019.521
• LaVoie, R. (2003). To Engage and Enlighten: Theatre as an interpretive tool in history museums. Unpublished master’s thesis, Arizona State University, Tempe, Arizona.
• Lerner, J., LI., Y., Valdesolo, P., Kassam, K.: (2015). Emotion and Decision Making. Annual Review of Psychology, 66: 799-823.
• Louw, M., & Forlizzi, J. (2004). Talking trash: designing recycling experience for the Pittsburgh children's museum. Conference 2004. http://dx.doi.org/10.13140/RG.2.1.3910.5441.
• Lundgaard, I. B., & Jensen, J. T. (2014). Museums Knowledge, Democracy, Transformation. Danish agency for culture.
• Madran, B. (2014). Çocuğun Yetişkinliğe İlhamı: Oyuncak Müzeleri. Müzeler, Oyunlar, Oyuncaklar ve Çocuklar. İzmir: Dokuz Eylül University.
• Marcus, A. S., Stoddard, J. D., & Woodward, W. W. (2012). Teaching history with museums: strategies for K-12 social studies. (1. Edition). UK: Routledge.
• Martin, R. (2021). Keskin Sirke “Öfkenizi Olumlu Bir Değişim için Kullanmanın Yolları.” Okuyan Us Yayınevi.
• McLean, F. (2007) Museums and the construction of national identity: a review. International Journal of Heritage Studies, 3(4): 244–252. https://doi.org/10.1080/13527259808722211.
• McRainey, D. L. (2013). Shaping a City Museum’s Future: Developing an Audience-Centered Approach. The Journal of Museum Education, 38(1), 50–59. https://doi.org/10.1080/10598650.2013.11510755.
• Mercin, L. & Diksoy, İ. (2023). The Use of information designs as a communication language in museums in the 100th anniversary of the Republic. Journal of International Museum Education, 5(Special Issue), 91-107. https://doi.org/10.51637/jimuseumed.1371927.
• Mura, P., & Khoo-Lattimore, C. (2012). Young tourists, gender and fear on holiday. Current Issues in Tourism, 15(8), 707–724.
• Norman, D. A. (1993). Things that make us smart. Perseus Books, Reading, Massachusetts.
• Onur, B. (2002). World with Toys. (1. Edition). Ankara:.Dost Kitabevi Yayınları.
• Onur, B. (2010) World with Toys. (3. Edition). Ankara: İmge Kitabevi.
• Onur, B. (2014). Yeni Müzebilim Demokratik Toplumu Yaratmak. Ankara: İmge Kitabevi.
• Plutchik, R. (1980). Measurement implications of a psychoevolutionary theory of emotions. In Assessment and modification of emotional behavior (pp. 47–69). Springer.
• Plutchik, R. (1991). The emotions. University Press of America.
• Plutchik, R. (2001). The nature of emotions: Human emotions have deep evolutionary roots, a fact that may explain their complexity and provide tools for clinical practice. American Scientist, 89(4), 344–350. https://doi.org/10.1511/2001.28.344.
• Reckwitz, A. (2012). Affective spaces: A praxeological outlook. Rethinking History, 16(2), 241–258. http://dx.doi.org/10.1080/13642529.2012.681193.
• Reiss, M. J., & Tunnicliffe, S. D. (2011). Dioramas as depictions of reality and opportunities for learning in biology. Curator: The Museum Journal, 54(4), 447–459. doi:10.1111/j.2151-6952.2011.00109.x.
• Sadooghi, A., Torabi Farsani, N., Hekmat, M., & Moazzen Jamshidi, H. (2024). Investigating the Role of the Museum Ecolodges in the Development of Sustainable Tourism (Case Study: Puppet & Toy Museum Guesthouse in Kashan). Kashan Shenasi, 17(1), 163-190. https://doi.org/10.22052/kashan.2024.254443.1102
• Sartre, J. P. (2002). Sketch for a Theory of the Emotions (P. Morris, Trans.). Routledge.
• Schubert, K. (2004). Küratörün Yumurtası. (Translated by Rana Smith). İstanbul Sanat Müzesi Vakfı.
• Seçer, H. Ş. (2005). Çalışma Yaşamında Duygular ve Duygusal Emek: Sosyoloji, Psikoloji ve Örgüt Teorisi Açısından Bir Değerlendirme. Journal of Social Policy Conferences, 50, 813–834.
• Sezgin, M., Haşıloğlu, B., & İnal, M.E. (2011). Müze pazarlamasında müşteri ilişkileri ve deneyimleri üzerine bir araştırma, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 7(13), 201-220.
