AFİŞ TASARIMINDA TİPOGRAFİ VE ANLAM İLİŞKİSİ: DÖRT SANATÇI ÜZERİNDEN BİREYSEL UYGULAMALAR VE GÖRSEL ANALİZ

The aim of this study is to reveal how typography functions in poster design not merely as an element that conveys information, but as a design element that produces visual meaning. In the study, Edvard Munch, Yayoi Kusama, Pablo Picasso, and René Magritte were selected as examples suitable for typographic interpretation due to their distinct artistic orientations and visual languages. The research was designed as a qualitative, practice-based design research study; the criteria related to the relationship between typography and meaning identified through the literature review—typeface, formal intervention, color, space, visual hierarchy, association, imagery, and composition—were used as the basis for the design and visual analysis processes of four original posters. In the application process, four posters were designed based on recognizable visual indicators associated with the artists, and the relationship between typographic form and the visual associations attributed to the artists was evaluated. The findings demonstrate that even limited visual interventions can enhance the meaning-making capacity of typography; particularly, integrating recognizable symbols into letterforms can establish a rapid association between the artist’s identity and the text. Consequently, typographic simplification enables readability and visual meaning to be considered not as opposing elements, but as two dimensions that can be designed together.

Bu araştırmanın amacı, afiş tasarımında tipografinin yalnızca bilgi ileten bir unsur değil, görsel anlam üreten bir tasarım öğesi olarak nasıl işlev gördüğünü ortaya koymaktır. Çalışmada Edvard Munch, Yayoi Kusama, Pablo Picasso ve René Magritte’in farklı sanat yönelimleri ve görsel dilleri, tipografik yorumlamaya elverişli örnekler olarak seçilmiştir. Araştırma, nitel ve uygulama temelli bir tasarım araştırması olarak kurgulanmış; literatür taraması ile belirlenen tipografi–anlam ilişkisine yönelik ölçütler (yazı karakteri, biçimsel müdahale, renk, boşluk, görsel hiyerarşi, çağrışım, imge ve kompozisyon) dört özgün afişin tasarım ve görsel analiz süreçlerinde temel alınmıştır. Uygulama sürecinde sanatçıların tanınabilir görsel göstergelerinden hareketle dört afiş tasarlanmış; tipografik biçim ile sanatçıya ait görsel çağrışım arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Bulgular, sınırlı görsel müdahalelerin dahi tipografinin anlam taşıma kapasitesini artırabildiğini; özellikle tanınabilir sembollerin harf yapısına entegre edilmesinin sanatçı kimliği ile metin arasında hızlı bir çağrışım kurabildiğini göstermektedir. Sonuç olarak tipografik sadeleştirme, okunabilirlik ile görsel anlamı karşıt unsurlar olarak değil, birlikte tasarlanabilen iki boyut olarak ele almaya olanak sağlamaktadır.