Lived Experiences of Yoga Practice in the Context of Quality of Life Among Women During Menopause

Öz

This study aims to examine, through participants' experiences, the effects of regular yoga practice on the quality of life of women during the menopausal period. The menopausal period is marked by intense physical and psychological changes in women’s lives. Menopausal symptoms, which are highly prevalent among women in this period, and the changes resulting from these symptoms highlight the need for greater attention to effective interventions for women’s health. These changes may affect individuals’ quality of life in multiple ways. A review of the literature indicates that the effects of yoga practice during menopause have predominantly been evaluated using quantitative measures and physiological outcomes; however, qualitative studies exploring how women experience and interpret this process remain limited. This study aims to address this gap by focusing on the experiential and subjective dimensions of yoga practice. The research was designed within a qualitative framework, adopting a phenomenological approach. The study included 10 women in the menopausal period who regularly practiced yoga, selected through purposive sampling. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using thematic analysis. The analysis revealed that participants' experiences were grouped into four main themes: psychological well-being and self-awareness, stress management, sleep quality, and physical improvement. The findings suggest that yoga practice may be perceived by participants as a multidimensional experience and may be associated with various aspects of quality of life. Participants reported feeling calmer, more aware, and physically more comfortable through yoga practice; they also indicated changes, particularly in coping with stress, falling asleep, and pain reduction. However, these effects did not emerge to the same extent for all participants; for some individuals, the process progressed more slowly or included initially challenging experiences. In conclusion, yoga practice may be considered a holistic process for women during menopause, encompassing not only physical but also psychological and experiential dimensions; however, this process appears to vary depending on individual differences. This study provides an in-depth perspective on how women experience yoga during menopause and contributes qualitatively to the existing literature. Based on these findings, yoga practice may be considered a supportive approach for women during the menopausal period.

Anahtar Kelimeler

• Yoga
• menopausal period
• quality of life
• psychological well-being
• self-awareness
• stress management
• sleep quality
• physical improvement

Menopoz Dönemindeki Kadınlarda Yoga Pratiğinin Yaşam Kalitesi Bağlamında Deneyimlenmesi

Öz

Bu çalışma, menopoz dönemindeki kadınlarda düzenli yoga pratiğinin yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini katılımcı deneyimleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Menopoz dönemi, kadınların yaşamında hem fiziksel hem de psikolojik değişimlerin yoğun olarak yaşandığı bir dönemdir. Menopoz dönemindeki kadınların çoğunda oldukça yaygın olarak görülen menopoz semptomları ve bunların etkilerinden kaynaklanan değişimlerin kadın sağlığına yönelik etkili müdahalelere olan ihtiyaca daha fazla dikkat çekilmesini gerektirmektedir. Bu değişimler bireylerin yaşam kalitesini çok farklı açılardan etkileyebilmektedir. Literatüre bakıldığında, yoga pratiğinin menopoz dönemine etkilerinin çoğunlukla nicel ölçümler ve fizyolojik çıktılar üzerinden değerlendirildiği; fakat bu sürecin kadınlar tarafından nasıl deneyimlendiğine ve nasıl anlamlandırıldığına ilişkin nitel çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışma, söz konusu boşluğu doldurmayı hedefleyerek yoga pratiğinin deneyimsel ve öznel boyutuna odaklanmaktadır. Araştırma nitel araştırma deseninde tasarlanmış olup fenomenolojik yaklaşım benimsenmiştir. Çalışmaya, amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen menopoz döneminde bulunan ve düzenli yoga pratiği yapan 10 kadın katılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile toplanmış ve tematik analiz yöntemi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda katılımcı deneyimlerinin dört ana tema altında toplandığı görülmüştür: Psikolojik iyilik ve öz farkındalık, stres yönetimi, uyku kalitesi ve fiziksel iyileşme. Analizler, yoga pratiğinin katılımcılar tarafından çok boyutlu bir deneyim olarak algılanmış olabileceğini ve yaşam kalitesinin farklı alanları ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Katılımcılar, yoga pratiği ile kendilerini daha sakin, daha farkında ve fiziksel olarak daha rahat hissedebildiklerini ifade etmiş; özellikle stresle baş etme, uykuya geçiş ve ağrıların azalması gibi alanlarda değişimler yaşadıklarını belirtmişlerdir. Bununla birlikte, bu etkilerin her katılımcıda aynı düzeyde ortaya çıkmadığı, bazı bireylerde sürecin daha yavaş ilerlediği veya başlangıçta zorlayıcı deneyimler içerebildiği görülmüştür. Sonuç olarak, yoga pratiğinin menopoz dönemindeki kadınlar için yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik ve deneyimsel boyutları olan bütüncül bir süreç olarak değerlendirilebileceği; fakat bu sürecin bireysel farklılıklara bağlı olarak değişkenlik gösterebileceği söylenebilir. Bu çalışma, yoga pratiğinin menopoz dönemindeki kadınlar tarafından nasıl deneyimlendiğine dair derinlemesine bir bakış sunarak literatüre nitel bir katkı sağlamaktadır. Bu bulgular doğrultusunda, yoga pratiğinin menopoz dönemindeki kadınlar için destekleyici bir yaklaşım olarak değerlendirilebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yoga
• menopoz dönemi
• yaşam kalitesi
• psikolojik iyilik
• öz farkındalık
• stres yönetimi
• uyku kalitesi
• fiziksel iyileşme

