ÇİTARİ KUMAŞI

Çitari kumaşlar çözgüsünde ipek, atkısında pamuk kullanılarak dokunmuş ince bir kumaş türüdür. Bu kumaşlar on sekizinci yüzyılından sonra görülmeye başlayan yeni kumaşlar ile birlikte ortaya çıkmıştır. Yazılı kaynaklarda Çitar, Çitarı, Çetari, Çatarı, Çitari, Çıtarı, Çitarî, Çitâri Şitari, Şeştari, Şetari, Sitarî gibi farklı ses benzeşmeleri ile yer almaktadır. Araştırma sonucunda Çitari kumaşların Bursa, Gaziantep, İstanbul, Tunceli, Diyarbakır, Tokat, Antalya, Harput, Yalvaç, İzmir, Denizli, Hindistan, Şam’da gibi bölgelerde dokunduğu görülmüştür. Günümüzde ise artık üretilmemektedir. Geçmişte çizgili kumaşlar arasında önemli bir yeri olan bu kumaş türü ile ilgili özel bir çalışma yapılmadığı fark edilmiştir. Bu çalışma ile çitari kumaşların; tarihi gelişimi, kelime kökeni, çeşitleri, kullanım alanları ve yapısal kumaş özellikleri üzerinde durularak kimlik bilgilerinin, literatüre kazandırılması hedeflenmiştir. Ulaşılabilen 9 çitari kumaş örneğinin teknik analizleri yapılarak çizelgeler halinde sunulmuştur. Bu bağlamda çalışma çitari kumaşların tekrar dokunabilmesi için önemli bir rehber niteliğindedir. Çalışmada araştırma yöntemlerinden tarama ve betimleme kullanılmıştır. Yazılı kaynak taramaları sonucunda çitari kumaşının çizgili kumaşlardan Kutnu, Alaca, Altıparmak, Diba, Selimiye, Manusa, Keremsut’a benzetildiği görülmüş ve değerlendirme kısmında karşılaştırılarak ele alınmıştır.

Citari is a thin fabric that is woven using silk in its warp and cotton in its weft. These fabrics emerged with new fabrics that began to appear after the eighteenth century. In written sources, Çitar, Çitarı, Çetari, Çatarı, Çitari, Çıtarı, Çitarî, Çitâri Şitari, Şeştari, Şetari, Sitarî are included with different sound analogies. As a result of the research, it was observed that citari fabrics were woven in regions such as Bursa, Gaziantep, İstanbul, Tunceli, Diyarbakır, Tokat, Antalya, Harput, Yalvac, İzmir, Denizli, India, Damascus. Today, it is no longer produced. It has been noticed that no special study has been done on this type of fabric, which has an important place among striped fabrics in the past. With this study cheetah fabrics; With emphasis on historical development, word origin, types, usage areas and structural fabric properties,these informations are aimed to be in literature. Technical analysis of 9 citari fabric samples that could be accessed were made and presented in tables. In this context, the study is an important guide for re-weaving citari fabrics. Scanning and description, one of the research methods, was used in the study. As a result of the written literature reviews, it was seen that the citari fabric was compared to the striped fabrics Kutnu, Alaca, Altiparmak, Diba, Selimiye, Manusa, Keremsut and this is discussed in comparison in the evaluation part.