Araştırma Makalesi

"Antrenör Orkestra Şefi Gibidir": Sporcu Ebevynlerinin Antrenöre Yönelik Algılarının Metafor Yöntemiyle İncelenmesi

Cilt: 14 Sayı: 4 30 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

"Antrenör Orkestra Şefi Gibidir": Sporcu Ebevynlerinin Antrenöre Yönelik Algılarının Metafor Yöntemiyle İncelenmesi

Öz

Sporcuların ebeveynleri ve antrenörler arasındaki iletişimin kalitesi sporcuların olumlu deneyimler yaşaması için önemli bir konudur. Bu doğrultuda, ebeveynlerin antrenörler ile ilgili görüşlerinin incelenmesi bu iki paydaşın iletişimine yönelik ipuçları sunacaktır. Bu araştırmada, aktif olarak futbol oynayan çocukların ebeveynlerinin antrenör kavramına yönelik algılarının metafor analizi yöntemiyle incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, kolay ulaşılabilir durum örneklemesiyle seçilen toplam 235 ebeveynin (137 baba, 98 anne; X̄yaş=40.75±6.06) görüşlerine başvurulmuştur. Katılımcılardan çevrimiçi veya yüz yüze formlar aracılığıyla, “antrenör ... gibidir, çünkü ...” cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Elde edilen veriler detaylı biçimde incelenerek araştırmacılar tarafından anlamlı metaforlar ve metafor kategorileri oluşturulmuştur. Oluşturulan kategoriler için farklı bir uzman görüşü alınarak kodlayıcılar arası iyi düzeyde uyum tespit edilmiştir (Cohen Kappa=.77). Analizler sonucunda ebeveynler tarafından antrenör kavramı için 51 farklı metafor üretildiği ve bu metaforların 21 kategori altında toplandığı belirlenmiştir. Antrenörü tanımlamak için ebeveynler tarafından en sık kullanılan metaforlar “öğretmen”, “baba”, “abi”, “aile”, “arkadaş” ve “anne” olurken, en fazla metafor içeren kategoriler ise sırasıyla “eğitici-öğretici-geliştirici antrenör”, “sporcunun yanında olan-koruyan ve destekleyen antrenör” ile “yol gösterici-yönlendirici antrenör” olarak öne çıkmıştır. Kategorilerden yalnızca bir tanesi olumsuz özellik taşırken, diğer tüm kategoriler olumlu niteliktedir. Sonuç olarak, araştırmaya katılan sporcu ebeveynlerinin antrenörleri ağırlıklı olarak eğitici, koruyucu, yol gösterici, yönlendirici, çaba-emek harcayan, olumlu bir takım ortamı oluşturan ve rol model olarak algıladıkları belirlenmiştir. Öte yandan antrenöre yönelik olumsuz ebeveyn algısı da bulunmaktadır. Bu araştırma, antrenör-ebeveyn ilişkisine dair literatürdeki eksikliği gidermekte ve spor ortamında etkili iletişim ile iş birliği stratejilerinin geliştirilmesine katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Amorose A. J. & Anderson-Butcher D. (2015). Exploring the independent and interactive effects of autonomy-supportive and controlling coaching behaviors on adolescent athletes’ motivation for sport. Sport, Exercise, and Performance Psychology, 4(3), 206-218.
  2. Amorose, A. J. & Anderson-Butcher, D. (2007). Autonomy-supportive coaching and self-determined motivation in high school and college athletes: A test of self-determination theory. Psychology of Sport and Exercise, 8(5), 654-670.
  3. Arastaman, G., Fidan, İ. Ö., & Fidan, T. (2018). Nitel araştırmada geçerlik ve güvenirlik: Kuramsal bir inceleme. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 37-75.
  4. Atkins, M. R., Johnson, M. D., Force, E. C., & Petrie, T. A. (2015). Peers, parents, and coaches, oh my!The relation of the motivational climate to boys’ intention to continue in sport. Psychology of Sport and Exercise, 16, 170–180.
  5. Bartholomew, K. J., Ntoumanis, N. & Thagersen-Ntoumani, C. (2010). The controlling interpersonal style in a coaching context: Development and initial validation of a psychometric scale. Journal of Sport and Exercise Psychology, 32(2), 193-216.
  6. Bean, C. N., Jeffery-Tosoni, S., Baker, J. & Fraser-Thomas, J., (2016). Negative parental behaviour in Canadian youth hockey: Expert insiders’ perceptions and recommendations. Revue phénEPS/PHEnex Journal, 7(3).
  7. Birr, C., Hernandez-Mendo, A., Monteiro, D., & Rosado, A. (2023). Empowering and disempowering motivational coaching climate: a scoping review. Sustainability, 15(3), 2820.
  8. Bois, J. E., Lalanne, J. & Delforge, C. (2009). The influence of parenting practices and parental presence on children's and adolescents' pre-competitive anxiety. Journal of Sports Sciences, 27(10), 995-1005.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz ve Spor Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

