SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ KÖK DEĞERLERE İLİŞKİN METAFORİK ALGILARI

Öz

Değerlerin çocuk ve gençlere kazandırılması, değerlerin devamlılığının sağlanabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle ailede başlayan değerler eğitiminin okul çatısı altında planlı olarak bireylere kazandırılması sağlanmalıdır. Değerler eğitiminde başarılı olabilmek için, bireylerin değerleri nasıl algıladığının bilinmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının öğretim programlarındaki kök değerlere ilişkin metaforik algılarını belirlemektir. Öğretmen adaylarının kök değerlere ilişkin metaforik algılarının eğitim sistemimize katkı sağlama potansiyelini ortaya koyması bu çalışmayı önemli hale getirmektedir. Bu çalışmada nitel araştırma modellerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu bir devlet üniversitesinin eğitimi fakültesinin sınıf öğretmenliği programında öğrenim gören ve tabaka örnekleme yöntemiyle belirlenmiş yirmi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilen “Öğretmen Adaylarının Kök Değerlere Yönelik Metaforik Algılarını Belirleme Formu” kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi tekniğinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Öğretmen adaylarının kök değerlere ilişkin en çok “doğa” ve “nesne” kategorisinde görüşler ortaya koyduğu dikkat çekmektedir. Bu durum katılımcıların, soyut bir niteliğe sahip olan değerleri ağırlıklı olarak çevrelerindeki somut varlıklarla açıkladığını göstermektedir. Bu sonuçlardan hareketle konuya ilişkin öğretmenlere ve diğer öğretmen adaylarına yönelik çalışmalar da yapılabilir.

Anahtar Kelimeler

• sınıf öğretmeni adayı
• kök değer
• metafor

METAPHORIC PERCEPTIONS OF CLASSROOM TEACHER CANDIDATES REGARDING ROOT VALUES

Öz

The instillation of values in children and young people holds great importance for ensuring the continuity of values. Therefore, the values education initiated in the family should be systematically imparted to individuals within the school framework. To succeed in values education, it is important to understand how individuals perceive values. The aim of this study is to determine the metaphorical perceptions of pre-service classroom teachers regarding root values in the curriculum. Revealing the potential of pre-service teachers' metaphorical perceptions of root values to contribute to our education system makes this study significant. The phenomenological design, a qualitative research model, was used in this study. The study group consisted of twenty pre-service teachers enrolled in the classroom teaching program of a state university's faculty of education, determined through purposive sampling method. Data collection was done using the "Form for Determining Pre-service Teachers' Metaphorical Perceptions of Root Values," developed by the researcher. The data obtained were analyzed using content analysis technique. It is noteworthy that pre-service teachers express their views on root values mostly in the categories of "nature" and "object." This indicates that participants predominantly explain abstract values with concrete entities in their environment. Based on these results, further studies targeting teachers and other pre-service teachers regarding the subject can also be conducted.

Anahtar Kelimeler

• classroom teacher candidate, root value, metaphor

Kaynakça

1. Akyol, Y. (2016). Ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin vatanseverlik değerine ilişkin metaforik algıları. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, (7), 19-32. https://dergipark.org.tr/en/pub/inesj/issue/40022/ 475839.
2. Artuğ, M. & Yangil, M. K. (2023). Türkçe öğretmenlerinin saygı kök değerine karşı metaforik algıları. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (34), 48-68. https://doi.org/10.29000/rumelide. 1316126.
3. Atabey, D. & Ömeroğlu, E. (2016). Sosyal değerler eğitimi programının anasınıfına devam eden çocukların sosyal değerler kazanımına etkisinin incelenmesi. Akademik Bakış Dergisi, (58), 593-617.
4. Aydın, İ. & Öksüz, A. (2021). Çocuk kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (25), 579-619. https://doi.org/10.29000/rumelide.1036589.
5. Baltacı, A. (2017). Nitel veri analizinde Miles-Huberman modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 1-15.
6. Bektaş, M. & Karadağ, B. (2013). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin yardımlaşma değerine yönelik geliştirdikleri metaforların incelenmesi. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(8), 271-286. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.5105.
7. Çakmak, M. M. (2016). Ortaokul öğrencilerinin adalet, dürüstlük, saygı, sorumluluk ve barış değerleri hakkındaki algıları (Diyarbakır ili örneği). [Yüksek lisans tezi]. Dicle Üniversitesi.
8. Çelik, Ş. & Doğan Kahtalı, B. (2022). Ortaokul öğrencilerinin kök değerler hakkındaki metaforik algıları. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (29), 206-223. https://doi.org/10.29000/rumelide. 1164066.

9. Çelikkaya, T. & Seyhan, O. (2017). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının evrensel değerlere ilişkin metafor algıları. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(3), 65-87. https://doi.org/ 10.19160/ijer.342330.
10. Çelikkaya, T., Yakar, H. & Şarlayan, R. (2016). Perceptions of students about the values of respect and scientific in social studies: Metaphor analysis. International Online Journal of Educational Sciences, 8(3), 143-165.
11. Çengel, S. (2019). Kök değerlere ilişkin sosyal bilgiler öğretmen adaylarının algıları: Nitel bir araştırma. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
12. Demirkaya, H. & Çal, Ü. T. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dürüstlük değerine ilişkin metaforik algıları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 1964-1980. https://doi.org/10.29299/kefad.2018.19.03.005.
13. Doğan, O. (2020). Ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin hukuk ve adalet kavramlarına ilişkin algılarının incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi.
14. İnel, Y., Urhan, E. & Ünal, A. İ. (2018). Ortaokul öğrencilerinin adalet kavramına ilişkin metaforik algıları. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 8(2), 379-402. https://doi.org/10.18039/ ajesi.454584.
15. Kagan, S. (2001). Teaching for character and community. Educational Leadership, 59 (2), 50-55.
16. Kaya, Ö., Özen, E., Çiçek, E. Okumuş, M. Yalçın, B. & Fırat, F. (2022). Sınıf öğretmenlerinin değerler eğitimi yeterlilik algılarının incelenmesi. Anadolu Türk Eğitim Dergisi, 4(2), 6-18. https://anadoluturkegitim.com/makale/3780