DIGITAL LONELINESS AMONG CHILDREN FROM A SOCIAL WORK PERSPECTIVE: A QUALITATIVE STUDY OF CHILDREN’S AND PARENTS’ PERSPECTIVES

Öz

This study examines children’s experiences related to digital loneliness from a social work perspective, based on children’s own narratives and parents’ observations and assessments. A qualitative descriptive design was used. The study group consisted of 20 participants: 10 children aged 13-17 and their 10 parents. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using qualitative content analysis. Six themes were identified: digital usage practices; digital socialization and digital loneliness; daily life, family relationships, and responsibilities; emotional and psychosocial effects; parental supervision, boundary-setting, and guidance; and professional support needs and recommendations. Findings showed that online environments helped children maintain existing friendships and feel socially connected, while some children described online relationships as superficial and reported feelings of emptiness or loneliness when disconnected. For some participants, digital use was associated with changes in sleep patterns, neglect of responsibilities, and reduced family communication. Time limits were the most common parental supervision strategy, alongside guidance, open communication, and shared activities. Participants also expressed needs for support concerning safe internet use, family and school guidance, professional assistance, and alternative social activities. Overall, it was determined that digital loneliness should be evaluated holistically beyond screen time, together with the quality of online relationships, family communication, peer relationships, and the broader social environment.

Anahtar Kelimeler

• Digital loneliness
• child
• digital parenting
• Onlıne socialization
• social work

Destekleyen Kurum

The authors received no financial support for the research, authorship, and/or publication of this article.

Etik Beyan

The necessary approval for this study was obtained from the ethics committee of the relevant university. Informed consent was obtained from all participants. The identities of the participants were kept confidential. Scientific research and publication ethics rules were strictly followed throughout the research process.

ÇOCUKLARDA DİJİTAL YALNIZLIĞIN SOSYAL HİZMET PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ: ÇOCUK VE EBEVEYN GÖRÜŞLERİNE DAYALI NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu araştırmanın amacı, çocukların dijital yalnızlıkla bağlantılı deneyimlerini çocukların kendi anlatıları ve ebeveynlerin gözlem ve değerlendirmeleri üzerinden sosyal hizmet perspektifiyle incelemektir. Araştırma nitel betimsel desenle yürütülmüş, çalışma grubunu 13-17 yaş aralığındaki 10 çocuk ile bu çocukların 10 ebeveyni olmak üzere toplam 20 katılımcı oluşturmuştur. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve nitel içerik analiziyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda dijital kullanım pratikleri, dijital sosyalleşme ve dijital yalnızlık deneyimi, günlük yaşam, aile içi ilişkiler ve sorumluluklar, duygusal ve psikososyal etkiler, ebeveyn denetimi, sınır koyma ve rehberlik ile profesyonel destek gereksinimleri ve öneriler olmak üzere altı tema oluşturulmuştur. Bulgular, çevrim içi ortamların çocukların mevcut arkadaşlıklarını sürdürmelerine ve sosyal hissetmelerine olanak sağladığını, ancak bazı çocukların çevrim içi ilişkileri yüzeysel bulduğunu ve dijital ortamdan uzaklaştıklarında boşluk ya da yalnızlık hissedebildiğini göstermiştir. Dijital kullanımın bazı katılımcılarda uyku düzenindeki değişiklik, sorumlulukların aksaması ve aile içi iletişimin azalmasıyla ilişkili olduğu görülmüştür. Ebeveyn denetiminde süre kısıtlaması öne çıkarken rehberlik, açık iletişim ve ortak etkinlikler de kullanılmıştır. Katılımcılar güvenli internet kullanımı, aile, okul ve uzman desteği ile alternatif sosyal etkinliklere ilişkin destek gereksinimleri belirtmiştir. Sonuç olarak dijital yalnızlığın ekran süresinin ötesinde, çevrim içi ilişkilerin niteliği, aile içi iletişim, akran ilişkileri ve sosyal çevreyle birlikte bütüncül bir biçimde değerlendirilmesi gerektiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Yalnızlık
• Çocuk
• dijital ebeveynlik
• Çevrimiçi Sosyalleşme
• Sosyal Hizmet

Destekleyen Kurum

Yazarlar bu makalenin araştırması, yazarlığı ve/veya yayınlanması için herhangi bir finansal destek almamıştır.

