Araştırma Makalesi

Türk çocuklarında çölyak hastalığı ile ilişkili olası etmen ve belirtilerin değerlendirilmesi

Cilt: 46 Sayı: 4 1 Aralık 2011
  • Buket Dalgıç
  • Sinan Sarı
  • Beyza Özcan
  • Bilkay Baştürk
  • Ödül Eğritaş
  • Arzu Ensari
  • Ayşegül Bükülmez
  • Zeren Barış
  • Türk Çölyak Çalışma Grubu
PDF İndir
EN TR

Türk çocuklarında çölyak hastalığı ile ilişkili olası etmen ve belirtilerin değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Türkiye rsquo;de 6 17 yaş grubu okul çağı çocuklarında çölyak hastalığının ÇH ortaya çıkışını etkileyebilecek etmenler ve hastalığı işaret edebilecek belirtiler araştırılmıştır.

Gereç ve Yöntem: 2006 2008 yılları arasında Türkiye rsquo;de 63 ilde 139 okulda yaşları 6 17 arasında ort 11 6 plusmn;2 9 yıl toplam 20 190 okul çağı çocuğu çalışmaya alınmıştır Çölyak hastalığı tanısında serolojik olarak total serum IgA doku transglütaminaz IgA ve endomizyal IgA kullanılmış ve selektif IgA eksikliği olanlarda doku transglütaminaz IgG bakılmıştır Antikor pozitifliği saptanan tüm olgulara ince bağırsak biyopsisi önerilmiş ve biyopsi yapılarak ÇH tanısı kanıtlanan olgular çölyak grubunu antikor testleri negatif olgular kontrol grubunu oluşturmuştur Çocukların demografik özellikleri ile ÇH rsquo; de görülebilecek belirtiler anket formlarına kaydedilerek ÇH rsquo;nin ortaya çıkışını etkileyebilecek risk etmenleri ve klinik belirtiler açısından gruplar karşılaştırılmıştır Çalışma protokolü Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Yerel Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır 12 05 2011 103.

Bulgular: Antikor testlerinde pozitiflik saptanan 489 olgudan 215 rsquo;i ince bağırsak biyopsisi yapılmasını kabul etti Histopatolojik olarak ÇH kanıtlanan 95 olgu çölyak grubunu serolojik testleri negatif 19 701 olgu ise kontrol grubunu oluşturmuştur Olguların yaş ortalaması çölyak grubunda 11 7 plusmn;2 8 kontrol grubunda 11 6 plusmn;2 9 olup bu açıdan gruplar arasında fark bulunmamıştır p gt;0 05 Çölyak grubunda 61 rsquo;i 64 2 kontrol grubunda ise 10 092 rsquo;si 51 2 kız öğrenci olup kızlar çölyak grubunda anlamlı oranda fazla bulunmuştur p=0 012 Sindirim sistemine ait belirtiler bakımından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır p gt;0 05 Sindirim sistemi dışı bulgulardan iştahsızlık pika öyküsü ve boy kısalığı çölyak grubunda kontrol grubuna göre anlamlı oranda yüksek bulunmuştur p lt;0 05.

Çıkarımlar: Türkiye rsquo;de literatüre benzer şekilde hastalığın kız cinsiyette daha fazla olduğu ve 6 17 yaş grubu çocuklarda ÇH rsquo;nin klinik sunumunun daha çok sindirim sistemi dışı belirtilerle olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Roy CC, Silverman A, Alagille D. Malabsorption syndrome. Pediatric clinical gastroenterology. 4th ed. Missouri: Mosby-Year Book, 1995: 299-361.
  2. Marsh MN. Gluten, major histocompatibility complex, and the small intestine. A molecular and immunobiologic approach to the spectrum of gluten sensitivity ('celiac sprue'). Gastroenterology 1992; 102(1): 330-54.
  3. Laurin P, Wolving M, Falth-Magnusson K. Even small amounts of gluten cause relapse in children with celiac disease. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2002; 34(1): 26-30.
  4. Fasano A. Clinical presentation of celiac disease in the pediatric population. Gastroenterology 2005; 128(4 Suppl 1): S68-73.
  5. Dalgic B, Sari S, Basturk B, et al. Prevalence of celiac disease in healthy Turkish school children. Am J Gastroenterol 2011; 106(8): 1512-7.
  6. Ertekin V, Selimoglu MA, Kardas F, Aktas E. Prevalence of celiac disease in Turkish children. J Clin Gastroenterol 2005; 39(8): 689-91.
  7. Karaaslan H, Bektaş M, Bozkaya H, Soykan İ, Bahar K, Özden A. Gönüllü kan donörlerinde glüten enteropatisi seroprevalansı. 20 Ulusal Gastroenteroloji Haftası; Kuşadası. Turk J Gastroenterol 2003; 14 (Supp1): 18.
  8. Maki M, Mustalahti K, Kokkonen J, et al. Prevalence of celiac disease among children in Finland. N Engl J Med 2003; 348(25): 2517-24.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Buket Dalgıç Bu kişi benim

