Sosyal Demokrat Teori ve Pratiğe Kısa Bir Giriş

Öz

Sosyal demokrasi, sosyal, siyasal ve ekonomik değişimlerle beraber farklılaşan bir öğreti ve pratiktir. Kimi zaman Marksizmin, kimi zaman liberalizmin eleştirilsin, en azından 150 yıldır siyasal ve sosyal teoride doldurduğu önemli bir boşluk vardır. Özellikle son dönemdeki “üçüncü yol” arayışları/açılımını da göz önünde bulundurduğumuzda sosyal demokrasiyi, edilgen/eklektik bir ideoloji olmaktan çok değişim karşısında cevap geliştirme esnekliğine sahip bir ideoloji olarak değerlendirmek mümkündür. Sosyal demokrasinin son dönemde bir tıkanma içerisinde olduğu iddialarına rağmen, özellikle eşitliğe nispetle özgürlük vurgusundaki artış, Türkiye gibi ülkelerdeki sosyal demokrat kesimler için örnek olması gerekir. Bu çalışma, sosyal demokrasinin kısa, basit ve temel bir şekilde dünyadaki serüvenini betimleme çabasındadır. Malumun yeniden ilanıyla, ülkemizdeki sosyal demokrat pratik belki yeniden sorgulanır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal demokrasi, üçüncü yol, Marksizm, Sosyal liberalizm

An Introduction to Social Democratic Theory and Practice

Abstract

Social democracy is a doctrine and practice which acquires different character with respect to social, political and economical changes. It bridges a gap for about one hundred and fifty years even it is criticized of being a version of Marxism and/or liberalism. When “third way” seeking/expansion of recent times is taken into account social democracy may be evaluated as an ideology with elasticity to respond changes, rather than being a reactive/eclectic ideology. Even social democracy is accused of obliteration in recent years; however increase in emphasis on freedom, rather than equality, should be exemplary for social democrat segments of Turkey. This study aims at determining the worldwide venture of social democracy at a simple and basic level. It is expected that social democratic practice should be reexamined with celebrating the known things.

Keywords

• Social democracy, third way, Marxism, social liberalism

Kaynakça

1. Ateş, T., 1995, Demokrasi: Kavram, Tarihi Süreç, İlkeler, Der Yayınevi, İstanbul.
2. Bora, T., 2004, Almanya’da Sosyal Demokrasinin Doğuşu (1848-1913), SODEV Yayınları, İstanbul.
3. Cem, İ., 1998, Sosyal Demokrasi Ya Da Demokratik Sosyalizm Nedir, Ne Değildir, 7. Baskı, Can Yayınları, İstanbul.
4. Cıngı, A. & Fincancıoğlu, Y., 2000, Sosyal Demokraside Arayışlar: 3. Yol Nereye? SODEV Yayınları, Ankara.
5. Dilan, H., 1995, Sosyal Demokrasi ve CHP, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul.
6. Emrealp, S., 1991, Sosyal Demokrasiden Sosyal Demokrasiye, Afa Yayınları, İstanbul.
7. Erdoğan, M., 2006, Aydınlanma, Modernlik ve Liberalizm, Orion Yayınları, Ankara.
8. Fejtö, F., 1989, Herşeye Rağmen Sosyal Demokrasi, çev. Güneş, T. & Güneş, N., V Yayınları, Ankara.

9. Fincancıoğlu, Y., 1993, Günümüzde Sosyal Demokrasi, TÜSES Yayınları, İstanbul.
10. Giddens, A., 2000a, “Üçüncü Yol Politikaları”, içinde Üçüncü Yol Arayışları ve Türkiye: Siyaset Küreselleşiyor Mu? der. Yalçıntaş, M. C., Büke Yayınları, İstanbul, s. 13–18.
11. _____, 2000b, Üçüncü Yol: Sosyal Demokrasinin Yeniden Dirilişi, çev. Özay, M., Birey Yayıncılık, İstanbul.
12. Göze, A., 1998, Siyasal Düşünceler ve Yönetimler, 8. Baskı, Beta Yayınları, İstanbul.
13. Heywood, A., 2005, Siyaset, çev. Özipek, B. B. vd., Liberte Yayınları, Ankara.
14. _____, 2007, Siyasî İdeolojiler, çev. Bayram, A. K. vd., Liberte Yayınları, Ankara.
15. Hincker, F., 1997, “The French Socialists: Towards Post-Republican Values?”, içinde Looking Left: European Socialism After The Cold War, ed. Sassoon, D., I. B. Tauris Publishers, London-New York, s. 109–123.
16. Hodgson, G., 1988, Sosyalizm ve Parlamenter Demokrasi, çev. Demirel, A., 2. Baskı,