Etik Beyan

Bu araştırma için ilgili üniversitenin etik kurulundan gerekli izin alınmıştır. Araştırmaya katılan tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş gönüllü onam formu alınmıştır. Katılımcıların kimlik bilgileri gizli tutulmuştur. Araştırma sürecinde bilimsel araştırma ve yayın etiği kurallarına uyulmuştur.

Kaynakça

1. Ahmed, O., Walsh, E. I., Dawel, A., Alateeq, K., Espinoza Oyarce, D. A., & Cherbuin, N. (2024). Social media use, mental health and sleep: A systematic review with meta-analyses. Journal of Affective Disorders, 367, 701–712. https://doi.org/10.1016/j.jad.2024.08.193
2. Akay, E., & Kayılı, G. (2023). Dijital ebeveynlik tutumları ile ergenlerde internet bağımlılığı ve duyguları yönetme becerileri arasındaki ilişki. Çocuk ve Gelişim Dergisi, 6(11), 48–66. https://doi.org/10.36731/cg.1298078
3. Aral, N. (2022). Dijital dünyada çocuk olmak. TRT Akademi, 7(16), 1134–1153. https://doi.org/10.37679/trta.1181774
4. Arıcı Doğan, D., & Döğer, S. S. (2023). Annelerin dijital ebeveynlik tutumları ile aile-çocuk internet bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 9(1), 1–14. https://doi.org/10.24289/ijsser.1181453
5. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi. (2021). General Comment No. 25 (2021) on Children’s Rights in Relation to the Digital Environment. United Nations.
6. Bražinová, I., & Caletková, L. (2025). Digitisation of sibling and social relationships of vulnerable children in the Czech Republic: Implications for digital social work. Child & Family Social Work, 30(3), 453–463. https://doi.org/10.1111/cfs.13179
7. Bronfenbrenner, U. (1979). Ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
8. Buecker, S., Petersen, K., Neuber, A., Zheng, Y., Hayes, D., & Qualter, P. (2024). A systematic review of longitudinal risk and protective factors for loneliness in youth. Annals of the New York Academy of Sciences, 1542(1), 620–637. https://doi.org/10.1111/nyas.15266

