Araştırma Makalesi

Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme

Cilt: 12 Sayı: 2 20 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme

Öz

Turizm, doğal ve kültürel kaynakların ortak kullanımına dayalı yapısıyla, kontrolsüz büyüme süreçlerinde çevresel ve sosyo-kültürel sorunlara yol açmaktadır. Garrett Hardin’in (1968) ortaya koyduğu müştereklerin trajedisi teorisi, bu sorunları açıklamak için önemli bir teorik çerçeve sunmaktadır. Eşsiz doğal ve kültürel mirasıyla öne çıkan Kapadokya, yoğun turizm faaliyetleri nedeniyle müştereklerin trajedisinin somut olarak gözlemlendiği bir destinasyon niteliğindedir. Bu çalışma, Kapadokya turizminde müştereklerin trajedisi yaklaşımını turizm paydaşlarının bakış açıları üzerinden incelemektedir. Nu amaçla, nitel araştırma yöntemine dayalı olarak, kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarından seçilmiş 11 paydaşla yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, turizmin bölgeye ekonomik gelir, istihdam, altyapı gelişimi ve uluslararası tanınırlık gibi çok yönlü faydalar sağladığını, ancak aynı zamanda doğal oluşumların aşınması, kültürel otantikliğin kaybı, yönetimsel parçalanmışlık ve çıkar çatışmaları gibi sorunlar yarattığını göstermektedir. Sonuçlar, Kapadokya’da müştereklerin trajedisinin temel nedenlerinin kısa vadeli kazanç odaklı yaklaşımlar, paydaşlar arası koordinasyon yetersizlikleri ve çıkar çatışmaları olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, literatürdeki boşluğu doldurarak, sürdürülebilir turizm için ziyaretçi yönetimi, paydaş iş birliği ve güçlü kurumsal düzenlemelerin gerekliliğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu araştırmanın gerçekleştiril¬mesi için gerekli olan etik kurul onayı, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Etik Kurulu’ndan 05.09.2025 tarih ve 2025.11.360 sayılı kararı ile alınmıştır.

Kaynakça

  1. Andereck, K. (1997). Territorial functioning in a tourism setting, Annals of Tourism Research, 24 (2), 706–720.
  2. Agrawal, A. & Gupta, K. (2005). Decentralization and participation: The governance of common pool resources in Nepal’s Terai, World Development, 33 (7), 1101-1114.
  3. Bergstrom, F. C. & Randall, A. (2016). Resource economics: An economic approach to natural resource and environmental policy (Fourth Edition). Edward Elgar Publishing, Cheltenham, UK.
  4. Bimonte, S. (2008). The “tragedy of tourism resources” as the outcome of a strategic game: A new analytical framework, Ecological Economics, 67 (3), 457-464.
  5. Braun, V. & Clarke, V. (2006) Using thematic analysis in psychology, Qualitative Research in Psychology, 3 (2), 77-101, Doi: 10.1191/1478088706qp063oa.
  6. Braun, V. & Clarke, V. (2022). Thematic analysis: A practical guide. Sage Publication, Thousand Oaks, California, US.
  7. Briassoulis, H. (2002). Sustainable tourism and the question of the commons, Annals of Tourism Research, 29 (4), 1065-1085.
  8. Feeny, D., Berkes, F., McCay, B. J. & Acheson, J. M. (1990). The tragedy of the commons: Twenty-two years later, Human ecology, 18 (1), 1-19.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sürdürülebilir Turizm, Turizm Kaynak Değerlendirmesi, Turizm Planlaması, Turizm Yönetimi, Turizmde Çevre Yönetimi, Turizmin Etkileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

19 Eylül 2025

Kabul Tarihi

25 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Eren, D. (2025). Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme. Turizm Akademik Dergisi, 12(2), 255-274. https://izlik.org/JA55HU68HC
AMA
1.Eren D. Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme. Turizm Akademik Dergisi. 2025;12(2):255-274. https://izlik.org/JA55HU68HC
Chicago
Eren, Duygu. 2025. “Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme”. Turizm Akademik Dergisi 12 (2): 255-74. https://izlik.org/JA55HU68HC.
EndNote
Eren D (01 Aralık 2025) Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme. Turizm Akademik Dergisi 12 2 255–274.
IEEE
[1]D. Eren, “Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme”, Turizm Akademik Dergisi, c. 12, sy 2, ss. 255–274, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55HU68HC
ISNAD
Eren, Duygu. “Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme”. Turizm Akademik Dergisi 12/2 (01 Aralık 2025): 255-274. https://izlik.org/JA55HU68HC.
JAMA
1.Eren D. Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme. Turizm Akademik Dergisi. 2025;12:255–274.
MLA
Eren, Duygu. “Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme”. Turizm Akademik Dergisi, c. 12, sy 2, Aralık 2025, ss. 255-74, https://izlik.org/JA55HU68HC.
Vancouver
1.Duygu Eren. Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme. Turizm Akademik Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2025;12(2):255-74. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55HU68HC