• Sheng, C. W., & Chen, M. C. (2012). A study of experience expectations of museum visitors, Tourism Management, 33, 53-60. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2011.01.023.
• Smith W., T. (2020). Duygular Sözlüğü. 4. Baskı, (çev. Şirin, H.), İstanbul: Kolektif Kitap.
• Smith, L. F., Smith, J. K. & Tinio, P. P. L. (2017). Time spent viewing art and reading labels. Psychology of Aesthetics, Creativity,and the Arts, 11(1), 77–85. https://doi.org/10.1037/aca0000049
• Sop, S. A., Ongun, U., & Abalı, R. (2020). Factors Affecting the Museum Experience: A Qualitative Research on Online Reviews. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 1123-1138. http://dx.doi.org/10.26677/TR1010.2020.386.
• Soydaş, N., & Üstünbaş, B. (2020). Evaluation of Museums in the Context of Urban Communication in the Reflection of Urban Identity. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 34, 377–398. http://dx.doi.org/10.31123/akil.780956.
• Soydaş. N. (2024). Yönetilen Kalbi Yönetmek. Nobel Yayınevi.
• Speshilova, E. I. (2023). Urban Imaginary: City Image and Media Space. Galactica Media: Journal of Media Studies, 5(3), 35-54. https://doi.org/10.46539/gmd.v5i3.398
• Steigenberger, N. (2015). Emotions in sensemaking: A change management perspective. Journal of Organizational Change Management, 28(3), 432–451. http://dx.doi.org/10.1108/JOCM-05-2014-0095.
• Tangkuptanon, N., & Sawmong, S. (2020). The Impact of Dual QR Code and augmented Reality in Interactive Application as a Digital Marketing Tool on Customer satisfaction of Quality for the Toy Museum in Thailand. Journal of KMITL Business school, 10(1), 142-152.
• Tezgel, E., & Akova, O. (2017). Müze ziyaretçileri üzerine yapılan çalışmalara ilişkin alanyazın taraması, Journal of Recreation and Tourism Research, 4, (Special Issue 1), 308-320.
• TLA. (2024). Turkish Language Association - TLA Dictionaries. https://sozluk.gov.tr/
• TOYCO. (2012). TOYCO Meeting. http://www.toyco.eu/aktiviteler.php?lang=undefined, Access Date: 15.05.2024
• Uralman, N. H. (2006). Museum as an Information Institution towards to 21stCentury. Bilgi Dünyası, 7(2): 250-266. https://doi.org/10.15612/BD.2006.376
• Üzümcü Polat, T., & Şahin, A. (2017). Konak İşletmelerinde Deneyimsel Pazarlama Anlayışı ve Duygusal Emek. Umuttepe Publications.
• van de Laar, P. Th. (2013). The Contemporary City as Backbone: Museum Rotterdam Meets the Challenge. The Journal of Museum Education, 38(1), 39–49. https://doi.org/10.1080/10598650.2013.11510754.
• Veronika, S., Sihombing, S. B., & Lubis, S. (2021). Museum Mainan Medanarsitektur Metafora, Jurnal Ruang Luar dan Dalam, 2(1), 34-53. https://ejurnal.istp.ac.id/index.php/jrld/article/view/100.
• Walsh-Piper, K. (1994). Museum Education and the Aesthetic Experience. Journal of Aesthetic Education, 28(3), 105-115. https://doi.org/10.2307/3333404
• Wang, W. (2014) Using process drama in museum theatre educational projects to reconstruct postcolonial cultural identities in Hong Kong, Singapore and Taiwan, Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 19(1), 39-50, https://doi.org/10.1080/13569783.2013.872433.
• Yaşarsoy, E. (2006). Duygusal zeka gelişim programının, eğitilebilir zihinsel engelli öğrencilerin davranış problemleri üzerindeki etkisinin incelenmesi. (Unpublished Master Thesis). Çukurova University, Institute of Social Sciences.
• Yıldırım, A., & Simsek, H. (2008). Qualitative research methods in social sciences. (6. Edition). Seçkin Publications.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Publications.
• Yıldırım, K. (2010). Nitel Araştırmalarda Niteliği Artırma.İlköğretim Online, 9(1), 79-92.
• Yirik, Ş., & Seyitoğlu, F. (2015). Hüzün Turizmi ve Mabetleşme Süreci Kapsamında “SARIKAMIŞ.”