9. Colorafi, K. J., & Evans, B. (2016). Qualitative descriptive methods in health science research. HERD: Health Environments Research & Design Journal, 9(4), 16–25. https://doi.org/10.1177/1937586715614171
10. Course-Choi, J., & Hammond, L. (2021). Social media use and adolescent well-being: A narrative review of longitudinal studies. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 24(4), 223–236. https://doi.org/10.1089/cyber.2020.0020
11. Çelik, E., & Çelik, O. T. (2023). Çocuklarda dijital bağımlılığın öncülleri ve ardılları: Bir metasentez çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 52(239), 1913–1944. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1156463
12. DeJonckheere, M., & Vaughn, L. M. (2019). Semistructured interviewing in primary care research: A balance of relationship and rigour. Family Medicine and Community Health, 7(2), e000057. https://doi.org/10.1136/fmch-2018-000057
13. Erdemir, N., & Ayas, T. (2023). Ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı, yalnızlık ve iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(4), 708–721. https://doi.org/10.17556/erziefd.1231203
14. Feng, H.-P., Lien, Y.-J., Cian, S.-Y., Wang, W.-Y., Li, Y.-T., Chen, C.-H., & Wu, Y.-Y. (2026). Exploring the relationship between social media use and loneliness in adolescents and young adults: A systematic review and meta-analysis. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 61(8), 1345–1359. https://doi.org/10.1007/s00127-026-03175-4
15. Graham, A., Powell, M. A., Taylor, N., Anderson, D., & Fitzgerald, R. (2013). Ethical research involving children. UNICEF Office of Research-Innocenti. https://www.unicef.org/innocenti/reports/ethical-research-involving-children
16. Graneheim, U. H., Lindgren, B.-M., & Lundman, B. (2017). Methodological challenges in qualitative content analysis: A discussion paper. Nurse Education Today, 56, 29–34. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2017.06.002
17. Granic, I., Morita, H., & Scholten, H. (2020). Beyond screen time: Identity development in the digital age. Psychological Inquiry, 31(3), 195–223. https://doi.org/10.1080/1047840X.2020.1820214
18. Grech-Santi, C., González-Rodríguez, R., Frieiro, P., & Rioboó-Lois, B. (2026). Technology in social work with adolescents and young adults: A systematic review. Child and Adolescent Social Work Journal. https://doi.org/10.1007/s10560-026-01149-8
19. International Federation of Social Workers. (2018, Temmuz 2). Global social work statement of ethical principles. https://www.ifsw.org/global-social-work-statement-of-ethical-principles/
20. İnce, M., & Yılmaz, M. (2020). Ergenlik çağındaki çocukların sosyal medya kullanım alışkanlıklarının yalnızlaşmaya etkisi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 8(2), 1111–1144. https://doi.org/10.19145/e-gifder.725462
21. Kallio, H., Pietilä, A., Johnson, M., & Kangasniemi, M. (2016). Systematic methodological review: Developing a framework for a qualitative semi-structured interview guide. Journal of Advanced Nursing, 72(12), 2954–2965. https://doi.org/10.1111/jan.13031
22. Kim, H., Sefcik, J. S., & Bradway, C. (2017). Characteristics of qualitative descriptive studies: A systematic review. Research in Nursing & Health, 40(1), 23–42. https://doi.org/10.1002/nur.21768
23. Korstjens, I., & Moser, A. (2018). Series: Practical guidance to qualitative research. Part 4: Trustworthiness and publishing. European Journal of General Practice, 24(1), 120–124. https://doi.org/10.1080/13814788.2017.1375092
24. Lindgren, B.-M., Lundman, B., & Graneheim, U. H. (2020). Abstraction and interpretation during the qualitative content analysis process. International Journal of Nursing Studies, 108, 103632. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2020.103632
25. Livingstone, S., & Helsper, E. J. (2008). Parental mediation of children’s internet use. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 52(4), 581–599. https://doi.org/10.1080/08838150802437396
26. Livingstone, S., Ólafsson, K., Helsper, E. J., Lupiáñez-Villanueva, F., Veltri, G. A., & Folkvord, F. (2017). Maximizing opportunities and minimizing risks for children online: The role of digital skills in emerging strategies of parental mediation. Journal of Communication, 67(1), 82–105. https://doi.org/10.1111/jcom.12277
27. MacDonald, M., Wright, A. C., Taylor-Beswick, A., Gillespie, K., & Collings, S. (2023). Digital relationality, rights, resilience: Conceptualising a digital social ecology for children’s birth family relationships when in care or adopted. The British Journal of Social Work, 53(1), 216–235. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcac140
28. Morawska, A., Adina, J., Khan, A., & Turner, K. M. T. (2026). Parental factors associated with social media use in adolescence: A systematic review. Journal of Adolescence, 98(1), 51–68. https://doi.org/10.1002/jad.70062
