TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ

Mustafa Güngör

doi:10.7456/tojdac.1993182

EN TR

AN ANALYSIS OF THE USE OF “CLICKBAIT” ON NEWS SITES IN TURKEY FROM THE PERSPECTIVE OF READER AWARENESS AND USER COMMENTS

Öz

The proliferation of digital journalism has been accompanied by a rise in clickbait, one of the most frequently violated principles of media ethics. News websites employing this strategy can mislead audiences to increase revenue, and individuals repeatedly exposed to clickbait gradually lose the ability to distinguish genuine headlines from clickbait ones. To determine the extent of this problem in Turkey and assess news users’ awareness of clickbait, this study examined the clickbait rates of Turkey’s most visited news websites and the reactions of users to such headlines. Designed as a case study, the research evaluated data through content analysis and message analysis. Clickbait was identified in 107 of 152 headline stories (70.4%) published by the six most visited news websites in Turkey, which together attracted 2,904 comments. Only 29 comments (1%) demonstrated awareness of clickbait, while 2,875 (99%) continued discussing the topic without criticizing the practice. Since users unaware of clickbait still commented on the related news, whereas aware users were both few and inclined to avoid such articles, the findings suggest that news outlets could achieve engagement through appropriate topic selection rather than clickbait. By examining spontaneous, naturally occurring user comments to gauge clickbait awareness, this study differs from prior research and holds potential to contribute to the literature. It is also considered significant for offering recommendations to both publishers who employ clickbait and to readers and for discussing possible solutions to this ethical problem.

Anahtar Kelimeler

Clickbait, Online journalism, Media ethics, User comments, Clickbait awareness.

TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ

Öz

Dijital haberciliğin yaygınlaşmasıyla artan tık tuzakları medya etiğinin en fazla ihlal edildiği konular arasında yer almaktadır. Bu stratejiyi kullanan haber siteleri gelirlerini artırmak için insanları yanıltabilmektedir. Yoğun tık tuzağına maruz kalan bireyler ise gerçek haber başlığı ile tık tuzağını ayırt edemez hale gelmektedir. Bu problemin Türkiye’deki durumunu tespit edip haber kullanıcılarının tık tuzağı farkındalığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada Türkiye’de en fazla ziyaret edilen sitelerin tık tuzağı oranları ve tık tuzaklarına kullanıcıların verdiği tepkiler araştırılmıştır. Örnek olay deseni çerçevesinde tasarlanan çalışmada içerik analizi ve mesaj çözümlemesi ile veriler değerlendirilmiştir. Türkiye’de en fazla ziyaret edilen 6 haber sitesinin 152 manşet haberinden 107’sinde (%70,4) tık tuzağı tespit edilmiş, incelenen haberlere toplamda 2.904 yorum yapıldığı görülmüştür. Tüm yorumlar arasında sadece 29’unun (%1) tık tuzağının farkında olduğu anlaşılmıştır. 2.875 (%99) yorum ise tık tuzağını eleştirmeden konuyla alakalı tartışma yapmaya devam etmiştir. Tık tuzağının farkında olmayanların yine de konu ile ilgili habere yorum yapması, farkında olanların ise sayıca az olması ya da haberden kaçınması dolayısıyla haber sitelerinin tık tuzağını yapmadan, doğru konu tercihiyle de etkileşim alabileceği anlaşılmıştır. Kullanıcıların doğrudan ve doğal olarak yaptığı yorumları inceleyip tık tuzağı farkındalığını belirlemesi bakımından diğer çalışmalardan ayrılan bu araştırmanın literatüre katkı sağlama potansiyeli bulunmaktadır. Tık tuzağına başvuranlar ve okuyucular için öneriler sunması, bu etik sorunun çözümü için yapılabilecekleri tartışması bakımından da çalışma önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tık tuzağı, İnternet haberciliği, Medya etiği, Kullanıcı yorumları, Clickbait farkındalığı.

