Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Cappadocia Tourism in the Context of the Tragedy of the Commons: An Analysis from the Perspective of Tourism Stakeholders

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 2, 255 - 274, 20.12.2025
https://izlik.org/JA55HU68HC

Öz

Tourism, with its structure based on the shared use of natural and cultural resources, leads to environmental and socio-cultural problems during uncontrolled growth processes. Garrett Hardin's (1968) tragedy of the commons theory provides an important theoretical framework for explaining these problems. Cappadocia, which stands out with its unique natural and cultural heritage, is a destination where the tragedy of the commons can be observed in concrete terms due to intense tourism activities. This study examines the tragedy of the commons approach in Cappadocia tourism through the perspectives of tourism stakeholders. To this end, structured interviews were conducted with 11 selected stakeholders from the public, private, and civil society sectors, based on qualitative research methods, and the data obtained was evaluated through content analysis. The findings show that tourism provides the region with multifaceted benefits such as economic income, employment, infrastructure development, and international recognition, but at the same time creates problems such as erosion of natural formations, loss of cultural authenticity, fragmented management, and conflicts of interest. The results reveal that the fundamental causes of the tragedy of the commons in Cappadocia are short-term profit-oriented approaches, lack of coordination among stakeholders, and conflicts of interest. By filling a gap in the literature, this study emphasizes the necessity of visitor management, stakeholder cooperation, and strong institutional arrangements for sustainable tourism.

Kaynakça

  • Andereck, K. (1997). Territorial functioning in a tourism setting, Annals of Tourism Research, 24 (2), 706–720.
  • Agrawal, A. & Gupta, K. (2005). Decentralization and participation: The governance of common pool resources in Nepal’s Terai, World Development, 33 (7), 1101-1114.
  • Bergstrom, F. C. & Randall, A. (2016). Resource economics: An economic approach to natural resource and environmental policy (Fourth Edition). Edward Elgar Publishing, Cheltenham, UK.
  • Bimonte, S. (2008). The “tragedy of tourism resources” as the outcome of a strategic game: A new analytical framework, Ecological Economics, 67 (3), 457-464.
  • Braun, V. & Clarke, V. (2006) Using thematic analysis in psychology, Qualitative Research in Psychology, 3 (2), 77-101, Doi: 10.1191/1478088706qp063oa.
  • Braun, V. & Clarke, V. (2022). Thematic analysis: A practical guide. Sage Publication, Thousand Oaks, California, US.
  • Briassoulis, H. (2002). Sustainable tourism and the question of the commons, Annals of Tourism Research, 29 (4), 1065-1085.
  • Feeny, D., Berkes, F., McCay, B. J. & Acheson, J. M. (1990). The tragedy of the commons: Twenty-two years later, Human ecology, 18 (1), 1-19.
  • Gazta, K. (2018). Environmental impact of tourism. AGU International Journal of Professional Studies & Research, 6 (6), 7-17.
  • Hardin, G. (1968). The tragedy of the commons, Science, 162 (3859), 1243-1248. https://doi.org/10.1126/science.162.3859.1.
  • Healy, R. (1994). “The “common pool” problem in tourism landscapes, Annals of Tourism Research, 21 (3), 596–611.
  • Holden, A. (2005). Achieving a sustainable relationship between common pool resources and tourism: The role of environmental ethics”. Journal of Sustainable Tourism, 13 (4), 339-352.
  • Huybers, T. & Bennett, J. (2003). Inter-firm cooperation at nature-based tourism destinations, Journal of Socio-Economics, 32, 571–587.
  • Jafari, J. (1979). The tourism market basket of goods and services, Tourism Recreation Research, 4 (2), 1-8, Doi: 10.1080/02508281.1979.11014979.
  • Jamil, M. F. C., & Yusof, N. (2013, February). Tragedy of the commons in ecotourism: A case study at kenyir lake, malaysia. In Proceedings of International Conference on Tourism Development,'Building the future of tourism', Penang, Malaysia, 345-353.
  • Lincoln, Y. S. & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publication, Thousand Oaks, California, US.
  • Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation (2nd edition). Jossey-Bass, San Francisco, US.
  • Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd Edition). Sage Publication, Thousand Oaks, California, US.
  • Moore, S. A. & Rodger, K. (2010). Wildlife tourism as a common pool resource issue: Enabling conditions for sustainability governance, Journal of Sustainable Tourism, 18 (7), 831-844, Doi: 10.1080/09669582.2010.483281.
  • Nevşehir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2025). Müze/Ören Yeri Ziyaretçi Sayıları, https://nevsehir.ktb.gov.tr/TR-230429/muzeoren-yeri-ziyaretci-sayilari.html, Erişim tarihi: 01.09.2025.
  • Ostrom, E., (2015). Governing the commons: The evolution of ınstitutions for collective action (Canto Classics edition). Cambridge University Press, Cambridge, UK.
  • Ostrom, E., Burger, J., Field, C. B., Norgaard, R. B. & Policansky, D. (1999). Revisiting the commons: Local lessons, global challenges, Science, 284, 278-282. Doi: 10.1126/science.284.5412.278.
  • Rolston III, H. (1988). Environmental ethics: Duties to and values in the natural world. Temple University Press, Philadelphia, US.
  • Şencan, H. (2005). Güvenilirlik ve Geçerlilik. Seçkin Yayınevi, Ankara.
  • Wenseleers, T. & Ratnieks, F. L. (2004). Tragedy of the commons in Melipona bees, Proceedings of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences, 271 (suppl_5), S310-S312, Doi:10.1098/rsbl.2003.0159.

Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 2, 255 - 274, 20.12.2025
https://izlik.org/JA55HU68HC

Öz

Turizm, doğal ve kültürel kaynakların ortak kullanımına dayalı yapısıyla, kontrolsüz büyüme süreçlerinde çevresel ve sosyo-kültürel sorunlara yol açmaktadır. Garrett Hardin’in (1968) ortaya koyduğu müştereklerin trajedisi teorisi, bu sorunları açıklamak için önemli bir teorik çerçeve sunmaktadır. Eşsiz doğal ve kültürel mirasıyla öne çıkan Kapadokya, yoğun turizm faaliyetleri nedeniyle müştereklerin trajedisinin somut olarak gözlemlendiği bir destinasyon niteliğindedir. Bu çalışma, Kapadokya turizminde müştereklerin trajedisi yaklaşımını turizm paydaşlarının bakış açıları üzerinden incelemektedir. Nu amaçla, nitel araştırma yöntemine dayalı olarak, kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarından seçilmiş 11 paydaşla yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, turizmin bölgeye ekonomik gelir, istihdam, altyapı gelişimi ve uluslararası tanınırlık gibi çok yönlü faydalar sağladığını, ancak aynı zamanda doğal oluşumların aşınması, kültürel otantikliğin kaybı, yönetimsel parçalanmışlık ve çıkar çatışmaları gibi sorunlar yarattığını göstermektedir. Sonuçlar, Kapadokya’da müştereklerin trajedisinin temel nedenlerinin kısa vadeli kazanç odaklı yaklaşımlar, paydaşlar arası koordinasyon yetersizlikleri ve çıkar çatışmaları olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, literatürdeki boşluğu doldurarak, sürdürülebilir turizm için ziyaretçi yönetimi, paydaş iş birliği ve güçlü kurumsal düzenlemelerin gerekliliğini vurgulamaktadır.

Etik Beyan

Bu araştırmanın gerçekleştiril¬mesi için gerekli olan etik kurul onayı, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Etik Kurulu’ndan 05.09.2025 tarih ve 2025.11.360 sayılı kararı ile alınmıştır.

