SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ ENERJİ VATANDAŞLIĞI KAVRAMINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARI

Öz

Araştırmada sosyal bilgiler öğretmen adaylarının enerji vatandaşlığı kavramına ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından olgubilim deseni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği programında 1., 2., 3. ve 4. sınıfta öğrenimine devam eden 145 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak “enerji vatandaşlığı……………benzer; çünkü……………” biçiminde yarım bırakılmış bir cümlenin yer aldığı form kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmen adaylarının enerji vatandaşlığı kavramına ilişkin 53 metafor geliştirdiği belirlenmiştir. Geliştirilen bu metaforların “dönüşüm, sorumluluk, sürdürülebilirlik, bilinçli kullanma ve adil olma” kategorileri olmak üzere 5 kavramsal kategori altında toplandığı tespit edilmiştir. Farklı üniversitelerde ve bölümlerde öğrenim gören öğretmen adaylarının enerji vatandaşlığı kavramına ilişkin algılarını belirlemeye yönelik metafor çalışmaları yapılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Enerji vatandaşlığı
• metafor
• öğretmen adayı
• sosyal bilgiler

METAPHORICAL PERCEPTIONS OF PRE-SERVİCE SOCIAL STUDIES TEACHERS ON THE CONCEPT OF ENERGY CITIZENSHIP

Öz

The aim of the study was to determine the perceptions of social studies teacher candidates regarding the concept of energy citizenship through metaphors. The research was conducted with the phenomenology pattern, one of the qualitative research approaches. The study group of the research consists of 145 students who continue their education in the 1st, 2nd, 3rd and 4th grades of Fırat University Faculty of Education, Social Studies Teaching program in the spring semester of the 2023-2024 academic year. As a data collection tool, “energy citizenship……………similar; because……………” a form containing an incomplete sentence of the form was used. Content analysis was used to analyze the data obtained in the study. As a result of the research, it was determined that social studies teacher candidates developed 53 metaphors regarding the concept of energy citizenship. It has been determined that these developed metaphors are grouped under 5 conceptual categories: “transformation, responsibility, sustainability, conscious use and fairness”. Metaphor studies can be conducted to determine the perceptions of prospective teachers studying at different universities and departments regarding the concept of energy citizenship.

Anahtar Kelimeler

• Energy citizenship
• metaphor
• pre-service teacher
• social studies

Kaynakça

1. Anbarlı Bozatay, Ş. (2010). 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’na göre Türk vatandaşlığının kazanılması. Yönetim Bilimleri Dergisi, 8(2), 165-182.
2. Ayhan, F. (2023). Coğrafya lisans öğrencilerinin enerji tasarrufu ve enerji okuryazarlık düzeylerine dair bir araştırma. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 6(3), 784-793. https://doi.org/10.33712/mana.1328770
3. Beauchampet, I. & Walsh, B. (2021). Energy citizenship in the Netherlands: The complexities of public engagement in a large-scale energy transition. Energy Research & Social Science, 76, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.erss.2021.102056
4. Bilgin, N. (2014). Sosyal bilimlerde içerik analizi teknikler ve örnek çalışmalar (3. baskı). Siyasal Kitabevi.
5. Biresselioğlu, M. E., Demir, M. H., Solak, B. & Turan, U. (2022). Understanding the dynamics and conceptualization of environmental citizenship and energy citizenship: Evidence from the existing literature. Frontiers in Energy Resarch, 10, 1-20. https://doi.org/10.3389/fenrg.2022.1018035
6. Bulut, B. (2023). Vatandaşlık kavramının tarihsel temelleri ve değişen yapısı. B. Bulut (Ed.), Yeni vatandaşlık yaklaşımları ve eğitimi içinde (1. baskı, s. 1-18). Pegem Akademi.
7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri (15. baskı). Pegem Akademi.
8. Campos, I. & Marín-González, E. (2020). People in transitions: Energy citizenship, prosumerism and social movements in Europe. Energy Research & Social Science, 69, 1-14. https://doi.org/10.1016/j.erss.2020.101718

9. Creswell, J. W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (6. baskı). S. B. Demir & M. Bütün (Çev. Eds.). Siyasal Kitabevi. (Orijinal eserin basım tarihi 2013)
10. DellaValle, N. & Veronika, C. (2022). Empowering energy citizenship among the energy poor. Energy Research & Social Science, 89,1-18. https://doi.org/10.1016/j.erss.2022.102654