Kaynakça

1. Badve, R., Varadharajan, E., Govindasamy, K., Dongre, S., Velusamy, S., Valappil, I., Karmakar, D., Çitozi, R., & Geantă, V. (2025). Considering the impact of yoga on psychological well-being and quality of life in perimenopausal women: A randomized controlled trial. Physical Education Theory and Methodology. https://doi.org/10.17309/tmfv.2025.2.14
2. Cramer, H., Lauche, R., Langhorst, J., & Dobos, G. (2018). Yoga for menopausal symptoms: A systematic review and meta-analysis. Maturitas, 109, 13–25.
3. Elavsky, S., & McAuley, E. (2007). Physical activity and mental health outcomes during menopause: A randomized controlled trial. Annals of Behavioral Medicine, 33(2), 132–142.
4. Ertüngealp, E., & Seyisoğlu, H. (2000). Menopoz ve osteoporoz. Menopoz ve Osteoporoz Derneği Yayınları.
5. Fang, Y., Liu, F., Zhang, X., Chen, L., Liu, Y., Yang, L., & Li, Z. (2024). Mapping global prevalence of menopausal symptoms among middle-aged women: A systematic review and meta-analysis. BMC Public Health, 24(1), 1767.
6. Felce, P., & Perry, J. (1996). Exploring current conceptions of quality of life. In I. Brown, R. Renwick, & M. Nagler (Eds.), Quality of life in health promotion and rehabilitation. Sage Publications.
7. Fruitasari, K. (2024). Yoga meningkatkan kualitas hidup wanita menopause: Scoping review berbasis MENQOL. Jurnal Medika Nusantara. https://doi.org/10.59680/medika.v2i2.1248
8. Gangadharan, S., Arulappan, J., Matua, G., Bhagavathy, M., & Alrahbi, H. (2024). Effectiveness of yoga on menopausal symptoms and quality of life among menopausal women: A systematic review. International Journal of Nutrition, Pharmacology, Neurological Diseases. https://doi.org/10.4103/ijnpnd.ijnpnd_23_24

9. Gard, T., Noggle, J. J., Park, C. L., Vago, D. R., & Wilson, A. (2014). Potential self-regulatory mechanisms of yoga for psychological health. Frontiers in Human Neuroscience, 8, 770. https://doi.org/10.3389/fnhum.2014.00770
10. Halpern, J., Cohen, M., Kennedy, G., Reece, J., & Cahan, C. (2014). Yoga for improving sleep quality and quality of life for older adults. Alternative Therapies in Health and Medicine, 20(3), 37–46.
11. Lewis, V. (2009). Undertreatment of menopausal symptoms and novel options for comprehensive management. Current Medical Research and Opinion, 25(11), 2689–2698.
12. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1988). Criteria for assessing naturalistic inquiries as reports. Paper presented at the American Educational Research Association, New Orleans, LA.
13. Nguyen, T., Toan, T., Tran, T., & Kim, J. (2020). Exercise and quality of life in women with menopausal symptoms: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17. https://doi.org/10.3390/ijerph17197049
14. Pascoe, M. C., & Bauer, I. E. (2015). A systematic review of randomized control trials on the effects of yoga on stress measures. Journal of Psychiatric Research, 68, 270–282.
15. Reed, S., Guthrie, K., Newton, K., Anderson, G., Booth-LaForce, C., Caan, B., Carpenter, J., Cohen, L., Dunn, A., Ensrud, K., Freeman, E., Hunt, J., Joffe, H., Larson, J., Learman, L., Rothenberg, R., Seguin, R., Sherman, K., Sternfeld, B., & LaCroix, A. (2014). Menopausal quality of life: RCT of yoga, exercise, and omega-3 supplements. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 210(3), 244.e1–244.e11. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2013.11.016
16. Sharifi, N., Afshari, F., & Bahri, N. (2021). The effects of yoga on quality of life among postmenopausal women: A systematic review study. Post Reproductive Health, 27, 215–221. https://doi.org/10.1177/20533691211046152
17. Soules, M. R., Sherman, S., Parrott, E., Rebar, R., Santoro, N., Utian, W., & Woods, N. (2001). Executive summary: stages of reproductive aging workshop (STRAW). Climacteric, 4(4), 267-272.
18. Susanti, H., Sonko, I., Chang, P., Chuang, Y., & Chung, M. (2022). Effects of yoga on menopausal symptoms and sleep quality across menopause statuses: A randomized controlled trial. Nursing & Health Sciences. https://doi.org/10.1111/nhs.12931
19. Swain, D., Nanda, P., & Das, H. (2021). Impact of yoga intervention on menopausal symptoms-specific quality of life and changes in hormonal level among menopausal women. Journal of Obstetrics and Gynaecology Research, 47. https://doi.org/10.1111/jog.14939
20. Thurston, R. C., & Joffe, H. (2011). Vasomotor symptoms and menopause: findings from the Study of Women’s Health across the Nation. Obstetrics and gynecology clinics of North America, 38(3), 489-501.
21. Torğutalp, Ş. (2018). Yoga prensiplerinin (asana, pranayama ve meditasyon) beyin dalgaları üzerindeki etkileri. Türk Spor Hekimliği Dergisi, 53.
22. Wang, H., Liu, Y., Kwok, J., Xu, F., Li, R., Tang, J., Tang, S., & Sun, M. (2024). The effectiveness of yoga on menopausal symptoms: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. International Journal of Nursing Studies, 161, 104928. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2024.104928
23. World Health Organization. (1998). WHOQOL user manual. World Health Organization.
24. World Health Organization. (2024). Menopause. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/menopause
25. Xu, H., Liu, J., Li, P., & Liang, Y. (2024). Effects of mind-body exercise on perimenopausal and postmenopausal women: A systematic review and meta-analysis. Menopause, 31, 457–467. https://doi.org/10.1097/GME.0000000000002336