TAŞRANIN ÖTESİNDE: SIGHT AND SOUND DERGİSİNDE NURİ BİLGE CEYLAN’IN AUTEUR OLARAK İNŞASI (2000-2025)
Öz
Bu çalışmanın amacı, 2000-2025 yılları arasında Sight and Sound dergisinde Nuri Bilge Ceylan ve filmleri hakkında yayımlanan 49 içeriği nicel ve nitel içerik analizi yöntemiyle inceleyerek, prestijli bir Batılı sinema yayınının yerel bir auteur’ü küresel bir ustaya dönüştürme sürecini tartışmaktadır. Bulgular, Ceylan’ın dergideki temsilinin keşif (2003-2006), kabul (2007-2014) ve klasikleşme (2015-2025) olmak üzere üç evrede gerçekleştiğini göstermektedir. Keşif evresinde Ceylan, modern ustalarla karşılaştırılarak vadeden bir yetenek olarak sunulurken; kabul evresinde dosyalar, röportajlar ve uzun analitik metinlerle olgunlaşmış bir auteur olarak inşa edilmiştir. Klasikleşme evresinde ise dergi, Ceylan’ı artık sorgulanabilir ama tartışılmaz bir modern usta olarak tescil etmiş; filmlerini Türkiye’nin siyasi ve toplumsal gündemini yansıtan dolaylı yorumlar olarak okumaya başlamıştır. Çalışma, Sight and Sound’un Ceylan’ı evrensel sanat sineması geleneği içinde değerlendirirken, kullandığı söylemsel stratejilerin, onun uluslararası alandaki konumunu pekiştirdiğini ve yerel olanı evrenselleştiren bir kültürel çeviri pratiğiyle işlediğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Nuri Bilge Ceylan, Sight and Sound, auteur teorisi, nitel içerik analizi, kültürel çeviri
Kaynakça
- Akbulut, H. (2005). Nuri Bilge Ceylan Sinemasını Okumak Anlatı, Zaman, Mekân. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
- Akbulut, H. (2023). Staying in the Primary Home, Relationships, Desires to Go and Roots: Kış Uykusu/Winter Sleep (2018) and Ahlat Ağacı/The Wild Pear Tree (2018). G. Dönmez-Colin içinde, ReFocus: The Films of Nuri Bilge Ceylan (s. 135-151). Edinburgh University Press.
- Atayman, V. (2012). Yeni Psikanalitik Topik: Kasaba – Kent. Modern Zamanlar, 5.
- Bourdieu, P. (1984). Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste. Harvard University Press.
- Diken, B., Gilloch, G., & Hammond, C. (2018). The cinema of Nuri Bilge Ceylan: The global vision of a Turkish filmmaker. Bloomsbury Academic.
- Dönmez-Colin, G. (2008). Turkish Cinema: Identity, Distance, and Belonging. London: Reaktion Books.
- Erçetingöz, A. (2024). Açıklığın sineması: Nuri Bilge Ceylan ve Reha Erdem. E. Akmeşe, & F. Çağıl içinde, Sinema ve Gerçek (s. 11-2). PA Paradigma Akademi.
- Evans, O. (2011). The many ways of looking at cinema: Sight and Sound and the value of film. L. Hubner içinde, Valuing films: Shifting perceptions of worth (s. 167-182). Palgrave Macmillan London.
- Fiske, J. (1990). İletişim Çalışmalarına Giriş. Ankara: Bilim Sanat Yayınları.
- George, A. L. (2003). İçerik çözümlemesinde nicel ve nitel yaklaşımlar. M. S. Çebi içinde, İletişim araştırmalarında içerik çözümlemesi (s. 9-47). Ankara: Alternatif Yayınları.
