TEKSTİL ATIKLARININ SÜRDÜRÜLEBİLİR SANAT MALZEMESİNE DÖNÜŞÜMÜ: GELENEKSEL KATI’ SANATINDA KOT KÂĞIT DENEMELERİ

This study produced paper from 100% cotton waste denim fabrics through mechanical processing and experimentally evaluated the suitability of the resulting papers for use as an alternative material in the art of Katı’. A design-based research approach was adopted, and paper samples with different densities and grammages were prepared by combining denim fibres with wastepaper pulp and a starch-based binder. In this way, the study aimed to transform end-of-life cotton textile waste into a reusable raw material and reintegrate it into artistic production processes. Symmetrical cutting, simple Katı’ cutting, and layered floral cutting techniques specific to the art of Katı’ were applied to the produced paper samples. The samples were subjected to a multi-criteria observational evaluation based on cuttability, fine-detail reproduction, surface behaviour, adhesive compatibility, dimensional stability, and aesthetic effect. The findings indicated that the fibrous and voluminous texture of recycled denim-based paper enhanced the natural sense of depth and relief, particularly in layered Katı’ applications, while largely preserving structural integrity in fine-detail cutting. In conclusion, denim paper produced through the recycling of textile waste was considered a sustainable, functional, and aesthetically advantageous alternative material for Katı’ applications. The study is expected to contribute to the integration of textile waste into circular production processes and to the reinterpretation of traditional arts through sustainable materials. It is recommended that similar applications be conducted using papers produced from other cellulose-based textile wastes.

Bu çalışmada, %100 pamuk içerikli atık kot kumaşlardan mekanik yöntemlerle kâğıt üretilmiş; elde edilen kâğıtların Katı’ sanatında alternatif bir malzeme olarak kullanılabilirliği deneysel olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada tasarım temelli araştırma deseni benimsenmiş; kot elyafı, atık kâğıt hamuru, nişasta bazlı bir bağlayıcı ile karıştırılarak farklı yoğunluk ve gramajlarda kâğıt numuneleri hazırlanmıştır. Böylece kullanım ömrünü tamamlamış pamuklu tekstil atıklarının yeniden hammaddeye dönüştürülmesi ve sanatsal üretim süreçlerine kazandırılması amaçlanmıştır. Üretilen kâğıt numuneleri üzerinde Katı’ sanatına özgü simetrik oyma, yalın Katı’ oyma ve katmanlı çiçek oyma teknikleri uygulanmıştır. Numuneler; kesilebilirlik, ince detay aktarımı, yüzey davranışı, yapıştırma uyumu, boyutsal stabilite ve estetik etki ölçütleri doğrultusunda çok ölçütlü gözlemsel değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bulgular, kot kaynaklı geri dönüştürülmüş kâğıdın lifli ve hacimli dokusunun özellikle katmanlı Katı’ uygulamalarında doğal derinlik ve rölyef etkisini güçlendirdiğini, ince detaylı kesimlerde ise form bütünlüğünün büyük ölçüde korunduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, tekstil atıklarının geri dönüştürülmesi yoluyla elde edilen kot kâğıdının, Katı’ uygulamalarında sürdürülebilir, işlevsel ve estetik açıdan avantajlı bir alternatif malzeme olduğu değerlendirilmiştir. Araştırmanın, tekstil atıklarının döngüsel üretim süreçlerine dâhil edilmesine ve geleneksel sanatların sürdürülebilir malzemelerle yeniden yorumlanmasına katkı sunduğu düşünülmektedir. Benzer uygulamaların, diğer selüloz temelli tekstil atıklarından üretilecek kâğıtlar üzerinde de gerçekleştirilmesi önerilmektedir.