Yerel halkın kış sporlarına katılım kısıtlarının incelenmesi: Erzurum örneği

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 356 - 367, 31.12.2025

Muhammet Zeki Bozan Savaş Evren

https://doi.org/10.53601/tourismandrecreation.1585862

Öz

Kış sporları alanları hem turist çekmesi hem de yerel halkın rekreasyonel kullanımına hizmet etmesi açısından oldukça önemli alanlardır. Ancak Türkiye’de yerel halkın çok yakınındaki kayak merkezinden dahi yeterince yararlanabildiğini söylemek zordur. Bu noktadan hareketle çalışmada yerel halkı kış sporlarına katılım noktasında kısıtlayan faktörlerin neler olduğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Türkiye’de kayak alanları şehir merkezine en yakın il olan Erzurum’da yerel halktan (n=326) anket tekniğiyle veri toplanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi neticesinde Kış Sporlarına Katılım Kısıtları Ölçeğinin “partner ve zaman eksikliği”, “pahalılık ve cazibe eksikliği”, “stres ve başka rekreasyonel alışkanlıklar”, “korku ve tehlike algısı”, “destinasyon ve tercih kaynaklı kısıtlar”, “zorluk algısı temelli kısıtlar” şeklinde 6 boyutlu bir yapısı olduğu tespit edilmiştir. Tanımlayıcı bulgular, yerel halkın kış sporlarına katılım noktasındaki en önemli kısıtlarının parayla ve pahalılıkla ilgili olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte regresyon analizi bulgularına göre parayla ilgili faktörlerin davranışsal niyet üzerindeki etkisi olumsuz değildir; olumsuz etki eden faktör ise korku ve tehlike algısıdır. Farklılık analizlerinde ise “destinasyon ve tercih kaynaklı kısıtlar” ile “zorluk algısı temelli kısıtlar” boyutlarının pek çok demografik değişkende gruplar arasında anlamlı farklılıkların olduğu boyutlar olarak öne çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

Boş Zaman Kısıtları , Kış Sporları , Kayak Merkezleri , Kış Sporlarına Katılım Kısıtları , Yerel Halk , Erzurum.

Etik Beyan

Bu çalışmada kullanılan anket yöntemi için Gümüşhane Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’ndan 25/10/2023 tarihli ve 2023/5 nolu toplantısında E-95674917-108.99-215159 sıra sayılı kararı ile izin alınmıştır. Aksi bir durumun tespiti halinde TO&RE Dergisinin hiçbir sorumluluğu olmayıp, tüm sorumluluk çalışmanın yazarlarına aittir.

Examining the participation constraints of local people in winter sports: The case of Erzurum

Öz

Winter sports areas are quite important areas in terms of both attracting tourists and serving the recreational use of the local people. However, it is difficult to say that the local people in Türkiye can sufficiently benefit from even the nearby ski resorts. From this point of view, the aim of the study was to determine the factors that constrain local people in terms of participation in winter sports. Data was collected from the local people (n=326) in Erzurum, the province with the closest ski areas to the city center in Türkiye, via a survey technique. As a result of the explanatory factor analysis, it was determined that the Winter Sports Participation Constraints Scale has a 6-dimensional structure as “lack of partner and time”, “expensiveness and lack of attraction”, “stress and other recreational habits”, “fear and perception of danger”, “destination and preference-based constraints”, and “difficulty-based constraints”. Descriptive findings showed that the factors that constrain the local people the most in terms of participation in winter sports are related to money and expensiveness. However, according to the regression analysis findings, the effect of money-related factors on behavioral intention is not negative; the negatively affecting factor is the perception of fear and danger. In the difference analyses, the dimensions of "destination and preference-based constraints" and "difficulty perception-based constraints" stood out as the dimensions where there were significant differences between the groups in many demographic variables.

Anahtar Kelimeler

Leisure Time Constraints , Ski Resorts , Winter Sports Participation Constraints , Local People , Erzurum.

Etik Beyan

Permission for the survey method used in this study was obtained from the Gümüşhane University Scientific Research and Publication Ethics Board with decision number E-95674917-108.99-215159 dated 25/10/2023 and numbered 2023/5. TO&RE Journal shall not be held responsible in case of any discrepancy; all responsibility rests with the authors of the study.

