Kemal Tahir’in düşüncesinde batılılaşma sorunu ve bu sorunun yegâne çözümü olarak ‘devlet’
Öz
Türk edebiyatının önde gelen isimlerinden olan Kemal Tahir, aynı zamanda siyasi görüşleriyle de dikkat çeken düşünce insanıdır. Sosyalist bir kimliğe sahip olmakla birlikte, Marksizm’i Doğu-Batı çatışması ve farklılaşması üzerinden ele almıştır. Tahir, Karl Marx Doğu toplumları üzerine geliştirmiş olduğu Asya Tipi Üretim Tarzı (ATÜT) kavramsallaştırmasından faydalanmış ve bu şekilde genelde Doğu toplumlarını daha özelde de Anadolu-Türk toplumunu analiz etmeye ve anlamaya çalışmıştır. Bu çerçevede, Tahir’in Osmanlı’nın son döneminde başlayan ve Cumhuriyet dönemi boyunca devam eden Batılılaşma hareketlerine dönük sert eleştirileri son derece dikkat çekicidir. Tahir, Doğu toplumları için ‘devlet’in hayati önemine dikkat çekmek istemiştir. Bu çalışmanın konusu, Kemal Tahir’in Türkiye’deki Batılılaşma anlayışına yaklaşımı ve Batılılaşma anlayışının yaratmış olduğu sorunlara karşı çözüm olarak sunduğu devlet düşüncesidir. Bu doğrultuda, çalışmanın temel amacı Kemal Tahir’in Türkiye’deki Batılılaşma anlayışına ve hareketlerine eleştirel yaklaşımını ortaya koyarak Batılılaşma sorununa getirdiği çözüm olan devlet fikrini incelemektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Avcı, M. G. (2001). Kemal Tahir ve devlet: ‘Bey kısmının onuru kendi malı değildir’. E. Eğribel ve M. F. Andı (Ed.), Kemal Tahir 100 Yaşında kitabı içinde (s. 281-286). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Berksoy, N. Ç. (2003). Kemal Tahir için biyografi çalışması. E. Eğribel ve U. Özcan (Ed.), Kemal Tahir’in 30. ölüm yıldönümü anısına kitabı içinde (s. 267-298). İstanbul: Kızılelma Yayıncılık.
- Bozdağ, İ. (2003). Kemal Tahir'in sohbetleri. İstanbul: Yaba Yayınları.
- Coşkun, S. (2012). Esir şehrin hür insanı Kemal Tahir: İnsan, eser, fikir. İstanbul: Dergâh Yayınları.
- Kaçmazoğlu, H. B. (2012). Türk sosyolojisinde temalar 3: Doğu-batı çatışması. İstanbul: Doğu Kitabevi.
- Kaçmazoğlu, H. B. (2001). Kemal Tahir ve Batıcılaşma Eleştirisi. E. Eğribel ve M. F. Andı (Ed.), Kemal Tahir 100 Yaşında kitabı içinde (s. 287-297). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Kırbaş, D. (1987). Osmanlı toplum düzeni ve Kemal Tahir. İstanbul: Arba Yayınları.
- Moran, B. (2006). Türk romanına eleştirel bir bakış 2. İstanbul: İletişim Yayınları.
- Refiğ, H. (2009). Doğruyu aradım güzeli sevdim. I. Zileli (Ed.). İstanbul: Bizim Kitaplar Yayınevi.
- Sarıkoca, E. (2004). Kemal Tahir ve toplum yapıları. A. Yaraman (Ed.), Biyografya 4: Kemal Tahir kitabı içinde. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.