THE SUBSTANCE FİLMİNDE BÖLÜNMÜŞ BEDEN VE BÜTÜNLEŞEMEYEN BENLİK: JUNGCU ANALİTİK BİR OKUMA

The purpose of this study is to analyse Coralie Fargeat's 2024 film The Substance within the framework of Carl Gustav Jung's analytical psychology and to discuss whether the film can be read as a narrative of failed individuation rather than as body horror alone. The film follows Elisabeth Sparkle, a middle-aged television host who generates a younger alter ego from her own body through a mysterious substance. The study adopts a qualitative research paradigm and employs intratextual analysis. The sample consists of ten scene clusters selected through purposive sampling, each of which directly visualises the themes of persona collapse, the embodiment of the shadow, or the inversion of alchemical transformation. Data were coded on three levels, narrative, visual-symbolic and psychoanalytic, and the categories of persona, shadow, anima-animus, self and individuation served as units of analysis. The findings indicate that Elisabeth's persona is sustained by social approval and dissolves once that approval is withdrawn. Sue may be interpreted as an externalised shadow figure embodying repressed desire, and the domination of the ego by the shadow may be read through the concept of enantiodromia. The chemical transformation motif establishes a systematic contrast with Jung's alchemical model of individuation, suggesting that externalisation cannot replace integration. The disintegration of the Elisa-Sue figure can be evaluated as the visual counterpart of an unintegrated psyche. The study is limited to the intratextual reading of a single film. The findings aim to offer a theoretical contribution to Jungian film criticism of body horror cinema.

Bu çalışmanın amacı, Coralie Fargeat'ın yönettiği 2024 yapımı The Substance filmini Carl Gustav Jung'un analitik psikolojisi çerçevesinde çözümlemek ve filmin beden korku türünün ötesinde bir bireyleşme başarısızlığı anlatısı olarak okunup okunamayacağını tartışmaktır. Film, orta yaşlı bir televizyon sunucusu olan Elisabeth Sparkle'ın gizemli bir madde aracılığıyla kendi bedeninden genç bir alter ego üretme sürecini konu almaktadır. Çalışma nitel araştırma paradigmasını benimsemekte ve metin içi analiz yöntemini kullanmaktadır. Örneklem, amaçlı örnekleme yoluyla seçilen ve persona çöküşü, gölgenin bedenselleşmesiyle simyasal dönüşüm karşıtlığı temalarını doğrudan görselleştiren on sahne kümesinden oluşmaktadır. Veriler anlatısal, görsel-sembolik ve psikanalitik olmak üzere üç düzeyde kodlanmış, persona, gölge, anima-animus, benlik ve bireyleşme kategorileri çözümleme birimi olarak kullanılmıştır. Bulgular, Elisabeth'in personasının toplumsal onayla beslendiğini ve onayın geri çekilmesiyle çözüldüğünü göstermektedir. Sue karakteri, bastırılmış arzuların dışsallaştırılmış gölge figürü olarak yorumlanabilmekte, gölgenin egoya hükmetme süreci enantiodromia kavramıyla okunabilmektedir. Filmdeki kimyasal dönüşüm motifi Jung'un simyasal bireyleşme modeliyle sistematik bir karşıtlık kurmakta ve dışsallaştırmanın entegrasyonun yerini alamayacağını düşündürmektedir. Elisa-Sue figürünün parçalanması, bütünleşemeyen psişenin görsel karşılığı olarak değerlendirilebilir. Çalışma tek bir filmin metin içi okumasıyla sınırlıdır. Bulgular, beden korku sinemasına yönelik Jungcu film eleştirisine kuramsal bir katkı sunmayı hedeflemektedir.