Kaynakça

• Alexandris, K., Funk, D. C., & Pritchard, M. (2011). The impact of constraints on motivation, activity attachment, and skier intentions to continue. Journal of Leisure Research, 43(1), 56-79.
• Alexandris, K., Du, J., Funk, D. & Theodorakis, N.D. (2017). Leisure constraints and the psychological continuum model: A study among recreational mountain skiers. Leisure Studies, 36(5), 670-683.
• Allen, E. J. B. (2007). The culture and sport of skiing: from antiquity to World War II. University of Massachusetts Press, Massachusetts.
• Altaş, N. T., Çavuş, A. & Zaman, N. (2015). Türkiye’nin kış turizmi koridorunda yeni bir kış turizm merkezi: Konaklı. Marmara Coğrafya Dergisi, 31 (1), 345-365.
• Altunışık, R., Coşkun, R., Yıldırım, E. ve Bayraktaroğlu, S. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Sakarya Kitapevi, Sakarya.
• Andronikidis, A., Vassiliadis, C.A., Priporas, C. & Kamenidou, I. (2007). Examining leisure constraints for ski centre visitors: implications for services marketing. Journal of Hospitality & Leisure Marketing, 15(4), 69-86.
• Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques. John Wiley & Sons, New York.
• Crawford, D.W. & Godbey, G. (1987). Reconceptualizing barriers to family leisure. Leisure Sciences, 9, 119-127.
• Crawford, D.W., Jackson, E.L. & Godbey, G. (1991). A hierarchical model of leisure constraints. Leisure Sciences, 13, 309–320.
• Ejder3200 (2024a), (Kasım, 2024). Palandöken Kayak Merkezi. https://www.ejder3200.com/Page/S/2/4/Palandoken-Kayak-Merkezi, Erişim Tarihi: 07.11.2024.
• Ejder3200 (2024b), (Kasım, 2024). Konaklı Kayak Merkezi. https://www.ejder3200.com/Page/S/2/5/Konakli-Kayak-Merkezi, Erişim Tarihi: 07.11.2024.
• Ejder3200 (2024c), (Aralık, 2024). Turizm verileri 2023-2024. https://www.ejder3200.com/Document/surdurulebilirlik/turizimverileri2023-2024.pdf, Erişim Tarihi: 31.12.2024.
• Evren, S. (2020). Gençlerin kış sporlarına katılım kısıtlarının incelenmesi: Gümüşhane Üniversitesi öğrencileri örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 2113-2131.
• Evren, S. (2023). Bir cumhuriyet projesi olarak Türkiye’de kış turizmi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 34(3), 163-174.
• Fredman, P. & Heberlein, T.A. (2005). Visits to the Swedish mountains: Constraints and motivations. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 5(3), 177-192.
• Gilbert, D. & Hudson, S. (2000). Tourism demand constraints: A skiing participation. Annals of Tourism Research, 27(4), 906-925.
• Gürbüz, B. & Karaküçük, S. (2007). Boş zaman engelleri ölçeği-28: ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 12(1), 3-10.
• Hudson, S. (2000). The segmentation of potential tourists: constraint differences between men and women, Journal of Travel Research, 38(4), 363–368.
• Hudson, S., Hinch, T., Walker, G. & Simpson, B. (2010). Constraints to sport tourism: A cross-cultural analysis. Journal of Sport & Tourism, 15(1), 71-88.
• Kayış, A. (2006). Güvenirlik Analizi, İçinde, Ş. Kalaycı (Ed.), SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, ss. 404-421, Asil Yayın Dağıtım, Ankara.
• Michailidis, A., Samathrakis, V., Mamalis, S. & Theodosiou, G. (2006). Understanding participation constraints of potential Skiers. Tourism Economics, 12(3), 421-435.
• Priporas, C.V., Vassiliadis, C.A., Bellou, V. & Andronikidis, A. (2015). Exploring the constraint profile of winter sports resort tourist segments. Journal of Travel Research, 54(5), 659-671.
• Scott, D. (2003). Constraints, İçinde J.M. Jenkins & J.J. Pigram (Eds). Encyclopedia of Leisure and Outdoor Recreation, ss 75–78, Routledge, London.
• Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenirlik ve geçerlilik. Seçkin Yayıncılık, Ankara. Tanyeri, Y. (2018). Kayak Tarihi. Gazi Kitapevi, Ankara.
• Vanat, L. (2021), (Mayıs, 2024). 2021 International report on snow & mountain tourism, https://www.vanat.ch/RM-world-report-2022.pdf, Erişim tarihi: 03.05.2024.
• Vassiliadis, C. A., Bellou, V., Priporas, C.V. & Andronikidis, A. (2018). Exploring the negotiation thesis application among ski resort tourists: A segmentation approach. Journal of Hospitality & Tourism Research, 42(5), 716-739.
• Walker, G. & Virden, R. (2005). Constraints on Outdoor Recreation, İçinde Jackson E.L. (Ed.). Constraints to Leisure, ss 201–219, State College, PA, Venture.
• Williams, P. & Fidgeon, P.R. (2000). Addressing participation constraint: a case study of potential skiers. Tourism Management, 21(4), 379-393.