Araştırma Makalesi

Şanlıurfa ilinin gastro-gelişim potansiyelinin SWOT analizi tekniğiyle değerlendirilmesi

Cilt: 7 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Şanlıurfa ilinin gastro-gelişim potansiyelinin SWOT analizi tekniğiyle değerlendirilmesi

Öz

Turizmden tarıma, eğitimden sosyal bütünleşmeye kadar çeşitli alanlarda sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada yemek kültürü önemli bir rol oynamaktadır. Son zamanlarda, yemek kültürü ve kentsel gelişim süreçleri arasındaki artan ilişkiyi tanımlamak için “gastro-gelişim” terimi ortaya atılmıştır. Gastro-gelişim kavramı ile yemek kültürünün ekonomik kalkınma için bir kaynak ve strateji olarak kullanılması ifade edilmektedir. Bu kapsamda gastro-gelişim, gastronomik değerlerin ve uygulamaların, kentlerin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişimine katkıda bulunacak şekilde entegre edilmesini amaçlamaktadır. Tarihi, kültürel ve gastronomik değerleriyle Şanlıurfa, Türkiye’nin gastronomi haritasında özel bir yere sahiptir. Araştırmada Şanlıurfa’nın gastro-gelişim potansiyelinin SWOT (GZTF) analizi ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda kentin sahip olduğu zengin mutfak kültürü ile gastronomi kenti olabilirliğine katkı sunmak hedeflenmektedir. Bu amaç doğrultusunda Şanlıurfa Harran Üniversitesi’nde turizm alanında görev yapan 15 akademisyenle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, MAXQDA 20 nitel veri analiz programına aktarılmış ve içerik analizine tabi tutulmuştur. İçerik analizi ile incelenen veriler kodlandıktan sonra SWOT analizi uygulanmıştır. Yapılan nitel araştırma, Şanlıurfa’nın köklü ve zengin mutfak kültürünün, gastronomi turizmi açısından önemli bir avantaj sunduğunu ortaya koymuştur. Şehrin tarihsel zenginliği ve coğrafi işaretli ürünleri, gastronomi turizmini destekleyici önemli faktörler olarak öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, tanıtım eksikliği, hijyen standartlarındaki yetersizlikler ve altyapı sorunları, şehrin potansiyelinin tam anlamıyla değerlendirilmesinin önünde engel teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Gastronomi Turizmi, SWOT Analizi, Şanlıurfa, Gastro-Gelişim

Etik Beyan

Bu çalışmada kullanılan görüşme yöntemi için İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Etik Kurulu’ndan 21/11/2024 tarihli ve SOSETKK2024/09 nolu toplantısında 20241121-002 sıra sayılı kararı ile izin alınmıştır. Aksi bir durumun tespiti halinde TO&RE Dergisinin hiçbir sorumluluğu olmayıp, tüm sorumluluk çalışmanın yazar(lar)ına aittir.

