ŞEFFAF STONEWARE SIRLARDA KALSİT, VOLLASTONİT VE DOLOMİTİN RENK VE DOKU ETKİLERİ
Öz
Seramik yüzeylerde estetik çeşitlilik sağlayan sırlar, yalnızca görsel nitelikleriyle değil, aynı zamanda yüzeyin teknik özelliklerini belirleyen işlevsel bileşenlerdir. Sır yapısında kullanılan hammaddeler, renk, parlaklık, matlık, saydamlık ve doku gibi yüzey özelliklerinin oluşumunda belirleyici rol oynamaktadır. Malzeme bilgisi ve yüzey etkilerine yönelik araştırmalar ise sanatçılara yeni ifade olanakları sunmaktadır. Bu çalışmada, seramik sırlarında kalsiyum oksit (CaO) kaynağı olarak kullanılan kalsit, dolomit ve vollastonitin şeffaf stoneware sırlar üzerindeki yüzey etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışma, deneysel araştırma yöntemi temelinde yürütülmüş; sistematik sır reçeteleri oluşturularak üçlü sır sistemi kapsamında denemeler yapılmıştır. Elde edilen sır yüzeylerinde mat, yarı mat, çatlaklı, saydam, ipek matı ve pürüzlü gibi farklı dokusal özellikler gözlemlenmiş; bu yüzeylerin kullanılan hammadde türüne bağlı olarak değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir. Uygulama sonuçları başarılı bulunan reçeteler, CuO, Fe₂O₃, CoO, Cr₂O₃ ve MnO (%3) ile renklendirilmiş ve kişisel uygulamalarda yeniden değerlendirilmiş hem yatay hem de dikey formlarda başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Çalışma sonucunda, aynı oksiti içeren farklı hammaddelerin sır yüzeyinde farklı doku ve renk etkileri oluşturduğu ortaya konmuş; bu durum, sır geliştirme süreçlerinde kullanılan hammaddenin kimyasal yapısının yüzey oluşumu üzerindeki belirleyici rolünü göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kalsit, Vollastonit, Dolomit, Stoneware Sırlar, Üç Eksenli Sır Sistemi.
Kaynakça
- Cuff, Y. H. (1996). Ceramic Technology for Potters and Sculptors, University of Pennslvania Press, Philadelphia, Ebert, T. A. (2005). Designing glaze colours. Ceramics Technical, 20.
- Britt, J. (2007). The complete Guide to High Fire Glazes, Lark Books, A Division of Sterling Publishing Co., Ing., Newyork.
- Sutherland, B. (2005). Glazes From Natural Sources A working Handbook For Potters, A&C Black, London.
- Hopper, R. (2001). The Ceramic Spectrum A Simplified Approach to glaze &Color Development, Second Edition, Krause Publication, U.S.A.
- Bailey, M. (2009-2010). Glazes Cone 6, 1240oC/2264oF, First published in Great Britain in 2001, A&C Black Publisher, Published simultaneously in USA, University of Pennsylvania Press, Philadelphia, Reprinted.
- Jamaludin, A. R., Kasim, S. R. ve Ahmad, Z. A. (2010). The Effect Of CaCO3 Addition on the Crystallization Behavior of ZnO Crystal Glaze Fired at Different Gloss Firing and Crystallization Temperatures, Science of Sintering, 42.
- Kronberg, T. (2020). Properties of raw glazes –The impact of composition, firingand functional coatings. Inorganic Chemistry Faculty of Science and Engineering Åbo Akademi University Åbo, Finland.
- Yerebakan, A. (2025). Çağdaş seramik sanatında renk perspektifi. S. Tok ve F. Geçen (Ed.), Plastik sanatlar alanında cam ve seramik üzerine akademik yorumlar (5. cilt, 7-16). Palet Yayınları.
