Methodologische Reflexion Qualitativer Forschungsansätze im Kommunaldolmetschen: Eine Szenario-gestützte Analyse
Öz
Die Dolmetschforschung ist seit ihren Anfängen durch den Einfluss verschiedener Disziplinen und deren methodologischen Ansätze geprägt worden. In der wissenschaftlichen Auseinandersetzung zeigt sich diese Tendenz auch im Bereich des Kommunaldolmetschens. Obwohl qualitative Forschungsansätze zunehmend mehr als eine Entlehnung methodischer Grundlagen zu erkennen sind, fehlt es an reflexiven und methodenkritischen Diskursen zur spezifischen Anwendung. Vor diesem Hintergrund richtet sich das Hauptinteresse dieser Arbeit auf qualitative Methoden, die in der Dolmetschforschung vorrangig zum Einsatz kommen. Hierzu wurden die breit rezipierten Creswell (2023), Merriam (2018) sowie Gürbüz und Şahin (2018) vergleichend analysiert um jene bei allen drei Autoren theoretisch übereinstimmenden Ansätze herauszukristallisieren. Demzufolge wurde bei der Reduktion die ethnographische und phänomenologische Methode, die Fallstudie, die Inhaltsanalyse, das Narrative Interview und die Grounded Theory selektiert. Das Kernziel dieser Arbeit ist es, die Frage zu klären, inwieweit die genannten Forschungsansätze adäquat im Kontext des Kommunaldolmetschens eingesetzt werden können. Anhand der Forschungsfrage „Welche Strategien und Praktiken wenden Kommunaldolmetscher an, um mit ethischen Dilemmata und Rollenkonflikten in Asylverfahren umzugehen?“ wird exemplarisch versucht, darzustellen, wie sich die Anwendungsmöglichkeiten qualitativer Ansätze je nach theoretischer Perspektive und Erkenntnisinteresse unterscheiden können. Ausgehend von einem einheitlichen Szenario gilt es zu betonen, dass die unterschiedlichen Ansätze wesentliche Differenzen im Datenerhebungs- und Auswertungsverfahren aufweisen, wodurch der Bedarf an fundierten methodologischen Kenntnissen für den Einsatz qualitativer Forschungsansätze unterstrichen wird. Dieser Beitrag hat zum Ziel einerseits Nachwuchsforschern eine Orientierungshilfe bereitzustellen, und andererseits, einen Anstoß für weiterführende wissenschaftliche Untersuchungen und Diskussionen in diesem Bereich zu geben.
Anahtar Kelimeler
Methodological Reflection on Qualitative Research Approaches in Community Interpreting: A Scenario-Based Analysis
Öz
Since its inception, interpreting studies has been shaped by the influence of various disciplines and their methodological approaches. This tendency is also evident in the field of community interpreting. Although qualitative research approaches are increasingly recognized as imported methodological foundations, critical and reflective discussion on their specific application remain scarce. Against this background, the primary aim of this study is to focus on qualitative research methods commonly used in interpreting studies. The widely cited works of Creswell (2023), Merriam (2018), and Gürbüz and Şahin (2018) were comparatively analysed to identify approaches that align across all three frameworks. As a result, the ethnographic and phenomenological methods, case study, content analysis, narrative interview and grounded theory were selected. The core objective of this study is to examine the extent to which these qualitative research approaches can be appropriately applied within the context of community interpreting. Using the research questions “What strategies and practices do community interpreters employ to navigate ethical dilemmas and role conflicts in asylum proceedings?” the study illustrates how the applicability of qualitative methods varies depending on theoretical perspectives and research objectives. Based on a uniform scenario, it is emphasized that the different approaches show significant variations in data collection and analysis procedures, highlighting the need for a solid methodological foundation when employing qualitative research methods. This contribution aims to provide early-career researchers with a practical orientation and to simulate further scholarly investigations and discussions in the field.
Anahtar Kelimeler
Toplum Çevirmenliğinde Nitel Araştırma Yaklaşımlarına İlişkin Yöntembilimsel Bir Değerlendirme: Senaryo Temelli Bir Analiz
Öz
Çeviribilim, ortaya çıkışından bu yana farklı disiplinlerin etkisi ve bunların yöntemsel yaklaşımlarıyla şekillenmiştir. Bu eğilim, toplum çevirmenliği alanında yapılan akademik çalışmalar bağlamında da açık ve belirgin bir biçimde gözlemlenmektedir. Nitel araştırma yaklaşımları giderek daha fazla yöntemsel bir temel olarak benimsenmekte ve kullanılmakla birlikte, söz konusu yaklaşımların toplum çevirmenliği bağlamındaki somut uygulamalarına ilişkin eleştirel ve metodolojik açıdan değerlendiren tartışmalar hala sınırlı düzeydedir. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, çeviribilimde yaygın olarak kullanılan nitel araştırma yöntemlerine odaklanmaktır. Creswell (2023), Merriam (2018) ile Gürbüz ve Şahin’in (2018) sıkça atıf alan çalışmaları karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve üç kuramsal çerçevede kesişen yaklaşımlar belirlenmiştir. Analiz sonucunda, etnografik ve fenomenolojik yöntemler, durum çalışması, içerik analizi, anlatı görüşmesi ve gömülü kuram yöntemleri seçilmiş ve bu yöntemler çalışmada kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Çalışmanın temel hedefi, söz konusu nitel araştırma yaklaşımlarının toplum çevirmenliği bağlamında ne ölçüde uygun biçimde uygulanabileceğini ortaya koymaktır. “İltica süreçlerinde toplum çevirmenleri etik ikilemler ve rol çatışmalarını aşmak için hangi strateji ve uygulamalara başvurmaktadır?” sorusu üzerinden, nitel yöntemlerin uygulanabilirliğinin kuramsal açıdan ve araştırma amaçlarına bağlı olarak farklılık gösterdiği örneklendirilmiştir. Ortak bir senaryo temelinde yürütülen bu analiz, farklı yaklaşımların veri toplama ve çözümleme süreçlerinde belirgin farklılıkları ortaya koymakta ve nitel araştırma yöntemlerin uygulanması doğrultusunda kuramsal ve yöntemsel bir temele olan ihtiyacın önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