23 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

23 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Sarı, İ., Sağ, S., & Öztürk, G. (2025). "Antrenör Orkestra Şefi Gibidir": Sporcu Ebevynlerinin Antrenöre Yönelik Algılarının Metafor Yöntemiyle İncelenmesi. The Online Journal of Recreation and Sports, 14(4), 507-517. https://doi.org/10.22282/tojras.1771241
AMA
1.Sarı İ, Sağ S, Öztürk G. "Antrenör Orkestra Şefi Gibidir": Sporcu Ebevynlerinin Antrenöre Yönelik Algılarının Metafor Yöntemiyle İncelenmesi. TOJRAS. 2025;14(4):507-517. doi:10.22282/tojras.1771241
Chicago
Sarı, İhsan, Samet Sağ, ve Gülay Öztürk. 2025. “‘Antrenör Orkestra Şefi Gibidir’: Sporcu Ebevynlerinin Antrenöre Yönelik Algılarının Metafor Yöntemiyle İncelenmesi”. The Online Journal of Recreation and Sports 14 (4): 507-17. https://doi.org/10.22282/tojras.1771241.
EndNote
Sarı İ, Sağ S, Öztürk G (01 Ekim 2025) "Antrenör Orkestra Şefi Gibidir": Sporcu Ebevynlerinin Antrenöre Yönelik Algılarının Metafor Yöntemiyle İncelenmesi. The Online Journal of Recreation and Sports 14 4 507–517.
IEEE
[1]İ. Sarı, S. Sağ, ve G. Öztürk, “‘Antrenör Orkestra Şefi Gibidir’: Sporcu Ebevynlerinin Antrenöre Yönelik Algılarının Metafor Yöntemiyle İncelenmesi”, TOJRAS, c. 14, sy 4, ss. 507–517, Eki. 2025, doi: 10.22282/tojras.1771241.
ISNAD
Sarı, İhsan - Sağ, Samet - Öztürk, Gülay. “‘Antrenör Orkestra Şefi Gibidir’: Sporcu Ebevynlerinin Antrenöre Yönelik Algılarının Metafor Yöntemiyle İncelenmesi”. The Online Journal of Recreation and Sports 14/4 (01 Ekim 2025): 507-517. https://doi.org/10.22282/tojras.1771241.
JAMA
1.Sarı İ, Sağ S, Öztürk G. "Antrenör Orkestra Şefi Gibidir": Sporcu Ebevynlerinin Antrenöre Yönelik Algılarının Metafor Yöntemiyle İncelenmesi. TOJRAS. 2025;14:507–517.
MLA
Sarı, İhsan, vd. “‘Antrenör Orkestra Şefi Gibidir’: Sporcu Ebevynlerinin Antrenöre Yönelik Algılarının Metafor Yöntemiyle İncelenmesi”. The Online Journal of Recreation and Sports, c. 14, sy 4, Ekim 2025, ss. 507-1, doi:10.22282/tojras.1771241.
Vancouver
1.İhsan Sarı, Samet Sağ, Gülay Öztürk. "Antrenör Orkestra Şefi Gibidir": Sporcu Ebevynlerinin Antrenöre Yönelik Algılarının Metafor Yöntemiyle İncelenmesi. TOJRAS. 01 Ekim 2025;14(4):507-1. doi:10.22282/tojras.1771241