Türkçe Rehberlik Mesleğe Açılan Yeni Bir Kapı Mı? Rehber Adayları Perspektifinden Bir Uygulama

Öz

Turist rehberliği mesleği, Türkiye’de profesyonel olarak uygulanmaya başlandığı dönemden itibaren en az bir yabancı dil yeterliliği şartıyla yürütülmekteydi. Ancak 7500 sayılı ve 27/04/2024 tarihli kanun değişikliğiyle rehberlik eğitimi alan adayların mezuniyet şartlarını yerine getirmeleri ve belirli uygulama süreçlerini tamamlamaları halinde, yabancı dil yeterliliği aranmaksızın Türkçe rehberlik yapabilmelerine olanak tanınmıştır. Yapılan değişiklik, mesleğin yapısı, niteliği ve geleceği hakkında çeşitli tartışmaları gündeme getirmiştir. Bu nedenle, konunun doğrudan muhataplarından olan rehber adaylarının görüşlerinin ortaya konması önemlidir. Böylelikle çalışmada, turist rehberliği eğitimi alan öğrencilerin söz konusu düzenlemeye yönelik görüşleri incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada, turizm rehberliği bölümünde öğrenim gören 21 öğrenciden elde edilen veriler tematik analiz ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda yedi tema elde edilmiştir: (a) düzenlemeye ilişkin görüşler, (b) mesleki tehdit algısı, (c) mesleğin uluslararası niteliğine etkisi, (d) saha uygulamalarına etkisi, (e) hizmet kalitesine etkisi, (f) mesleğe olan ilgi ve talebe etkisi ve (g) kişisel kariyer perspektifi. Sonuçlar, düzenlemenin bazı rehber adayları tarafından mesleğe erişimi kolaylaştıran olumlu bir adım olarak, bazıları tarafından ise mesleğin niteliğini zedeleyebilecek, rehber enflasyonu yaratacak ve rekabeti artırabilecek bir gelişme olarak değerlendirildiğini ortaya koymuştur. Araştırma, tek bir kurum ve sınırlı katılımcı sayısı ile yürütüldüğünden bulguların genellenebilirliği sınırlıdır, veriler kısa vadeli algılar çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe rehberlik
• turist rehberliği
• öğrenci bakış açısı
• yasal düzenleme.

Is Turkish-language Guiding a New Door to the Profession? An Application from the Perspective of Aspiring Guides

Öz

The profession of tourist guiding in Türkiye has traditionally required at least one foreign language proficiency since its formal establishment. However, with the amendment of Law No. 7500 on 27/04/2024, candidates who complete their guiding education, fulfill graduation requirements, and complete certain practical procedures are allowed to conduct guiding in Turkish without a foreign language proficiency. This change has sparked debates regarding the structure, quality, and future of the profession. Therefore, it is important to present the perspectives of guide candidates, the direct stakeholders of the issue. This study examined the views of tourism guiding students regarding the regulation. Conducted using a qualitative research design, data were collected from 21 students enrolled in a tourism guiding program and analyzed them thematically. Seven themes emerged: (a) opinions on the regulation, (b) perceived professional threats, (c) impact on the international nature of the profession, (d) effect on field practices, (e) effect on service quality, (f) effect on interest and demand for the profession, and (g) personal career perspectives. Findings indicate that some students perceive the regulation as a positive step facilitating access to the profession, while others consider it a development that could undermine professional quality, increase guide oversupply, and heighten competition. As the study involved a single institution with a limited number of participants, findings are not generalizable and reflect primarily short-term perceptions.

Anahtar Kelimeler

• Guiding in Turkish
• tourist guiding
• student perspective
• legal regulation.

Kaynakça

1. Ahipaşaoğlu, H. S. (2001). Turizmde Rehberlik. Detay Yayıncılık.
2. Aysin Örnek, N. (2023). Turizmde Dönemsel Evrilmeler ve Turist Rehberliği: Bir Delphi Uygulaması, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, Kayseri.
3. Aysin Örnek, N. & Karamustafa, K. (2025). Scenarios For the Future of Tour Guiding: A Delphi-Based Analysis For 2040. Futures, 165, 103497.
4. Bahang, M. D., Wello, B., & Akil, M. (2018). Professional Role of Tour Guides and Theoretical Consequences of Intercultural Communication. Journal of Language Teaching and Research, 9(4), 832-839.
5. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using Thematic Analysis in Psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
6. Can, B. & Korkmaz, H. (2025). Turist Rehberi Adaylarının 6326 Sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunda Yapılan Değişiklik Hakkındaki Değerlendirmeleri. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 13(2), 1855-1874.
7. Cansu, E., & Tanrısever, C. (2020). Turist Rehberlerinin Yabancı Dil Eğitimleri Üzerine Bir Araştırma. Turar Turizm ve Araştırma Dergisi, 9(1), 26-44.
8. Chanwanakul, S. (2021). English Language Proficiency of Tour Guides at a Historical Attraction. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 12(13), 1905-1910.

