ÇERKEZ ETHEM OLAYI
Öz
Milli Mücadele yıllarında ulusal direniş amacı ile yerel ya da bölgesel kuruluşlar oluşturulmuş, kongreler yapılmış, Büyük Millet Meclisi açıl- madan önce örgütlenmelerini gerçekleştirmişlerdir. Bu dönemde halkın gönüllü katılımı ile vatan savunması başarılabilmiştir. İşgal eylemlerine karşı halk silahlanarak karşı koymuş ve bu amaçla Kuva-yı Milliye Birlikleri oluşturulmuştur. Ayvalık, Salihli, Denizli bölgesinde ise, Kuvayı Seyyare adı verilen birlikler Çerkez Ethem kuvvetlerinin emrinde bulunuyordu. Düzenli bir askeri kuvvet bulunmadığı dönemde, Ankara’ya karşı başlamış olan birçok isyan Çerkez Ethem emrindeki Kuva-yı Seyyare birlikleri tarafından bastırılmıştı. Bu yıllarda Çerkez Ethem; Mustafa Kemal ile ortak hareket etmiş ancak daha sonra görüş ayrılıkları, yollarının ayrılmasına yol açmıştır. İlerleyen Yunan ordusunun durdurulması için, mevcut kuvvetlerin düzenli bir orduya dönüşmesi görüşü Çerkez Ethem tarafından benimsenmeyerek, bir sorun olarak iktidar mücadelesine dönüştürülecektir. Sorunun barışçı yollardan çözümü için yapılan girişimler sonuçsuz kalmış, çeşitli çarpışmalar neticesinde Kuva-yı Milliye birlikleri dağıtılmış ve bir kısım birlikleriyle birlikte Çerkez Ethem 26 Ocak 1921’de Yunanlılar’a teslim olmuştur. Bu noktadan sonra farklı bir konuma sürüklenmek kaçınılmaz olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abadan, Yavuz, Mustafa Kemal ve Çetecilik, İstanbul,1972.
- Akal, Emel, Mustafa Kemal, İttihat Terakki ve Bolşevizm, İstanbul, 2002. Akgül, Suat, Dersim İsyanları ve Seyit Rıza, Ankara, 2001.
- Akşin, Sina, İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele (Son Meşrutiyet 1919- 1920), İstanbul, 2004.
- Albayrak, Mustafa, Milli Mücadele Döneminde Batı Anadolu Kongreleri (17 Mart 1919 – 2 Ağustos 1020), Ankara, 1998.
- Albayrak, Recep, Ethem Bey’in Sürgün Yılları ve Simav Olayları ( 1919-1948), Ankara, 2004.
- Apak, Rahmi, İstiklal Savaşı’nda Garp Cephesi Nasıl Kuruldu, Ankara, 1990.
- Atatürk, Mustafa Kemal, Nutuk, İstanbul, 1981. Atatürk, Mustafa Kemal, Söylev “Nutuk”, Ankara, 1997.
- Atatürk, Mustafa Kemal, Nutuk C.2, Ankara, 1999. Atatürk, Mustafa Kemal, Nutuk, Ankara, 2007.
- Atay, Falih Rıfkı, Çankaya, İstanbul, 2009. Ateş, Toktamış, Türk Devrim Tarihi, Der Yayınları, İstanbul.
- Avcıoğlu, Doğan,. Milli Kurtuluş Tarihi, C.I, İstanbul, 1997.