Türk çocuklarında çölyak hastalığı ile ilişkili olası etmen ve belirtilerin değerlendirilmesi
Öz
Amaç: Türkiye rsquo;de 6 17 yaş grubu okul çağı çocuklarında çölyak hastalığının ÇH ortaya çıkışını etkileyebilecek etmenler ve hastalığı işaret edebilecek belirtiler araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: 2006 2008 yılları arasında Türkiye rsquo;de 63 ilde 139 okulda yaşları 6 17 arasında ort 11 6 plusmn;2 9 yıl toplam 20 190 okul çağı çocuğu çalışmaya alınmıştır Çölyak hastalığı tanısında serolojik olarak total serum IgA doku transglütaminaz IgA ve endomizyal IgA kullanılmış ve selektif IgA eksikliği olanlarda doku transglütaminaz IgG bakılmıştır Antikor pozitifliği saptanan tüm olgulara ince bağırsak biyopsisi önerilmiş ve biyopsi yapılarak ÇH tanısı kanıtlanan olgular çölyak grubunu antikor testleri negatif olgular kontrol grubunu oluşturmuştur Çocukların demografik özellikleri ile ÇH rsquo; de görülebilecek belirtiler anket formlarına kaydedilerek ÇH rsquo;nin ortaya çıkışını etkileyebilecek risk etmenleri ve klinik belirtiler açısından gruplar karşılaştırılmıştır Çalışma protokolü Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Yerel Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır 12 05 2011 103.
Bulgular: Antikor testlerinde pozitiflik saptanan 489 olgudan 215 rsquo;i ince bağırsak biyopsisi yapılmasını kabul etti Histopatolojik olarak ÇH kanıtlanan 95 olgu çölyak grubunu serolojik testleri negatif 19 701 olgu ise kontrol grubunu oluşturmuştur Olguların yaş ortalaması çölyak grubunda 11 7 plusmn;2 8 kontrol grubunda 11 6 plusmn;2 9 olup bu açıdan gruplar arasında fark bulunmamıştır p gt;0 05 Çölyak grubunda 61 rsquo;i 64 2 kontrol grubunda ise 10 092 rsquo;si 51 2 kız öğrenci olup kızlar çölyak grubunda anlamlı oranda fazla bulunmuştur p=0 012 Sindirim sistemine ait belirtiler bakımından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır p gt;0 05 Sindirim sistemi dışı bulgulardan iştahsızlık pika öyküsü ve boy kısalığı çölyak grubunda kontrol grubuna göre anlamlı oranda yüksek bulunmuştur p lt;0 05.
Çıkarımlar: Türkiye rsquo;de literatüre benzer şekilde hastalığın kız cinsiyette daha fazla olduğu ve 6 17 yaş grubu çocuklarda ÇH rsquo;nin klinik sunumunun daha çok sindirim sistemi dışı belirtilerle olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Roy CC, Silverman A, Alagille D. Malabsorption syndrome. Pediatric clinical gastroenterology. 4th ed. Missouri: Mosby-Year Book, 1995: 299-361.
- Marsh MN. Gluten, major histocompatibility complex, and the small intestine. A molecular and immunobiologic approach to the spectrum of gluten sensitivity ('celiac sprue'). Gastroenterology 1992; 102(1): 330-54.
- Laurin P, Wolving M, Falth-Magnusson K. Even small amounts of gluten cause relapse in children with celiac disease. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2002; 34(1): 26-30.
- Fasano A. Clinical presentation of celiac disease in the pediatric population. Gastroenterology 2005; 128(4 Suppl 1): S68-73.
- Dalgic B, Sari S, Basturk B, et al. Prevalence of celiac disease in healthy Turkish school children. Am J Gastroenterol 2011; 106(8): 1512-7.
- Ertekin V, Selimoglu MA, Kardas F, Aktas E. Prevalence of celiac disease in Turkish children. J Clin Gastroenterol 2005; 39(8): 689-91.
- Karaaslan H, Bektaş M, Bozkaya H, Soykan İ, Bahar K, Özden A. Gönüllü kan donörlerinde glüten enteropatisi seroprevalansı. 20 Ulusal Gastroenteroloji Haftası; Kuşadası. Turk J Gastroenterol 2003; 14 (Supp1): 18.
- Maki M, Mustalahti K, Kokkonen J, et al. Prevalence of celiac disease among children in Finland. N Engl J Med 2003; 348(25): 2517-24.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Buket Dalgıç
Bu kişi benim
Sinan Sarı
Bu kişi benim
Beyza Özcan
Bu kişi benim
Bilkay Baştürk
Bu kişi benim
Ödül Eğritaş
Bu kişi benim
Arzu Ensari
Bu kişi benim
Ayşegül Bükülmez
Bu kişi benim
Zeren Barış
Bu kişi benim
Türk Çölyak Çalışma Grubu
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2011
Gönderilme Tarihi
11 Ocak 2014
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2011 Cilt: 46 Sayı: 4