Kaynakça

Akyüz, S. S. (2019). 31 Mart 2019 yerel seçimleri öncesi son dakika haber bildirimlerinin içerik analizi: Haber türleri, tık tuzakları ve iktidar-muhalefet haberlerinin dağılımı. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 4(2), 153-167.
Altunışık, R., Boz, H., Gegez, E., Koç, E., Sığrı, Ü., Yıldız, E., & Yüksel, A. (2023). Sosyal bilimlerde araştirma yöntemleri: Yeni perspektifler. Seçkin.
Arapakis, I., Lalmas, M., Cambazoglu, B. B., Marcos, M., & Jose, J. M. (2014). User engagement in online news: Under the scope of sentiment, interest, affect, and gaze. Journal of the Association for Information Science and Technology, 65(10), 1988-2005. https://doi.org/10.1002/asi.23096
Arkcı, M. E., & Bayrak, T. (2025). Sosyal medyada tık tuzağı stratejileri: Gündem belirleme, kullanimlar ve doyumlar ile algoritmik medya kuramlari bağlaminda bir analiz. Içinde D. Akbulut (Ed.), III. Uluslararası İletişim Dijitalleşme ve Toplum Sempozyumu (ss. 156-165).
Aydın, S., & Bayazıt, İ. (2021). Nitel araştirmalarda geçerlik ve güvenirlik. Içinde M. Çelebi (Ed.), Nitel araştirma yöntemleri (ss. 182-211). Pegem Akademi.
Aziz, A. (2020). Sosyal bilimlerde araştirma yöntem ve teknikleri. Nobel.
Balel, C. (2024). İnternet kullanıcısının post truth çağdaki rolü. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (53), 258-273. https://doi.org/10.52642/susbed.1405957
Berg, B. L., & Lune, H. (2019). Sosyal bilimlerde nitel araştirma yöntemleri (9. Baskıdan Çeviri). Eğitim Yayınevi.
Bingöl, M., & Yanık, H. (2021). Tık tuzaği habercilik çerçevesinde kamu-ticari haber sitelerinin karşilaştirilmasi: trthaber.com ile milliyet.com.tr örneği. Yeni Medya, 11(2021 Güz), 18-37.
Biyani, P., Tsioutsiouliklis, K., & Blackmer, J. (2016). “8 amazing secrets for getting more clicks”: Detecting clickbaits in news streams using article informality. Proceedings of the AAAI Conference on Artificial Intelligence, 30(1). https://doi.org/10.1609/aaai.v30i1.9966

