GELENEKSEL KONUT MİMARLIĞINI ETKİLEYEN SOSYO-KÜLTÜREL FAKTÖRLER: EDİRNE’DE ŞİNASİ DÖRTOK EVİ

Öz

Mimarideki kültürel farklılıklar ve kültür-mimarlık ilişkisinin analiz edilmesi konuları son yıllarda önem kazanmıştır. Bu yaklaşımla, kültür ve mimarlık arasındaki ilişkilerin sosyo-fiziksel bir modelini oluşturan Mazumdar & Mazumdar (1994), dört bölümden oluşan bir model sunmuşlardır. Bu model, kültür tarafından seçilen veya tasarlanan mimari ürünler, mimari değerler, sosyal değerler ve sosyal normlar arasındaki bağlantıyı göstermektedir. Konutların incelenmesi ve sınıflandırılmasında, hem fiziksel hem de sosyo-kültürel bakış açıları göz önünde bulundurulmalıdır. Çünkü konut biçimlenişi sadece fiziksel etkilerin ya da tek bir etkenin sonucu değil, tüm sosyo-kültürel faktörlerin sonucudur. Bu çalışmada kültürel ve sosyal değerlerin mimarlıkla olan ilişkisi incelenmiş; Mazumdar & Mazumdar’ın öneri modeli kullanılarak farklı kültür ve etnik grupların yaşadığı Edirne konutlarında anlaşılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kültür-Mimarlık İlişkisi, Mimari Değerler, Mimari Ürünler, Sosyal Değerler, Sosyal Normlar, Sosyo-Kültürel Faktörler

SOCIO-CULTURAL FACTORS THAT EFFECT TRADITIONAL HOUSE ARCHITECTURE: HOUSE OF ŞİNASİ DÖRTOK EVİ

Öz

The subjects of cultural differences and analysis of culture-architecture relationship have gained great attention in the recent years. Mazumdar & Mazumdar (1994) developed a four step model which forms socio-physical model of relationships between culture and architecture through this approach. This model shows the linkages between architectural values, artifacts, social values and norms which were chosen or designed by culture. Both physical and cultural factors must be considered while analyzing and categorizing the houses. Because house forms are not effected by only a single factor or physical factors, but also effected by all the cultural factors. The relationships between architecture, culture and social values are examined and they are tried to be understood in Edirne houses where different ethnic and cultural groups lived, using Mazumdar & Mazumdar’s model in this case study.

Anahtar Kelimeler

• Culture- Architecture Relationship, Architectural Values, Architectural Artifacts, Social Values, Social Norms, Socio-Cultural Factors