Kaynakça

  1. Akalın, L. (2011). Tandırlıktan gelen lezzet (Geleneksel Urfa yemekleri). Şanlıurfa Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü Yayınları, Şanlıurfa. Aksoy, M., & Sezgi, G. (2015). Gastronomi turizmi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi gastronomik unsurları. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 3(3), 79-89.
  2. Akturfan, M., Sormaz, Ü., & Çekiç, İ. (2024). Şanlıurfa ilinin gastronomi turizm potansiyelinin SWOT analizi ile değerlendirilmesi. Turizm Akademik Dergisi, 11(2), 119-135.
  3. Algın, S. (2006). Yöremizden sofranıza Urfa yemekleri. Şanlıurfa Belediyesi Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları, Şanlıurfa.
  4. Andersson, T. D., Mossberg, L., & Therkelsen, A. (2017). Food and tourism synergies: Perspectives on consumption, production and destination development. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 17(1), 1-8. https://doi.org/10.1080/15022250.2016.1275290.
  5. Barakazı, M. (2019). Turizm çeşitliliğinin gelişmesi açısından Şanlıurfa coğrafi işaretlerinin değerlendirilmesi. International Social Sciences Studies Journal, 5(43), 4665-4674. https://doi.org/10.26449/sssj.1711.
  6. Başat, H. T., Sandıkçı, M., & Çelik, S. (2017). Gastronomik kimlik oluşturmada yöresel ürünlerin rolü: ürünlerin satış ve pazarlanmasına yönelik bir örnek olay incelemesi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 5(Özel Sayı 2), 67-76. https://doi.org/10.21325/jotags.2017.112.
  7. Bessière, J. (1998). Local development and heritage: Traditional food and cuisine as tourist attractions in rural areas. Sociologia Ruralis, 38(1), 21-34. https://doi.org/10.1111/1467-9523.00061.
  8. Castillo-Villar, F. R. (2020). Destination image restoration through local gastronomy: The rise of Baja Med Cuisine in Tijuana. International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research, 14(4), 507-523. https://doi.org/10.1108/IJCTHR-03-2019-0054.
  9. Çelik, M. & Aksoy, M. (2017). Yerli turistlerin gastronomi turizmine yönelik tutumları: Şanlıurfa örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(3), 422-434. https://doi.org/10.21325/jotags.2017.103.
  10. Çelik, M., & Aksoy, M. (2017). Şanlıurfa’da özel günlerde yapılan yemeklere yönelik bir araştırma. Journal of Recreation and Tourism Research, 4(Özal Sayı 1), 136-144.

Kaynak Göster

APA
Çorman, G., & Soylu, B. Ç. (2025). Şanlıurfa ilinin gastro-gelişim potansiyelinin SWOT analizi tekniğiyle değerlendirilmesi. Tourism and Recreation, 7(2), 392-407. https://doi.org/10.53601/tourismandrecreation.1626874
AMA
1.Çorman G, Soylu BÇ. Şanlıurfa ilinin gastro-gelişim potansiyelinin SWOT analizi tekniğiyle değerlendirilmesi. TO&RE. 2025;7(2):392-407. doi:10.53601/tourismandrecreation.1626874
Chicago
Çorman, Gizem, ve Bedriye Çilem Soylu. 2025. “Şanlıurfa ilinin gastro-gelişim potansiyelinin SWOT analizi tekniğiyle değerlendirilmesi”. Tourism and Recreation 7 (2): 392-407. https://doi.org/10.53601/tourismandrecreation.1626874.
EndNote
Çorman G, Soylu BÇ (01 Aralık 2025) Şanlıurfa ilinin gastro-gelişim potansiyelinin SWOT analizi tekniğiyle değerlendirilmesi. Tourism and Recreation 7 2 392–407.
IEEE
[1]G. Çorman ve B. Ç. Soylu, “Şanlıurfa ilinin gastro-gelişim potansiyelinin SWOT analizi tekniğiyle değerlendirilmesi”, TO&RE, c. 7, sy 2, ss. 392–407, Ara. 2025, doi: 10.53601/tourismandrecreation.1626874.
ISNAD
Çorman, Gizem - Soylu, Bedriye Çilem. “Şanlıurfa ilinin gastro-gelişim potansiyelinin SWOT analizi tekniğiyle değerlendirilmesi”. Tourism and Recreation 7/2 (01 Aralık 2025): 392-407. https://doi.org/10.53601/tourismandrecreation.1626874.
JAMA
1.Çorman G, Soylu BÇ. Şanlıurfa ilinin gastro-gelişim potansiyelinin SWOT analizi tekniğiyle değerlendirilmesi. TO&RE. 2025;7:392–407.
MLA
Çorman, Gizem, ve Bedriye Çilem Soylu. “Şanlıurfa ilinin gastro-gelişim potansiyelinin SWOT analizi tekniğiyle değerlendirilmesi”. Tourism and Recreation, c. 7, sy 2, Aralık 2025, ss. 392-07, doi:10.53601/tourismandrecreation.1626874.
Vancouver
1.Gizem Çorman, Bedriye Çilem Soylu. Şanlıurfa ilinin gastro-gelişim potansiyelinin SWOT analizi tekniğiyle değerlendirilmesi. TO&RE. 01 Aralık 2025;7(2):392-407. doi:10.53601/tourismandrecreation.1626874