SPORA BAĞLILIKTA ÖZ DENETİMİN ROLÜ: BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENİ ADAYLARINDA BİR ARAŞTIRMA

Öz

Amaç: Bu araştırmada beden eğitimi ve spor öğretmeni adaylarının spora bağlılıklarında öz denetimin rolünü ortaya koymak ve yapılacak yeni çalışmalara ışık tutmak amaçlanmaktadır. Yöntem: İlişkisel tarama modelinin temel alındığı araştırmaya beş farklı devlet üniversitesinin spor bilimleri fakültelerinde beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümünde öğrencilik hayatına devam eden ve uygun örnekleme yöntemiyle belirlenen 113’ü kadın 154’ü erkek toplam 267 beden eğitimi ve spor öğretmeni adayı katılım göstermiştir. Veriler “Kişisel Bilgi Formu”, “Spora Bağlılık Ölçeği” ve Büyük Beş-50 Kişilik Testi” kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin istatistiksel çözümlenmesinde Pearson korelasyon ve Regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Bulgular incelendiğinde öz denetim ile odaklanma (r=,154; p=012), dinç olma (r=,269; p=000) ve spora bağlılık (r=,246; p=000) arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Dahası öz denetimin spora bağlılık üzerinde anlamlı yordayıcı güce sahip olduğu tespit edilmiştir. Spora bağlılığı yüksek olan bireylerin öz denetim ve güçlü kişilik özelliklerine sahip olmalarının toplumun kültürel değerlerine de katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Sonuç: Sonuç olarak, yapılan bu araştırma ile toplumun kültürel gelişimi ve bireysel gelişim için önemi büyük olan sporun bireylerde devamlı hale gelebilmesinin spora bağlılık özelliklerinin kazanılmasıyla gerçekleşeceği ve bu özelliğin gelişebilmesi için de öz denetimin önemli bir rol oynadığı ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Spora bağlılık
• öz denetim
• spor
• beden eğitimi ve spor öğretmeni adayı.

THE ROLE OF CONSCIENTIOUSNESS IN SPORT COMMITMENT: A STUDY ON PHYSICAL EDUCATION AND SPORT TEACHER CANDIDATES

Öz

Aim: In this study, it is aimed to reveal the role of self-control in physical education and sports teacher candidates' commitment to sports and to shed light on new studies to be conducted. Method: A total of 267 physical education and sports teacher candidates, 113 female and 154 male, who are continuing their student life in the department of physical education and sports teaching in the faculties of sport sciences of five different state universities and who were determined by convenient sampling method, participated in the study based on the relational survey model. Data were obtained by using "Personal Information Form", "Sports Commitment Scale" and Big Five-50 Personality Test". Pearson correlation and regression analyses were used in statistical analysis of the data. Findings: When the findings were examined, it was found that there were low significant positive relationships between conscientiousness and focus (r=,154; p=012), vigor (r=,269; p=000) and sports commitment (r=,246; p=000). Moreover, self-control was found to have a significant predictive power on sports commitment. It is thought that having conscientiousness and strong personality traits of individuals with high sports commitment will contribute to the cultural values of the society. Conclusion: As a result, with this research, it has been revealed that the continuity of sports, which is of great importance for the cultural development of the society and individual development, will be realized through the acquisition of sports commitment characteristics and that conscientiousness plays an important role in the development of this feature.

Anahtar Kelimeler

• Commitment to sport
• conscientiousness
• sport
• physical education and sports teacher candidate.

Kaynakça

1. Crescioni, A. W., & Baumeister, R. F. (2013). The four needs for meaning, the value gap, and how (and whether) society can fill the void. In The experience of meaning in life: Classical perspectives, emerging themes, and controversies (pp. 3-15). Dordrecht: Springer Netherlands.
2. Cüceloğlu, D. (2017). İnsan ve davranışı. (34. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.
3. Çelik, A., Şahin, M., Yetim, A., & Çelik, A. (2012). Psikolojik sağlamlığın gelişiminde koruyucu bir faktör olarak spor ve fiziksel aktivite. The Journal of Academic Social Science Studies, 5, 8, 373-380.
4. De fruyt, F., McCrae, R.R., Szirmak, Z., & Nagy, J. (2004). The five-factor personality invertory as a measure of the five factor model: Belgian, American and Hungarian comparisons with the NEO personality ınventory- revised. Assesment, 11, 207-215.
5. Dönmez A. (2018). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin kullandıkları öğretim yöntemleri ve kişilik özelliklerinin belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
6. Dönmez, A. (2022). Beden eğitimi ve spor öğretmeni adaylarında akut sosyal medya maruziyetinin sınav başarısı ve psikofizyolojik yanıtlara etkisi: Kişilik özelliklerinin rolü. (Doktora Tezi). Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sakarya.
7. Durmuşoğlu, M. V., Aksoy, Y., Gençgör, I., Çelik, Z., & Çoruh, Y. (2023). Sporcuların sportmenlik anlayışlarının ve kişilik özelliklerinin incelenmesi. Journal of ROL Sport Sciences, 327-347.
8. Eisenberg, N., Cumberland, A., Spinrad, T. L., Fabes, R. A., Shepard, S. A., Reiser, M., Murphy, B.C., Losoya, S.H. & Guthrie, I. K. (2001). The relations of regulation and emotionality to children's externalizing and internalizing problem behavior. Child development, 72(4), 1112-1134.

9. Englert, C. (2016). The strength model of self-control in sport and exercis psychology. Frontiers in Psychology, 7, 314.
10. Englert, C., Graham, J. D., & Bray, S. R. (2020). Self-control in sport and exercise psychology [Editorial]. Sport, Exercise, and Performance Psychology, 9(2), 161–166.
11. Eynur, A., Özdilek, Ç., & Erzeybek M. S. (2022). Dumlupınar Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin spora bağlılık düzeylerinin incelenmesi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(3): 397-408.