2000’Lİ YILLARDA HOLLYWOOD SİNEMASINDA DOĞU’NUN TEMSİLİ: SYRIANA FİLMİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME

The construction of the image of the East in Hollywood cinema after September 11 holds significant importance within discussions of Orientalist representation. This article examines the ways in which the East is represented through visual, auditory, and narrative indicators in Stephen Gaghan’s film Syriana (2005). The aim of this study is to reveal how the East is constructed as a field of Orientalist representation through visual, auditory, and narrative codes in the film, and how the distinction between “us” and the “other” is reproduced within the cinematic narrative. The research adopts a qualitative approach, and the film is analyzed in accordance with Roland Barthes’ semiotic framework. Within the analysis process, space, sound, costume, character representation, representations of oil, violence, security discourse, gender, and the East–West dichotomy are examined as the primary signifiers. The findings demonstrate that the East is represented through signifiers such as deserts, the call to prayer, veils, impoverished workers, oil fields, weapons, explosions, torture, and assassination, thereby constructing it as an exotic, impoverished, patriarchal, dangerous, and intervention-prone geography. At the same time, the film critically exposes U.S. oil policies, corporate interests, and intelligence operations. Consequently, while Syriana criticizes American foreign policy, it can also be interpreted as a contradictory Hollywood narrative that simultaneously reproduces Orientalist patterns of representation.

11 Eylül sonrası Hollywood sinemasında Doğu imgesinin nasıl kurulduğu, oryantalist temsil tartışmaları açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Stephen Gaghan’ın yönettiği Syriana (2005) filmi üzerinden Doğu’nun hangi görsel, işitsel ve anlatısal göstergeler aracılığıyla temsil edildiği incelenmektedir. Çalışmanın amacı, Syriana filminde Doğu’nun hangi görsel, işitsel ve anlatısal göstergeler aracılığıyla oryantalist bir temsil alanı olarak kurulduğunu ve “biz” ile “öteki” ayrımının film anlatısı içinde nasıl üretildiğini ortaya koymaktır. Araştırmada nitel yaklaşım benimsenmiş; film, Roland Barthes’ın göstergebilimsel yaklaşımı doğrultusunda çözümlenmiştir. Analiz sürecinde mekân, ses, kostüm, karakter, petrol temsili, şiddet, güvenlik söylemi, toplumsal cinsiyet ve Doğu-Batı karşıtlığı temel göstergeler olarak ele alınmıştır. Bulgular, filmde Doğu’nun çöl, ezan, peçe, yoksul işçiler, petrol sahaları, silah, patlama, işkence ve suikast gibi göstergelerle egzotik, yoksul, ataerkil, tehlikeli ve müdahaleye açık bir coğrafya olarak temsil edildiğini göstermektedir. Bununla birlikte film, ABD’nin petrol politikalarını, şirket çıkarlarını ve istihbarat faaliyetlerini de eleştirel biçimde görünür kılmaktadır. Sonuç olarak Syriana, Amerikan dış politikasını eleştirirken aynı zamanda oryantalist temsil kalıplarını yeniden üreten çelişkili bir Hollywood anlatısı olarak değerlendirilmektedir.