Kaynakça

  • Andereck, K. (1997). Territorial functioning in a tourism setting, Annals of Tourism Research, 24 (2), 706–720.
  • Agrawal, A. & Gupta, K. (2005). Decentralization and participation: The governance of common pool resources in Nepal’s Terai, World Development, 33 (7), 1101-1114.
  • Bergstrom, F. C. & Randall, A. (2016). Resource economics: An economic approach to natural resource and environmental policy (Fourth Edition). Edward Elgar Publishing, Cheltenham, UK.
  • Bimonte, S. (2008). The “tragedy of tourism resources” as the outcome of a strategic game: A new analytical framework, Ecological Economics, 67 (3), 457-464.
  • Braun, V. & Clarke, V. (2006) Using thematic analysis in psychology, Qualitative Research in Psychology, 3 (2), 77-101, Doi: 10.1191/1478088706qp063oa.
  • Braun, V. & Clarke, V. (2022). Thematic analysis: A practical guide. Sage Publication, Thousand Oaks, California, US.
  • Briassoulis, H. (2002). Sustainable tourism and the question of the commons, Annals of Tourism Research, 29 (4), 1065-1085.
  • Feeny, D., Berkes, F., McCay, B. J. & Acheson, J. M. (1990). The tragedy of the commons: Twenty-two years later, Human ecology, 18 (1), 1-19.
  • Gazta, K. (2018). Environmental impact of tourism. AGU International Journal of Professional Studies & Research, 6 (6), 7-17.
  • Hardin, G. (1968). The tragedy of the commons, Science, 162 (3859), 1243-1248. https://doi.org/10.1126/science.162.3859.1.
  • Healy, R. (1994). “The “common pool” problem in tourism landscapes, Annals of Tourism Research, 21 (3), 596–611.
  • Holden, A. (2005). Achieving a sustainable relationship between common pool resources and tourism: The role of environmental ethics”. Journal of Sustainable Tourism, 13 (4), 339-352.
  • Huybers, T. & Bennett, J. (2003). Inter-firm cooperation at nature-based tourism destinations, Journal of Socio-Economics, 32, 571–587.
  • Jafari, J. (1979). The tourism market basket of goods and services, Tourism Recreation Research, 4 (2), 1-8, Doi: 10.1080/02508281.1979.11014979.
  • Jamil, M. F. C., & Yusof, N. (2013, February). Tragedy of the commons in ecotourism: A case study at kenyir lake, malaysia. In Proceedings of International Conference on Tourism Development,'Building the future of tourism', Penang, Malaysia, 345-353.
  • Lincoln, Y. S. & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publication, Thousand Oaks, California, US.
  • Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation (2nd edition). Jossey-Bass, San Francisco, US.
  • Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd Edition). Sage Publication, Thousand Oaks, California, US.
  • Moore, S. A. & Rodger, K. (2010). Wildlife tourism as a common pool resource issue: Enabling conditions for sustainability governance, Journal of Sustainable Tourism, 18 (7), 831-844, Doi: 10.1080/09669582.2010.483281.
  • Nevşehir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2025). Müze/Ören Yeri Ziyaretçi Sayıları, https://nevsehir.ktb.gov.tr/TR-230429/muzeoren-yeri-ziyaretci-sayilari.html, Erişim tarihi: 01.09.2025.
  • Ostrom, E., (2015). Governing the commons: The evolution of ınstitutions for collective action (Canto Classics edition). Cambridge University Press, Cambridge, UK.
  • Ostrom, E., Burger, J., Field, C. B., Norgaard, R. B. & Policansky, D. (1999). Revisiting the commons: Local lessons, global challenges, Science, 284, 278-282. Doi: 10.1126/science.284.5412.278.
  • Rolston III, H. (1988). Environmental ethics: Duties to and values in the natural world. Temple University Press, Philadelphia, US.
  • Şencan, H. (2005). Güvenilirlik ve Geçerlilik. Seçkin Yayınevi, Ankara.
  • Wenseleers, T. & Ratnieks, F. L. (2004). Tragedy of the commons in Melipona bees, Proceedings of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences, 271 (suppl_5), S310-S312, Doi:10.1098/rsbl.2003.0159.
Toplam 25 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sürdürülebilir Turizm, Turizm Kaynak Değerlendirmesi, Turizm Planlaması, Turizm Yönetimi, Turizmde Çevre Yönetimi, Turizmin Etkileri
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Duygu Eren 0000-0002-9959-9521

Gönderilme Tarihi 19 Eylül 2025
Kabul Tarihi 25 Kasım 2025
Yayımlanma Tarihi 20 Aralık 2025
IZ https://izlik.org/JA55HU68HC
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Eren, D. (2025). Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme. Turizm Akademik Dergisi, 12(2), 255-274. https://izlik.org/JA55HU68HC
AMA 1.Eren D. Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme. Turizm Akademik Dergisi. 2025;12(2):255-274. https://izlik.org/JA55HU68HC
Chicago Eren, Duygu. 2025. “Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme”. Turizm Akademik Dergisi 12 (2): 255-74. https://izlik.org/JA55HU68HC.
EndNote Eren D (01 Aralık 2025) Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme. Turizm Akademik Dergisi 12 2 255–274.
IEEE [1]D. Eren, “Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme”, Turizm Akademik Dergisi, c. 12, sy 2, ss. 255–274, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55HU68HC
ISNAD Eren, Duygu. “Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme”. Turizm Akademik Dergisi 12/2 (01 Aralık 2025): 255-274. https://izlik.org/JA55HU68HC.
JAMA 1.Eren D. Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme. Turizm Akademik Dergisi. 2025;12:255–274.
MLA Eren, Duygu. “Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme”. Turizm Akademik Dergisi, c. 12, sy 2, Aralık 2025, ss. 255-74, https://izlik.org/JA55HU68HC.
Vancouver 1.Duygu Eren. Müştereklerin Trajedisi Kapsamında Kapadokya Turizmi: Turizm Paydaşlarının Bakış Açısından Bir İnceleme. Turizm Akademik Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2025;12(2):255-74. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55HU68HC