Bufnea, D., & Sotropa, D. (2018). A community driven approach for click bait reporting. 2018 26th International Conference on Software, Telecommunications and Computer Networks (SoftCOM), 1-6. https://doi.org/10.23919/SOFTCOM.2018.8555759
Carcioppolo, N., Lun, D., & McFarlane, S. J. (2021). Exaggerated and questioning clickbait headlines and their influence on media learning. Journal of Media Psychology, 34(1), 30-41. https://doi.org/10.1027/1864-1105/a000298
Chakraborty, A., Paranjape, B., Kakarla, S., & Ganguly, N. (2016). Stop clickbait: Detecting and preventing clickbaits in online news media. 2016 IEEE/ACM International Conference on Advances in Social Networks Analysis and Mining (ASONAM), 9-16. https://doi.org/10.1109/ASONAM.2016.7752207
Çavuş, S., & Ede, N. (2021). Tık odaklı habercilik: Türk internet haber medyası üzerine bir içerik analizi. Selçuk İletişim, 14(1), 23-54. https://doi.org/10.18094/josc.811590
Çoban, B. (2019). Post truth çağında dijital gazetecilik ve haber başlıklarında “tık tuzağı”. Kurgu, 27(4), 35-49.
D. Molina, M., Sundar, S. S., Rony, M. M. U., Hassan, N., Le, T., & Lee, D. (2021). Does clickbait actually attract more clicks? Three clickbait studies you must read. Proceedings of the 2021 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems, 1-19. https://doi.org/10.1145/3411764.3445753
Dai, M., Sannusi, S. N., Salleh, M. A. M., & Hu, C. (2026). Decoding clickbait: An AI-driven analysis of emotional framing in digital journalism. International Journal of Web Services Research, 23(1), 1-18. https://doi.org/10.4018/IJWSR.402014
Diez-Gracia, A., Sánchez-García, P., Palau-Sampio, D., & Sánchez-Sobradillo, I. (2024). Clickbait contagion in international quality media: Tabloidisation and information gap to attract audiences. Social Sciences, 13(8), 430. https://doi.org/10.3390/socsci13080430
Dutceac Segesten, A., Bossetta, M., Holmberg, N., & Niehorster, D. (2022). The cueing power of comments on social media: How disagreement in Facebook comments affects user engagement with news. Information, Communication & Society, 25(8), 1115-1134. https://doi.org/10.1080/1369118X.2020.1850836
Ercan, E. E. (2026). Clickbait culture in internet journalism: The digital way of “selling news”. Selçuk İletişim, 19(1), 114-138. https://doi.org/10.18094/josc.1697014
García Orosa, B., Gallur Santorun, S., & López García, X. (2017). Use of clickbait in the online news media of the 28 EU member countries. Revista Latina de Comunicación Social, (72), 1261-1277. https://doi.org/10.4185/RLCS-2017-1218en
Gherheș, V., Fărcașiu, M. A., & Cernicova-Buca, M. (2024). Are ChatGPT-generated headlines better attention grabbers than human-authored ones? An assessment of salient features driving engagement with online media. Journalism and Media, 5(4), 1817-1835. https://doi.org/10.3390/journalmedia5040110
Graham, M. H., Hillygus, D. S., & Trexler, A. (2024). Misleading polls in the media: Does survey clickbait have social consequences? Public Opinion Quarterly, 88(2), 315-336. https://doi.org/10.1093/poq/nfae009
Güngör, M. (2025). Dijital habercilikte anti tık tuzağı yayıncılığının kullanıcı etkileşimi açısından başarısı. Içinde A. Manafidizaji (Ed.), Selçuk 13. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi (ss. 1331-1341). Academy Global Publishing House.
Jung, A.-K., Stieglitz, S., Kissmer, T., Mirbabaie, M., & Kroll, T. (2022). Click me…! The influence of clickbait on user engagement in social media and the role of digital nudging. PLOS ONE, 17(6), e0266743. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0266743
Kahraman, S., & Temel, F. (2022). Sosyal içerik üreten internet sitelerinde ‘clickbait’ yansımaları. Erciyes Akademi, 36(2), 539-558. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1066782
Kalender, A. B. (2019). İnternet haberciliğinde clickbait savaşları: Bir okuyucu tepkisi olarak Limon Haber örneği. Dördüncü Kuvvet Uluslararası Hakemli Dergi, 2(2), 1-21. https://doi.org/10.33464/dorduncukuvvet.627074
Karaca, A. (2019). News readers’ perception of clickbait news [Yüksek Lisans]. School of Graduate Studies.
Kayış, A., & Nacar, D. (2013). Araştırma sonuçlarını değerlendirme. İçinde Z. Kaya & M. Şahin (Ed.), Araştırma yöntemleri ve teknikleri (2. Baskı, ss. 67-108). Eğitim Yayınevi.
Khalimzoda, I., Sadaf, S., & Oosten, S. van. (2025). Journalistic tactic and intercultural deficit: Post-publication audience engagement in a finnish news case study. Journal of Intercultural Communication, 25(1), 131-144. https://doi.org/10.36923/jicc.v25i1.1025
Khawar, S., & Boukes, M. (2025). Analyzing sensationalism in news on Twitter ( X ): Clickbait journalism by legacy vs. online-native outlets and the consequences for user engagement. Digital Journalism, 13(8), 1482-1502. https://doi.org/10.1080/21670811.2024.2394764
Kıral, N. (2025). Dijital çağda tık tuzağına karşı bir araç olarak medya okuryazarlığı. Sakarya İletişim, 5(2), 134-151. https://doi.org/10.70684/silet.1785031
Kormelink, T. G., & Meijer, I. C. (2018). What clicks actually mean: Exploring digital news user practices. Journalism, 19(5), 668-683. https://doi.org/10.1177/1464884916688290
Ksiazek, T. B., Peer, L., & Lessard, K. (2016). User engagement with online news: Conceptualizing interactivity and exploring the relationship between online news videos and user comments. New Media & Society, 18(3), 502-520. https://doi.org/10.1177/1461444814545073
