HASAN FERİD ALNAR’IN LİED OHNE WORTE (SÖZSÜZ ŞARKI/ROMANS) ESERİ EKSENİNDE KEMAN PARTİSİNE YÖNELİK EGZERSİZ TASARIMI

Among the artistic transformation initiatives of the early Republican era in Türkiye, the composers collectively known as the Turkish Five undertook what may be described as the construction of polyphonic Turkish music, aiming to forge a national school by blending European compositional techniques with traditional elements. Hasan Ferid Alnar (1906–1978), arguably the most distinctive figure among these pioneering composers, stands apart from his contemporaries by virtue of his command of both the theory and performance practice of traditional Turkish makam music. Employing qualitative research methods, the present study focuses on Alnar’s Lied ohne Worte for violin and piano, composed in Istanbul in October 1926. The study first addresses the composer’s life and musical identity, and subsequently examines the structure of the work, upon which a set of exercises for the violin part has been designed. Seeking to bring this early work hitherto overshadowed by Alnar’s other chamber music into scholarly discourse, the research identifies, through close examination of the piece, the technical challenges likely to be encountered in performance and devises violin exercises addressing these specific problems. It is anticipated that the study will contribute to the performance of the Turkish violin repertoire and to the treatment of makam-based melodic motifs through technical exercises in instrumental pedagogy.

Öz Cumhuriyet döneminin sanatsal dönüşüm hamleleri içinde, çok sesli Türk müziğinin bir nevi inşası görevini üstlendiğini söyleyebileceğimiz Türk Beşleri, Avrupa temelli kompozisyon tekniklerini geleneksel ögelerle harmanlayarak ulusal bir ekol yaratmayı hedeflemişlerdir. Bu öncü bestecilerin şüphesiz en kendine has figürlerinden biri olan Hasan Ferid Alnar (1906-1978), geleneksel Türk makam müziğinin nazariyatı ve icrasına olan hâkimiyetiyle diğer bestecilerden ayrışmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı bu çalışma, Hasan Ferid Alnar’ın piyano ve keman için yazdığı, İstanbul’da Ekim 1926'da bestelenmiş olan Lied ohne Worte (Sözsüz Şarkı/Romans) adlı eserini konu almaktadır. Çalışmada öncelikle bestecinin hayatı ve müzikal kişiliği ele alınmış, ardından eserin yapısı incelenerek keman partisi üzerine egzersizler tasarlanmıştır. Alnar’ın diğer oda müziği eserlerine kıyasla gölgede kalmış bu erken dönem çalışmasını akademik gündeme taşımayı hedefleyen araştırmada; eserin tetkik edilmesi sonrasında, icra sürecinde karşılaşılabilecek zorluklar tespit edilmiş ve bu teknik problemlere yönelik keman egzersizleri tasarlanmıştır. Çalışmanın, Türk keman repertuvarının icrasına ve çalgı eğitiminde makamsal ezgi motiflerinin teknik egzersizlerle işlenmesine katkı sunacağı öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler: Hasan Ferid Alnar, Türk Beşleri, Lied ohne Worte, Çağdaş Türk Müziği, Keman.