29. Nesi, J., Choukas-Bradley, S., & Prinstein, M. J. (2018a). Transformation of adolescent peer relations in the social media context: Part 1—a theoretical framework and application to dyadic peer relationships. Clinical Child and Family Psychology Review, 21(3), 267–294. https://doi.org/10.1007/s10567-018-0261-x
30. Nesi, J., Choukas-Bradley, S., & Prinstein, M. J. (2018b). Transformation of adolescent peer relations in the social media context: Part 2—application to peer group processes and future directions for research. Clinical Child and Family Psychology Review, 21(3), 295–319. https://doi.org/10.1007/s10567-018-0262-9
31. Nowland, R., Necka, E. A., & Cacioppo, J. T. (2017). Loneliness and social internet use: Pathways to reconnection in a digital world? Perspectives on Psychological Science, 13(1), 70–87. https://doi.org/10.1177/1745691617713052
32. Odgers, C. L., & Jensen, M. R. (2020). Annual research review: Adolescent mental health in the digital age: facts, fears, and future directions. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 61(3), 336–348. https://doi.org/10.1111/jcpp.13190
33. Orben, A. (2020). Teenagers, screens and social media: A narrative review of reviews and key studies. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 55(4), 407–414. https://doi.org/10.1007/s00127-019-01825-4
34. Orben, A., & Przybylski, A. K. (2019). The association between adolescent well-being and digital technology use. Nature Human Behaviour, 3(2), 173–182. https://doi.org/10.1038/s41562-018-0506-1
35. Palinkas, L. A., Horwitz, S. M., Green, C. A., Wisdom, J. P., Duan, N., & Hoagwood, K. (2015). Purposeful sampling for qualitative data collection and analysis in mixed method implementation research. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 42(5), 533–544. https://doi.org/10.1007/s10488-013-0528-y
36. Peplau, L. A., & Perlman, D. (Eds.). (1982). Loneliness: A sourcebook of current theory, research, and therapy. Wiley.
37. Qualter, P., Vanhalst, J., Harris, R., Van Roekel, E., Lodder, G., Bangee, M., Maes, M., & Verhagen, M. (2015). Loneliness across the life span. Perspectives on Psychological Science, 10(2), 250–264. https://doi.org/10.1177/1745691615568999
38. Sala, A., Porcaro, L., & Gómez, E. (2024). Social media use and adolescents’ mental health and well-being: An umbrella review. Computers in Human Behavior Reports, 14, 100404. https://doi.org/10.1016/j.chbr.2024.100404
39. Sandelowski, M. (2000). Whatever happened to qualitative description? Research in Nursing & Health, 23(4), 334–340. https://doi.org/10.1002/1098-240X(200008)23:4%3C334::AID-NUR9%3E3.0.CO;2-G
40. Saunders, B., Sim, J., Kingstone, T., Baker, S., Waterfield, J., Bartlam, B., Burroughs, H., & Jinks, C. (2018). Saturation in qualitative research: Exploring its conceptualization and operationalization. Quality & Quantity, 52(4), 1893–1907. https://doi.org/10.1007/s11135-017-0574-8
41. Tan, C. Y., Pan, Q., Tao, S., Liang, Q., Lan, M., Feng, S., Cheung, H. S., & Liu, D. (2024). Conceptualization, measurement, predictors, outcomes, and interventions in digital parenting research: A comprehensive umbrella review. Educational Research Review, 45, 100647. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2024.100647
42. Tomova, L., Andrews, J. L., & Blakemore, S.-J. (2021). The importance of belonging and the avoidance of social risk taking in adolescence. Developmental Review, 61, 100981. https://doi.org/10.1016/j.dr.2021.100981
43. Towner, E., Grint, J., Levy, T., Blakemore, S.-J., & Tomova, L. (2022). Revealing the self in a digital world: A systematic review of adolescent online and offline self-disclosure. Current Opinion in Psychology, 45, 101309. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2022.101309
44. Türkel, Z., & Dilmaç, B. (2019). Ergenlerde sosyal medya kullanımı, yalnızlık ve yaşam doyumu arasındaki yordayıcı ilişkiler. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 57–70.
45. Ünal Tokpunar, Ş., & Koçak, H. (2025). Küçük ekranların büyük etkileri: Çocuklar ve dijital dünyanın etkileşimi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(Aile Özel Sayısı), 502–520. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1728767
46. Vossen, H. G. M., Van Den Eijnden, R. J. J. M., Visser, I., & Koning, I. M. (2024). Parenting and problematic social media use: A systematic review. Current Addiction Reports, 11(3), 511–527. https://doi.org/10.1007/s40429-024-00559-x
47. Weiss, R. S. (1974). Loneliness: The experience of emotional and social isolation. MIT Press.
48. Willoughby, M. (2019). A review of the risks associated with children and young people’s social media use and the implications for social work practice. Journal of Social Work Practice, 33(2), 127–140. https://doi.org/10.1080/02650533.2018.1460587
49. Yelpaze, İ. (2021). Ergenlerin problemli sosyal medya kullanımlarında yalnızlık düzeyleri ve duyguları yönetme becerilerinin çoklu rolü. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (38), 144–173. https://doi.org/10.14520/adyusbd.787149