Küçükvardar, M. (2023). Tık odaklı habercilik çerçevesinde ekonomi haberlerinin incelenmesi. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (42), 145-168. https://doi.org/10.17829/turcom.1194831
Lee, A. M., Lewis, S. C., & Powers, M. (2014). Audience clicks and news placement: A study of time-lagged influence in online journalism. Communication Research, 41(4), 505-530. https://doi.org/10.1177/0093650212467031
Ma, Q., Wang, S., Yan, M., Yao, Y., & Yao, L. (2026). When headlines betray: The emotional cost of clickbait advertising on purchase intention. Journal of Retailing and Consumer Services, 93, 104962. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2026.104962
Molyneux, L., & Coddington, M. (2020). Aggregation, clickbait and their effect on perceptions of journalistic credibility and quality. Journalism Practice, 14(4), 429-446. https://doi.org/10.1080/17512786.2019.1628658
Nixon, B. (2020). The business of news in the attention economy: Audience labor and Media News Group’s efforts to capitalize on news consumption. Journalism, 21(1), 73–94. https://doi.org/10.1177/1464884917719145
Onursoy, S., Turan, E. A., Yeşilyurt, S., & Astam, F. K. (2020). Yalan habere karşı tutum ve davranışlar: Üç üniversite örneğinde durum araştırması. Türk Kütüphaneciliği, 34(3), 485-508. https://doi.org/10.24146/tk.759014
Özdemir, S. (2018). Kuzey Kıbrıs’ta üniversite öğrencilerinin “tık tuzağına” karşi tutum ve eğilimleri [Yüksek Lisans]. Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü.
Özyal, B. (2016). Tık odaklı habercilik: Tık odaklı haberciliğin Türk dijital gazetelerindeki kullanım biçimleri. Global Media Journal TR Edition, 6(12), 273-301.
Pengnate, S. (Fone). (2019). Shocking secret you won’t believe! Emotional arousal in clickbait headlines. Online Information Review, 43(7), 1136-1150. https://doi.org/10.1108/OIR-05-2018-0172
Pengnate, S. (Fone), Young, A., & Chen, J. (2018). New details emerge! Revealing the effects of clickbait headlines on user responses. AMCIS 2018 Proceedings. 6.
Rony, M. M. U., Hassan, N., & Yousuf, M. (2017). Diving deep into clickbaits: Who use them to what extents in which topics with what effects? Proceedings of the 2017 IEEE/ACM International Conference on Advances in Social Networks Analysis and Mining 2017, 232-239. https://doi.org/10.1145/3110025.3110054
Shrestha, A., Behfar, A., Seng, S., Wright, M., & Al-Ameen, M. N. (2025). This one weird trick gets users to stop clicking on clickbait. International Journal of Human–Computer Interaction, 41(20), 12622-12648. https://doi.org/10.1080/10447318.2025.2464890
Söğüt, Y., & Öngel, A. (2022). Yeni medya-dijitalleşme ve tık odaklılık: Habertürk ve Hürriyet Gazetesi örneği. ESAM Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(2), 212-230. https://doi.org/10.53662/esamdergisi.1073093
Sönmez, V., & Alacapınar, F. (2019). Örneklendirilmiş bilimsel araştirma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
Şahin, Z. B., & Birincioğlu, Y. (2022). Tık odaklı başlıklar ve okuyucu refleksleri üzerine bir araştirma: Odak grup çalışması. TRT Akademi, 7(14), 236-261. https://doi.org/10.37679/trta.1013651
Tenenboim, O., & Cohen, A. A. (2015). What prompts users to click and comment: A longitudinal study of online news. Journalism, 16(2), 198-217. https://doi.org/10.1177/1464884913513996
Tok, İ. (2023). Tık odaklı haberlerin duygusal boyutu: Çevre haberleri üzerine bir inceleme. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, (10), 145-171. https://doi.org/10.56676/kiad.1251643
Wanda, J. F., Chipanjilo, B. S., Gondwe, G., & Kerunga, J. (2021). Clickbait-style headlines and journalism credibility in Sub-Saharan Africa: Exploring audience perceptions. Journal of Media and Communication Studies, 13(2), 50-56. https://doi.org/10.5897/JMCS2020.0715
Wang, Y., Hu, B., Tang, C., & Yang, X. (2025). Decoding clickbait: The impact of clickbait types and structures on cognitive and emotional responses in online interactions. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 28(1), 18-27. https://doi.org/10.1089/cyber.2024.0295
Wardle, C. (2020). Bilgi düzensizliği çağı. Içinde C. Silverman (Ed.), Dezenformasyon ve medya manipülasyonu üzerine doğrulama el kitabi (ss. 9-15). European Journalism Center-Teyit.
Vettehen, P. H., & Schaap, G. (2023). An attention economic perspective on the future of the information age. Futures, 153, 103243. https://doi.org/10.1016/j.futures.2023.103243
Yengin, D., Çakar, Y., & Erdem, E. (2024). Dijital haber tüketiminde SEO etkisi: Kullanıcı deneyimi üzerine nitel bir araştırma. Içinde N. Konar (Ed.), II. international Bandirma scientific studies conference (ss. 320-334). Ases Publications.
Yeşilyurt, S., & Tiryakioglu, F. (2026). Tık tuzaklı haberlerde başlık ve fotoğraf etkileşimi ve okur algısı: Algoritmik eşik bekçiliği perspektifinden bir inceleme. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 10(1), 54-72. https://doi.org/10.58201/utsobilder.1936754
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin.
Zhang, W., Du, W., Bian, Y., Peng, C.-H., & Jiang, Q. (2020). Seeing is not always believing: An exploratory study of clickbait in WeChat. Internet Research, 30(3), 1043-1058. https://doi.org/10.1108/INTR-09-2019-0373