Sinan Sarı Bu kişi benim

Beyza Özcan Bu kişi benim

Bilkay Baştürk Bu kişi benim

Ödül Eğritaş Bu kişi benim

Arzu Ensari Bu kişi benim

Ayşegül Bükülmez Bu kişi benim

Zeren Barış Bu kişi benim

Türk Çölyak Çalışma Grubu Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2011

Gönderilme Tarihi

11 Ocak 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2011 Cilt: 46 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Dalgıç, B., Sarı, S., Özcan, B., Baştürk, B., Eğritaş, Ö., Ensari, A., Bükülmez, A., Barış, Z., & Grubu, T. Ç. Ç. (2011). Türk çocuklarında çölyak hastalığı ile ilişkili olası etmen ve belirtilerin değerlendirilmesi. Türk Pediatri Arşivi, 46(4), 323-330. https://doi.org/10.4274/tpa.672
AMA
1.Dalgıç B, Sarı S, Özcan B, vd. Türk çocuklarında çölyak hastalığı ile ilişkili olası etmen ve belirtilerin değerlendirilmesi. Türk Pediatri Arşivi. 2011;46(4):323-330. doi:10.4274/tpa.672
Chicago
Dalgıç, Buket, Sinan Sarı, Beyza Özcan, vd. 2011. “Türk çocuklarında çölyak hastalığı ile ilişkili olası etmen ve belirtilerin değerlendirilmesi”. Türk Pediatri Arşivi 46 (4): 323-30. https://doi.org/10.4274/tpa.672.
EndNote
Dalgıç B, Sarı S, Özcan B, Baştürk B, Eğritaş Ö, Ensari A, Bükülmez A, Barış Z, Grubu TÇÇ (01 Aralık 2011) Türk çocuklarında çölyak hastalığı ile ilişkili olası etmen ve belirtilerin değerlendirilmesi. Türk Pediatri Arşivi 46 4 323–330.
IEEE
[1]B. Dalgıç vd., “Türk çocuklarında çölyak hastalığı ile ilişkili olası etmen ve belirtilerin değerlendirilmesi”, Türk Pediatri Arşivi, c. 46, sy 4, ss. 323–330, Ara. 2011, doi: 10.4274/tpa.672.
ISNAD
Dalgıç, Buket - Sarı, Sinan - Özcan, Beyza - Baştürk, Bilkay - Eğritaş, Ödül - Ensari, Arzu - Bükülmez, Ayşegül - Barış, Zeren - Grubu, Türk Çölyak Çalışma. “Türk çocuklarında çölyak hastalığı ile ilişkili olası etmen ve belirtilerin değerlendirilmesi”. Türk Pediatri Arşivi 46/4 (01 Aralık 2011): 323-330. https://doi.org/10.4274/tpa.672.
JAMA
1.Dalgıç B, Sarı S, Özcan B, Baştürk B, Eğritaş Ö, Ensari A, Bükülmez A, Barış Z, Grubu TÇÇ. Türk çocuklarında çölyak hastalığı ile ilişkili olası etmen ve belirtilerin değerlendirilmesi. Türk Pediatri Arşivi. 2011;46:323–330.
MLA
Dalgıç, Buket, vd. “Türk çocuklarında çölyak hastalığı ile ilişkili olası etmen ve belirtilerin değerlendirilmesi”. Türk Pediatri Arşivi, c. 46, sy 4, Aralık 2011, ss. 323-30, doi:10.4274/tpa.672.
Vancouver
1.Buket Dalgıç, Sinan Sarı, Beyza Özcan, Bilkay Baştürk, Ödül Eğritaş, Arzu Ensari, Ayşegül Bükülmez, Zeren Barış, Türk Çölyak Çalışma Grubu. Türk çocuklarında çölyak hastalığı ile ilişkili olası etmen ve belirtilerin değerlendirilmesi. Türk Pediatri Arşivi. 01 Aralık 2011;46(4):323-30. doi:10.4274/tpa.672