TÜRKİYE’DEKİ İNTERNET HABER SİTELERİNDE WEB ERİŞİLEBİLİRLİĞİ: TÜBİTAK KAMİS KRİTERLERİ KAPSAMINDA İNCELEME
Öz
İnternet teknolojisi ve web siteleri bireylerin her türlü bilgiye ulaşımı ve haber alma olanaklarının mümkün kılınması açısından önemlidir. Web erişilebilirliği ile bireylerin fiziksel ve bilişsel ihtiyaçları karşılanmaya çalışılırken web siteleri bu noktada faydalı hizmetler sunmaktadır. Bu yaklaşımdan hareketle çalışmanın amacı Türkiye’deki internet haber sitelerinin TÜBİTAK Kamis’in web erişilebilirlik kriterlerine uyum seviyelerini analiz etmek olarak belirlenmiştir. İçerik analizi yöntemi kullanılarak hazırlanan çalışmada web analizi ve veri madenciliğine ilişkin bilgi veren Similarweb şirketinin 01.10.2025 – 31.12.2025 tarihleri arasında “Haberler ve Medya Yayıncıları” kategorisinde sıraladığı ilk beş site olan hurriyet.com.tr, sozcu.com.tr, ensonhaber.com, mynet.com ve milliyet.com.tr örneklem olarak seçilmiştir. İnternet siteleri Kamis’in web erişilebilirlik ve kullanılabilirlik kıstasları olarak belirlediği A, AA ve AAA kriterlerine göre incelenmiştir. Yapılan analiz neticesinde internet haber sitelerinin Kamis kriterlerini temel düzey olan A sınıflandırmasında büyük oranda karşıladığı ancak AA ve AAA sınıflandırmalarında erişilebilirlik karşılama oranlarının düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sitelerin işaret dili desteği, genişletilmiş sesli açıklamalar ve işitme engelli kullanıcılar için video içeriklerini yeterli seviyeye taşıyamamış olması öne çıkan eksiklikler olarak görülmektedir. Haber sitelerinin yapay zeka destekli alt yazı ve önceden kaydedilmiş videolarda işaret dili entegrasyonuna yönelik yapacakları çalışmalar ile metin ve görsellere ekleyecekleri buton desteklerinin ortaya çıkan eksikliklerin giderilmesi noktasında faydalar sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Web Erişilebilirliği, Haber Siteleri, Internet, Kamis
WEB ACCESSIBILITY ON INTERNET NEWS SITES IN TÜRKİYE: AN EXAMINATION WITHIN THE CONTEXT OF TÜBİTAK KAMİS CRITERIA
Öz
Internet technology and websites are crucial in enabling individuals to access all kinds of information and news. While web accessibility aims to meet individuals' physical and cognitive needs, websites offer useful services in this regard. Based on this approach, the aim of this study is to analyze the compliance levels of Turkish internet news sites with TÜBİTAK Kamis's web accessibility criteria. Using content analysis, the study selected as a sample the top five sites ranked by Similarweb, a company providing information on web analysis and data mining, in the "News and Media Publishers" category between October 1, 2025 and December 31, 2025: hurriyet.com.tr, sozcu.com.tr, ensonhaber.com, mynet.com, and milliyet.com.tr. The websites were examined according to Kamis's web accessibility and usability criteria of A, AA, and AAA. The analysis revealed that internet news sites largely meet the KAMIS criteria at the basic level A classification, but their accessibility compliance rates are low at the AA and AAA classifications. The most prominent shortcomings are the sites' inability to adequately support sign language, provide expanded audio descriptions, and offer video content for hearing-impaired users. It is believed that improvements to AI-powered subtitles, sign language integration in pre-recorded videos, and the addition of buttons to text and images will help address these deficiencies.
Anahtar Kelimeler
Web Accessibility, News Sites, Internet, Kamis