ÖZ DÜZENLEME PSİKOEĞİTİM PROGRAMININ ERGENLERDE ÖZ DÜZENLEME VE PSİKOLOJİK YARDIM GEREKSİNİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, Zimmerman’ın geliştirmiş olduğu Öz Düzenlemeli Öğrenme Modeline dayanarak geliştirilen psikoeğitim programının ergenlerin öz düzenleme becerilerine ve psikolojik yardım ihtiyaçlarına etkisinin incelenmesidir. Araştırma hem nicel hem de nitel desenlerin kullanıldığı karma araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Nicel boyutta gerçek deneysel desenlerden Dört Gruplu Solomon Deseni kullanılmıştır. Solomon desenine ek olarak son test ölçümünden 10 hafta sonra izleme testiyle katılımcılardan tekrar nicel veri toplanmıştır. Nitel boyutta ise doküman analizi ve fenomenoloji (olgu bilim) desenleri kullanılmıştır. 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Erzurum ve Bayburt il merkezlerinde bulunan dört farklı ortaokulda öğrenim gören 5. 6. 7. ve 8. sınıflardan toplam 47 öğrenci araştırmanın katılımcı grubunu oluşturmaktadır. 12 oturumdan oluşan deneysel uygulamadan sonra katılımcılardaki değişikliği belirleyebilmek amacıyla fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel bulgular öz düzenleme psikoeğitim programının ergenlerin öz düzenleme becerilerini artırdığını, psikolojik yardım ihtiyaçlarını ise azalttığını ve bu iyileşmenin 10 hafta sonra da devam ettiğini ortaya koymuştur. Ayrıca katılımcılardan ve ebeveynlerinden toplanan nitel verilerin nicel verilerle elde edilen bulguları desteklediği görülmüştür. Geliştirilen ve uygulanan öz düzenleme psikoeğitim programının ergenlerin öz düzenleme becerilerini artırmada, psikolojik yardım ihtiyaçlarını azaltmada etkili olduğu, elde edilen nitel verilerin de bu durumu desteklediği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Ergenler
• ortaokul öğrencileri
• öz düzenleme
• psikolojik yardım ihtiyacı

INVESTIGATION OF THE EFFECTS OF SELF-REGULATION PSYCHO-EDUCATION PROGRAM ON ADOLESCENTS’ SELF-REGULATION AND PSYCHOLOGICAL HELP NEED

Öz

The aim of this research is to examine the effects of the psychoeducation program developed based on the Self-Regulated Learning Model developed by Zimmerman on the self-regulation skills and psychological help needs of adolescents. The research was carried out with mixed research method in which both quantitative and qualitative designs were used. In the quantitative dimension of the research, the Four Group Solomon Design, one of the real experimental designs, was used. In the qualitative dimension, document analysis and phenomenology patterns were used. A total of 47 students from the 5th, 6th, 7th and 8th grades studying at four different secondary schools in Erzurum and Bayburt provinces in the 2021-2022 academic year constitute the participant group of the research. Experimental application consists of 12 sessions. After the experimental application, phenomenology design was used to determine the change in the participants. The quantitative findings obtained from the study revealed that the self-regulation psychoeducation program increased the self-regulation skills of adolescents and decreased their psychological help needs. In addition, it was seen that the qualitative data collected from the participants and their parents supported the findings obtained with the quantitative data. The developed and implemented self-regulation psychoeducation program was effective in increasing adolescents' self-regulation skills and reducing their psychological help needs, and the qualitative data obtained supported this situation.

Anahtar Kelimeler

• Adolescents
• secondary school students
• self-regulation
• psychological help need

Kaynakça

1. Ay, İ. (2014). Üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım gereksinimlerine ilişkin öznel faktörlerin incelenmesi (Tez No. 356850) [Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi-Erzurum]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
2. Ay, İ., & Alver, B. (2013, Eylül). Psikolojik yardım gereksinimi belirleme ölçeğinin geliştirilmesi: güvenirlik ve geçerlik çalışması [Sözlü bildiri]. 12. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, İstanbul.
3. Bodrova, E., & Leong, D. J. (2018). Tools of the mind: A Vygotskian early childhood curriculum. In International Handbook of Early Childhood Education (pp. 1095-1111). Springer, Dordrecht.
4. Bransen, D., Govaerts, M. J., Sluijsmans, D. M., & Driessen, E. W. (2020). Beyond the self: The role of co‐regulation in Mediical students’ self‐regulated learning. Medical Education, 54(3), 234-241. https://doi.org/10.1111/Medu.14018
5. Canol, B. (2021). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylık çocuklara yönelik hazırlanan öz düzenleme eğitim programının çocukların öz düzenleme ve sosyal becerileri üzerine etkisi (Tez No. 690347) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi-Ankara]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
6. Carey, K. B., Neal, D. J., & Collins, S. E. (2004). A psychometric analysis of the self-regulation questionnaire. Addictive Behaviors, 29(2), 253-260. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2003.08.001
7. Cleary, T. J., Platten, P., & Nelson, A. (2008). Effectiveness of the self-regulation empowerment program with urban high school students. Journal of Advanced Academics, 20(1), 70-107. https://doi.org/10.4219/jaa-2008-866
8. Corbin, J., & Strauss, A. (2014). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. Sage.

9. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Karma yöntem araştırmaları. (Dede, Y.& Demir B.S., Çev.). Anı.
10. Denham, S. A., Bassett, H. H., Thayer, S. K., Mincic, M. S., Sirotkin, Y. S., & Zinsser, K. (2012). Observing preschoolers’ social-emotional behavior: Structure, foundations, and prediction of early school success. The Journal of Genetic Psychology, 173(3), 246-278. https://doi.org/10.1080/00221325.2011.597457