FARKLI ÇEVRE KOŞULLARINDA AYÇİÇEĞİNDE (Helianthus annuus L.) TANE VERİMİ VE DİĞER VERİM ÖĞELERİ ARASINDA İLİŞKİLERİN BELİRLENMESİ

Öz

Araştırmada ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) tane verimi ile verimin oluşumunda etkili diğer verim öğeleri arasında ilişkileri 5 yıllık bir periyotta, ayçiçeğinin en fazla ekildiği Trakya Bölgesinde iki farklı lokasyonda inceleyerek etkileşimlerini ortaya çıkarmak amacıyla regresyon ve korelasyon analizi yapılmıştır. Yapılan regresyon analizlerinde, tane verimi - verim öğeleri ilişkisinde lokasyonlar arasında belirgin farklılıklar ortaya çıkmıştır. Denemelerde erkenci çeşitler ön plana çıkarken, her iki lokasyonda da yağ oranı arttıkça tane verimi artarken, Edirne deki sonuçlar bu artışın % 48 e kadar sınırlı olduğu, bin tohum ağırlığında da genelde paralel olarak görülen artışın, kuadratik bir yön ile 50-55 g dan sonra duraklayıp düşüş gösterdiğini ortaya koymuştur. En yüksek belirleme katsayısının görüldüğü bitki boyu – verim ve tabla çapı ilişkisindeki Edirne lokasyonundaki lineer pozitif artış, Kırklareli de 165 cm den sonra, tabla çapında da 20 cm de duraklamış olup, tane verimi – kabuk oranı ilişkisi de lokasyonlar arası uyumsuzluk göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ayçiçeği, Regresyon Analizi, Tane Verimi, Verim Öğeleri

THE DETERMINING THE RELATIONSHIPS BETWEEN SEED YIELD AND OTHER YIELD COMPONENTS IN SUNFLOWER (Helianthus Annuus L.) IN DIFFERENT ENVIRONMENTAL CONDITIONS

Öz

The research was conducted to determine the relationships between seed yield and other important yield traits using regression analysis in 5 years period and in two locations in Trakya Region which had the largest sunflower (Helianthus annuus L.) production areas in Turkey. The differences on yield relationships were detected between two locations based on regression and correlation analysis. Earlier hybrids generally had higher seed while oil content were increasing and seed yields were increased in both locations, but this augmentation was limited up to 48%. Similarly, the yield relationship with 1000 seed weight demonstrated quadratic way when the increases were up to 50-55 g then reduction was started after this point. In the plant height which had highest R² in the experiment and in the head diameter, both relationships exhibited linear way but these increases were finished after 165 cm at plant height and 20 cm at head diameter. The disharmony between locations was detected on husk rate relationship in the research.

Anahtar Kelimeler

• Regression analysis, Sunflower, Seed Yield, Yield traits

Kaynakça

1. 1. FICK G N, MILLER J.F. Sunflower Breeding. Sunflower Technology and Production. (Editör A. A. SCHNEITER). ASA, SCSA, and SSSA Monograph. No: 35. Madison, WI. 395-440. 1997.
2. 2. HLADNI N, SKORIC D, KRALJEVIC-BALALIC M, IVANOVIC M, SAKAC Z, JOVANOVIC D. Correlation of Yield Components and Seed Yield Per Plant in Sunflower (Helıanthus annuus L.). Proceeding of 16th International Sunflower Conference. August 29-September 2. Fargo, USA. 491-496. 2004
3. 3. JOKSIMOVIC J, ATLAGIC J, JOVANOVIC D, MARINKOVIC R, DUSANIC N, MIKLIC V. Path Coefficient Analysis of some Head and Seed Characteristics in Sunflower. Proceeding of 16th International Sunflower Conference. August 29-September 2. Fargo, USA. 525-529. 2004
4. 4. KAYA, Y. Determining Combining Ability in Sunflower (Helianthus annuus L.). Turkish Journal of Agriculture and Forestry. TUBİTAK. Ankara. 243-250. 2005.
5. 5. KAYA Y, ATAKİSİ İ. Ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) Farklı Verim Öğelerinde Path ve Korelasyon Analizi. Anadolu. 13. 31-45. 2003.
6. 6. MARINKOVIC R, SKORIC D. Path coefficient analysis of components of sunflower seed yield (H. annuus L.). In Proceedings of The 12th Int. Sunflower Conf. Novi Sad, Yugoslavia. July 25-29. 496. 1988.