9. Değirmencioğlu, A. Ö. (2001). Türkiye’de Turizm Rehberliği Eğitimi Üzerine Bir Araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 12(2), 189-196.
10. Dünya Turist Rehberleri Birliği Federasyonu [WFTGA] (2003). https://wftga.org/. Erişim Tarihi: 20.06.2025.
11. Düz, B. (2024). ‘Türkçe Rehberlik’ Düzenlemesini İçeren Kanun Değişikliğinin Ardından Turist Rehberliği Meslek Kuruluşlarına Yönelik Algılar: TUREB ve ANRO Hakkında Bir Metafor Analizi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(52), 627-649.
12. Düzgün, E. (2021). Türkçe Rehberlik Önerisinin Paydaşlar Tarafından Değerlendirilmesi. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 239-258.
13. Engel, L., Bucholc, J., Mihalopoulos, C., Mulhern, B., Ratcliffe, J., Yates, M., & Hanna, L. (2020). A Qualitative Exploration of the Content and Face Validity of Preference-Based Measures Within the Context of Dementia. Health and Quality of Life Outcomes, 18, 1-19.
14. Francis, J. J., Johnston, M., Robertson, C., Glidewell, L., Entwistle, V., Eccles, M. P., & Grimshaw, J. M. (2010). What is an Adequate Sample Size? Operationalising Data Saturation for Theory-Based Interview Studies. Psychology and Health, 25(10), 1229-1245.
15. Kümbetoğlu, B. (2020). Niteliksel Araştırmalarda Analiz. Bağlam Yayınları.
16. Özkan, B. İ., Bayram Öz, E. & Özoğul Balyalı, T. (2025). 6326 Sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu Değişikliği Üzerine Bir İnceleme. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 13(1), 719-737
17. Patton, M. Q. (2002). Qualitative Research & Evaluation Methods. Sage.
18. Resmî Gazete (1971, 3 Eylül). Tercüman-Rehber Kursları ve Tercüman-Rehber Yönetmeliği. https://www.resmîgazete.gov.tr/, Erişim Tarihi: 13.06.2025.
19. Resmî Gazete (1974, 21 Mart). Profesyonel Turist Rehberliği Kursları ve Profesyonel Turist Rehberliği Yönetmeliği. https://www.resmîgazete.gov.tr/, Erişim Tarihi: 12.06.2025.
20. Resmî Gazete (1995, 9 Ağustos). Profesyonel Turist Rehberliği Yönetmeliğinin Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması ve Bir Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik. https://www.resmîgazete.gov.tr/, Erişim Tarihi: 14.06.2025.
21. Resmî Gazete (2001, 14 Şubat). Profesyonel Turist Rehberliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. https://www.resmîgazete.gov.tr/, Erişim Tarihi: 18.06.2025.
22. Resmî Gazete (2012, 22 Haziran). Turist Rehberliği Meslek Kanunu (2012). https://www.Resmîgazete.gov.tr/, Erişim Tarihi: 12.06.2025.
23. Resmî Gazete (2024, 27 Nisan). 7500 Sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu ile Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. https://www.resmîgazete.gov.tr/, Erişim Tarihi: 12.06.2025.
24. Resmî Gazete (2024, 7 Kasım). 6326 Sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu ile Kültür ve Turizm Bakanlığına Verilen Yetki ve Görevlerin Uygulanmasına Dair Yönetmelik. https://www.resmîgazete.gov.tr/, Erişim Tarihi: 15.06.2025.
25. Şahin, İ. (2025, 15–16 Mayıs). Turist Rehberleri Yabancı Dil Şartının Kaldırılması ve Türkçe Rehberlik Hakkında Ne Düşünüyor? 7. Ulusal Turist Rehberliği Kongresi, Aksaray, Türkiye.
26. TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu (2024, 14 Şubat). Tutanak Dergisi (2’nci Toplantı). Türkiye Büyük Millet Meclisi. https://www.tbmm.gov.tr/. Erişim Tarihi: 30.10.2025.
27. Ünlüönen, K. (1993). Türkiye’de Yüksek Öğretim Düzeyinde Turizm Eğitim ve Öğretimi. Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6(6), 497-521.
28. Yu, X., Weiler, B., & Ham, S. (2002). Intercultural Communication and Mediation: A Framework for Analysing the Intercultural Competence of Chinese Tour Guides. Journal of Vacation Marketing, 8(1), 75-87.