Araştırma Makalesi

Tekerlekli Sandalye Basketbol Oyuncularının Spor Ortamında Mikroagresyon Deneyimleri

Cilt: 15 Sayı: 4 30 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Tekerlekli Sandalye Basketbol Oyuncularının Spor Ortamında Mikroagresyon Deneyimleri

Öz

Bu araştırmanın amacı, tekerlekli sandalye basketbol oyuncularının spor ortamında karşılaştıkları mikroagresyon deneyimlerini ve bu deneyimlere yükledikleri anlamları incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (YFA) kullanılmıştır. Çalışma grubunu, bir bedensel engelliler spor kulübünde faaliyet gösteren altı erkek tekerlekli sandalye basketbol oyuncusu oluşturmuştur. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve YFA doğrultusunda analiz edilmiştir. Analiz sonucunda “Sporla Dönüşüm ve Tanınma”, “Ayrımcı Karşılaşmalar” ve “Kurumsal Görünmezlik ve Direnç” olmak üzere üç ana tema ortaya çıkmıştır. Bulgular, tekerlekli sandalye basketbolunun katılımcıların sosyal yaşama katılımını, özgüvenini ve sporcu kimliğini güçlendirdiğini; bununla birlikte sporcuların acıma, düşük beklenti, yapabilirliğin sorgulanması, küçümseyici söylemler ve dışlanma gibi mikroagresyonlarla karşılaştıklarını göstermiştir. Ayrıca sporcu olarak tanınmanın çoğu zaman başarı ve performansla ilişkili olduğu, kurumsal düzeyde ise yetersiz destek, görünürlük sorunları ve bürokratik güçlüklerin deneyimlendiği belirlenmiştir. Katılımcıların bu deneyimler karşısında performans, disiplin, dayanışma ve hak arama yoluyla çeşitli baş etme biçimleri geliştirdikleri görülmüştür. Sonuç olarak spor ortamında engellilik temelli mikroagresyonların azaltılmasına yönelik farkındalık çalışmalarının artırılması ve sporculara sunulan kurumsal desteğin sürekli, profesyonel ve hak temelli biçimde yapılandırılması gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Argan, M., Gürbüz, B., Koçak, F., & Atıcı, M. (2021). Engelli sporcuların objektifinden spor deneyimini görmek: engelleyici faktörlerin sosyo-ekolojik model perspektifinden analizi. Spor Bilimleri Dergisi, 32(2), 75-97. https://doi.org/10.17644/sbd.898381
  2. Berger, R. J. (2008). Disability and the dedicated wheelchair athlete: Beyond the “supercrip” critique. Journal of Contemporary Ethnography, 37(6), 647-678. https://doi.org/10.1177/0891241607309892
  3. Chapman, E., & Smith, J. A. (2002). Interpretative phenomenological analysis and the new genetics. Journal of Health Psychology, 7(2), 125-130. https://doi.org/10.1177/1359105302007002397
  4. Conover, K. J., Israel, T., & Nylund-Gibson, K. (2017). Development and validation of the Ableist Microaggressions Scale. The Counseling Psychologist, 45(4), 570-599. https://doi.org/10.1177/0011000017715317
  5. Côté-Leclerc, F., Boileau Duchesne, G., Bolduc, P., Gélinas-Lafrenière, A., Santerre, C., Desrosiers, J., & Levasseur, M. (2017). How does playing adapted sports affect quality of life of people with mobility limitations? Results from a mixed-method sequential explanatory study. Health and Quality of Life Outcomes, 15(1), 22. https://doi.org/10.1186/s12955-017-0597-9
  6. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2016). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. SAGE Publications.
  7. Crossen, W., Wadsworth, N., Ronkainen, N., Haslett, D., & Tod, D. (2025). Identity in elite level disability sport: A systematic review and meta-study of qualitative research. International Review of Sport and Exercise Psychology, 18(1), 289-315. https://doi.org/10.1080/1750984X.2023.2214993
  8. Çil, H., Yılmaz, B. H., & İlhan, E. L. (2023). Bedensel engelli sporcu perspektifinden: Sporda özel gereksinimli bireyler. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(100. Yıl Özel Sayısı), 141-152. https://doi.org/10.33689/spormetre.1316435

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Engelliler için Beden Eğitimi, Spor ve Fiziksel Aktivite

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

14 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

12 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Durmuş, E., Gunay, M., & Doğan, İ. (2026). Tekerlekli Sandalye Basketbol Oyuncularının Spor Ortamında Mikroagresyon Deneyimleri. The Online Journal of Recreation and Sports, 15(4), 588-596. https://doi.org/10.22282/tojras.2018011
AMA
1.Durmuş E, Gunay M, Doğan İ. Tekerlekli Sandalye Basketbol Oyuncularının Spor Ortamında Mikroagresyon Deneyimleri. TOJRAS. 2026;15(4):588-596. doi:10.22282/tojras.2018011
Chicago
Durmuş, Eren, Mehmet Gunay, ve İsa Doğan. 2026. “Tekerlekli Sandalye Basketbol Oyuncularının Spor Ortamında Mikroagresyon Deneyimleri”. The Online Journal of Recreation and Sports 15 (4): 588-96. https://doi.org/10.22282/tojras.2018011.
EndNote
Durmuş E, Gunay M, Doğan İ (01 Ekim 2026) Tekerlekli Sandalye Basketbol Oyuncularının Spor Ortamında Mikroagresyon Deneyimleri. The Online Journal of Recreation and Sports 15 4 588–596.
IEEE
[1]E. Durmuş, M. Gunay, ve İ. Doğan, “Tekerlekli Sandalye Basketbol Oyuncularının Spor Ortamında Mikroagresyon Deneyimleri”, TOJRAS, c. 15, sy 4, ss. 588–596, Eki. 2026, doi: 10.22282/tojras.2018011.
ISNAD
Durmuş, Eren - Gunay, Mehmet - Doğan, İsa. “Tekerlekli Sandalye Basketbol Oyuncularının Spor Ortamında Mikroagresyon Deneyimleri”. The Online Journal of Recreation and Sports 15/4 (01 Ekim 2026): 588-596. https://doi.org/10.22282/tojras.2018011.
JAMA
1.Durmuş E, Gunay M, Doğan İ. Tekerlekli Sandalye Basketbol Oyuncularının Spor Ortamında Mikroagresyon Deneyimleri. TOJRAS. 2026;15:588–596.
MLA
Durmuş, Eren, vd. “Tekerlekli Sandalye Basketbol Oyuncularının Spor Ortamında Mikroagresyon Deneyimleri”. The Online Journal of Recreation and Sports, c. 15, sy 4, Ekim 2026, ss. 588-96, doi:10.22282/tojras.2018011.
Vancouver
1.Eren Durmuş, Mehmet Gunay, İsa Doğan. Tekerlekli Sandalye Basketbol Oyuncularının Spor Ortamında Mikroagresyon Deneyimleri. TOJRAS. 01 Ekim 2026;15(4):588-96. doi:10.22282/tojras.2018011