Araştırma Makalesi

Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklimin Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaç Tatmini, Özerk Güdülenmesi ve Optimal Performans Duygu Durumu İle İlişkisi

Cilt: 13 Sayı: 2 30 Nisan 2024
PDF İndir
EN TR

Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklimin Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaç Tatmini, Özerk Güdülenmesi ve Optimal Performans Duygu Durumu İle İlişkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı antrenör kaynaklı destekleyici kısıtlayıcı güdüsel iklimin, sporcuların temel psikolojik ihtiyaç tatmini, özerk güdülenmesi ve optimal performans duygu durumu ile ilişkisinin incelenmesidir. Bu amaçla; 218 sporcu gönüllü olarak araştırmaya katılmıştır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklim Ölçeği, Sporda Güdülenme Ölçeği, Sporda Temel İhtiyaçlar Doyum Ölçeği ve Sürekli Etkinlik Tecrübe Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve adımsal çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan Pearson korelasyon analizi sonucuna göre temel psikolojik ihtiyaçların tatmini, özerk güdülenme ve optimal performans duygu durumu destekleyici güdüsel iklim ile pozitif; kısıtlayıcı güdüsel iklim ile negatif korelasyon göstermiştir. Destekleyici güdüsel iklimin temel psikolojik ihtiyaç tatmini, özerk güdülenme ve optimal performans duygu durumunu anlamlı olarak pozitif şekilde açıkladığı belirlenmiştir. Kısıtlayıcı güdüsel iklim ise; temel psikolojik ihtiyaç tatmini ve özerk güdülenmeyi anlamlı olarak negatif şekilde açıklamaktadır. Sonuç olarak, destekleyici güdüsel iklimin, sporcuların temel psikolojik ihtiyaç tatmini, özerk güdülenmesi ve optimal performans duygu durumları için olumlu olduğu; kısıtlayıcı güdüsel iklimin ise olumsuz olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Baard, P., Deci, E., Ryan, R. (2004). Intrinsic need satisfaction: A motivational basis of performance and well-being in two work settings. Journal of Applied Social Psychology, 34, 2045-2068. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2004.tb02690.x
  2. Ames C, Archer J. Achievement goals in the classroom: Students’ learning strategies and motivation processes. J Educ Psychol [Internet]. 1988;80(3):260–7. Available from: http://dx.doi.org/10.1037/0022-0663.80.3.260
  3. Jõesaar H, Hein V, Hagger MS. Youth athletes’ perception of autonomy support from the coach, peer motivational climate and intrinsic motivation in sport setting: One-year effects. Psychol Sport Exerc [Internet]. 2012;13(3):257–62. Available from: http://dx.doi.org/10.1016/j.psychsport.2011.12.001
  4. Ames C. Classrooms: Goals, structures, and student motivation. J Educ Psychol [Internet]. 1992;84(3):261–71. Available from: http://dx.doi.org/10.1037/0022-0663.84.3.261
  5. Appleton PR, Ntoumanis N, Quested E, Viladrich C, Duda JL. Initial validation of the coach-created Empowering and Disempowering Motivational Climate Questionnaire (EDMCQ-C). Psychol Sport Exerc [Internet]. 2016;22:53–65. Available from: http://dx.doi.org/10.1016/j.psychsport.2015.05.008
  6. Duda JL. The conceptual and empirical foundations of Empowering CoachingTM: Setting the stage for the PAPA project. Int J Sport Exerc Psychol [Internet]. 2013;11(4):311–8. Available from: http://dx.doi.org/10.1080/1612197x.2013.839414
  7. Felton L, Jowett S. “What do coaches do” and “how do they relate”: Their effects on athletes’ psychological needs and functioning. Scand J Med Sci Sports [Internet]. 2013;23(2). Available from: http://dx.doi.org/10.1111/sms.12029
  8. Mossman LH, Slemp GR, Lewis KJ, Colla RH, O’Halloran P. Autonomy support in sport and exercise settings: a systematic review and meta-analysis. Int Rev Sport Exerc Psychol [Internet]. 2022;1–24. Available from: http://dx.doi.org/10.1080/1750984x.2022.2031252

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz ve Spor Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

7 Şubat 2024

Kabul Tarihi

25 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Başar, S., & Sarı, İ. (2024). Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklimin Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaç Tatmini, Özerk Güdülenmesi ve Optimal Performans Duygu Durumu İle İlişkisi. The Online Journal of Recreation and Sports, 13(2), 163-171. https://doi.org/10.22282/tojras.1433309
AMA
1.Başar S, Sarı İ. Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklimin Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaç Tatmini, Özerk Güdülenmesi ve Optimal Performans Duygu Durumu İle İlişkisi. TOJRAS. 2024;13(2):163-171. doi:10.22282/tojras.1433309
Chicago
Başar, Sadiye, ve İhsan Sarı. 2024. “Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklimin Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaç Tatmini, Özerk Güdülenmesi ve Optimal Performans Duygu Durumu İle İlişkisi”. The Online Journal of Recreation and Sports 13 (2): 163-71. https://doi.org/10.22282/tojras.1433309.
EndNote
Başar S, Sarı İ (01 Nisan 2024) Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklimin Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaç Tatmini, Özerk Güdülenmesi ve Optimal Performans Duygu Durumu İle İlişkisi. The Online Journal of Recreation and Sports 13 2 163–171.
IEEE
[1]S. Başar ve İ. Sarı, “Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklimin Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaç Tatmini, Özerk Güdülenmesi ve Optimal Performans Duygu Durumu İle İlişkisi”, TOJRAS, c. 13, sy 2, ss. 163–171, Nis. 2024, doi: 10.22282/tojras.1433309.
ISNAD
Başar, Sadiye - Sarı, İhsan. “Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklimin Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaç Tatmini, Özerk Güdülenmesi ve Optimal Performans Duygu Durumu İle İlişkisi”. The Online Journal of Recreation and Sports 13/2 (01 Nisan 2024): 163-171. https://doi.org/10.22282/tojras.1433309.
JAMA
1.Başar S, Sarı İ. Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklimin Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaç Tatmini, Özerk Güdülenmesi ve Optimal Performans Duygu Durumu İle İlişkisi. TOJRAS. 2024;13:163–171.
MLA
Başar, Sadiye, ve İhsan Sarı. “Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklimin Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaç Tatmini, Özerk Güdülenmesi ve Optimal Performans Duygu Durumu İle İlişkisi”. The Online Journal of Recreation and Sports, c. 13, sy 2, Nisan 2024, ss. 163-71, doi:10.22282/tojras.1433309.
Vancouver
1.Sadiye Başar, İhsan Sarı. Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklimin Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaç Tatmini, Özerk Güdülenmesi ve Optimal Performans Duygu Durumu İle İlişkisi. TOJRAS. 01 Nisan 2024;13(2):163-71. doi:10.22282/tojras.1433309

Cited By