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mustafa Güngör ^*
0000-0002-1638-9773
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

13 Temmuz 2026

Kabul Tarihi

24 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.7456/tojdac.1993182

IZ

https://izlik.org/JA77XA72AX

APA

Güngör, M. (2026). TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 16(4), 1993-2011. https://doi.org/10.7456/tojdac.1993182

AMA

1.Güngör M. TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ. TOJDAC. 2026;16(4):1993-2011. doi:10.7456/tojdac.1993182

Chicago

Güngör, Mustafa. 2026. “TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16 (4): 1993-2011. https://doi.org/10.7456/tojdac.1993182.

EndNote

Güngör M (01 Ekim 2026) TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16 4 1993–2011.

IEEE

[1]M. Güngör, “TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ”, TOJDAC, c. 16, sy 4, ss. 1993–2011, Eki. 2026, doi: 10.7456/tojdac.1993182.

ISNAD

Güngör, Mustafa. “TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 16/4 (01 Ekim 2026): 1993-2011. https://doi.org/10.7456/tojdac.1993182.

JAMA

1.Güngör M. TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ. TOJDAC. 2026;16:1993–2011.

MLA

Güngör, Mustafa. “TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, c. 16, sy 4, Ekim 2026, ss. 1993-11, doi:10.7456/tojdac.1993182.

Vancouver

1.Mustafa Güngör. TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ. TOJDAC. 01 Ekim 2026;16(4):1993-2011. doi:10.7456/tojdac.1993182

All site content, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Common Attribution Licence. (CC-BY-NC 4.0)

AN ANALYSIS OF THE USE OF “CLICKBAIT” ON NEWS SITES IN TURKEY FROM THE PERSPECTIVE OF READER AWARENESS AND USER COMMENTS

Öz

Anahtar Kelimeler

TÜRKİYE’DE HABER SİTELERİNDEKİ TIK TUZAĞI KULLANIMININ OKUR FARKINDALIĞI VE KULLANICI YORUMLARI PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster