FROM CHRISTO AND JEANNE-CLAUDE TO REFIK ANADOL: THE USE OF SPACE IN ART AND THE ALLEGORY OF WRAPPING

The incorporation of space into art dates back to the 1960s with the emergence of installation art. Although initially regarded as an exhibition format, installation later evolved into an independent art form with its own scope. Installation art presents space as a work of art, transforming its physical perception and offering viewers different experiences. Accordingly, this study focuses on the physical wrappings of space by Christo and Jeanne-Claude and the digital wrappings created by Refik Anadol. The act of “wrapping” is examined in relation to the transformation of architecturally significant structures into works of art. The study comparatively analyzes how the installations created by both artists, using different techniques and methods across different periods, reshape space artistically. The aim of this study is to comparatively examine how the works presented by both artists, who produced their installations in different periods using various techniques and methods, reconsider space artistically. Their interventions in space were evaluated from technical, methodological, aesthetic, and philosophical perspectives, and the findings were analyzed comparatively. Data were collected through a literature review and analyzed using a descriptive approach. By comparing the spatial wrappings of Christo and Jeanne-Claude and Refik Anadol in terms of technique, method, form, and shape, the study aims to contribute to a field that has received limited comparative attention. The findings reveal that, despite employing different techniques and methods, both artists transform the visual perception of space and establish new relationships between art and space while conveying distinct conceptual ideas to the viewer.

Sanata mekânın dahil olma biçimi, 1960’lı yıllarda ortaya çıkan yerleştirme olarak da adlandırılan enstalasyon sanatına kadar uzanmaktadır. Enstalasyon sanatı, bir bakıma ortaya çıktığı süreç içerisinde bir sergileme biçimi olarak değerlendirilmiş, sonrasında ise kendi kapsama alanını oluşturarak bağımsız bir sanat dalı haline gelmiştir. Bu anlamda enstlasyon sanatı, mekânın bir sanat eseri olarak sunulması ve mekânın fiziksel olarak algılanış biçimini değiştirerek izleyiciye farklı deneyimler yaşatmaktadır. Bu sebeple araştırmanın konusunu, Christo ve Jeanne-Claude’un mekânı fiziksel paketlemeleriyle Refik Anadol’un dijital paketlemeleri oluşturmaktadır. Buradaki paketleme eylemi, mimari değere sahip bir yapının sanat eserine dönüşme süreci bağlamında değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, farklı dönemlerde çeşitli teknik ve yöntemlerden faydalanarak enstalasyonlarını gerçekleştiren her iki sanatçının sunduğu eserlerin, sanatsal açıdan mekânın yeniden ele alınış biçimlerini karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelemektir. Her iki sanatçının da mekâna müdahale biçimleri; teknik-yöntem, estetik ve felsefi açıdan değerlendirilerek, elde edilen veriler karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Verilerin toplanmasında literatür tarama tekniği kullanılarak, verilerin analizi betimsel düzeyde yapılmıştır. İlgili alanda sınırlı sayıda araştırmaya konu olan Christo ve Jeanne-Claude ve Refik Anadol’un mekân paketlemeleri, teknik-yöntem, biçim ve form üzerinden karşılaştırılması yapılarak alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmanın ana bulgularını her iki sanatçının da üretmiş olduğu mekânın paketlenmesine dayalı enstalasyon eserleri oluşturmuştur. Sonuç olarak, her iki sanatçının gerçekleştirdiği fiziksel ve sanal paketlemeleri, sanatın mekânla kurduğu ilişki bakımından mekânın görsel olarak algılanış biçiminin dönüşümü ve her iki sanatçının da kullandığı teknik ve yöntemlerden yola çıkarak benzerlikleri, farkları ve kavramsal olarak izleyiciye sunmak istedikleri düşünceleri ortaya konmuştur.