EXAMINATION OF BELA BARTOK'S CONTRIBUTION TO CONTEMPORARY TURKISH MUSIC

Öz

Music constitutes an important part in public education in the first years of republic. in line with the newly founded republic, to achieve national unity and solidarity and to improve in contemporary civilization aim, the necessary institutional foundations were being established and experts from abroad were brought in the country for the operation of these institutions. Bela Bartok, which has an important part in Hungarian National Music concept, was invited to Turkey by Community Centers (halkevleri) in 1936, which was the most important and common cultural institution of single party period. Bartok accepted this invitation and came to Turkey, and examined the compiled folk songs in İstanbul. After this examination, Bartok went to Ankara and gave 3 different lectures on "music folk and associated topics". In the first of these conferences, Bartok explained his studies in Hungary and and the basic benefits of these studies on Hungarian folk music. the second was about the effect of Hungarian folk music on classical western music in the last decade. Bartok's last conference focused on the aim of folk music and how to collect it. After his conferences, Bartok went on a compilation trip to Adana Osmaniye region with Ahmet Adnan Saygun, Necil Kazım Akses and Ulvi Cemal Erkin, and ninety folk songs were compiled in this trip. Bartok also published his impressions that he made during his Turkey trip. In this study, Bartok's music appreciation, his conferences and compilation trips in Turkey and the considerations about this studies were inspected and interpreted in terms of their contribution to Contemporary Turkish Music. It is thought that this study will contribute to enlightenment and considerations about the constitution of comtemporay

Anahtar Kelimeler

• Bela Bartok, national music, folk song compilation studies, Pentatonik style, music folk, Community Centers

BELA BARTOK’UN ÇAĞDAŞ TÜRK MÜZİĞİNE KATKILARININ İNCELENMESİ

Öz

Cumhuriyetin ilk yıllarında halk eğitiminde müzik önemli bir yere sahiptir. Cumhuriyetin çizdiği doğrultuda, ulusal birliğin sağlanması ve çağdaş uygarlık yolunda ilerlenmesi için gerekli kurumsal yapılar oluşturulmakta, bu yapıların işleyişi için yurtdışından uzmanlar getirilmektedir. Macaristan ulusal müzik anlayışında önemli bir yeri olan Bela Bartok, 1936 yılında, dönemin en önemli kültür kurumu olan Halkevleri tarafından Türkiye’ye davet edilir. Bartok daveti kabul ederek Türkiye’ye gelmiştir. İlk olarak İstanbul’da derlenmiş türküleri inceler, bu incelemenin ardından Ankara’ya geçerek “Musiki folkloru ve buna bağlı konular” üzerine üç ayrı konferans verir. Bartok bu konferanslardan ilkinde Macaristan’da yapmış olduğu çalışmalar ve bu çalışmaların Macar halk müziği malzemesine yönelik başlıca yararlarına değinir. İkinci konferansı, Macar ulusal halk müziğinin klasik batı müziği üstünde oynadığı etki üzerinedir. Son konferans, halk müziğinin hedefi ve nasıl toplanması gerektiği hakkındadır. Bartok, konferansların ardından Ahmet Adnan Saygun, Necil Kazım Akses ve Ulvi Cemal Erkin ile birlikte Adana ve Osmaniye bölgesinde derleme gezisine çıkmış ve bu gezilerde doksan adet türkü derlenmiştir. Bartok daha sonra da Türkiye seyahatine dönük izlenimlerini yayınlamıştır. Bu çalışmada Bartok’un müzik anlayışı, Türkiye’de verdiği konferanslar ve derleme gezileri ile bu çalışmalara ilişkin değerlendirmeler çağdaş Türk müziğine katkıları bakımından incelenmiş ve yorumlanmıştır. Bu incelemenin çağdaş Türk müziğinin oluşumuna dönük bilgilenme ve değerlendirmelere katkı getireceği düşünülmektedir

Anahtar Kelimeler

• Bela Bartok, Ulusal Müzik, Türkü Derleme Çalışmaları, Pentatonik Üslup, Müzik folkloru, Halkevleri