TOPLULUKLARI YENİDEN CANLANDIRMA: ORTAKLAR KÖY ENSTİTÜSÜ'NÜN SOSYO-KÜLTÜREL VE EĞİTSEL ETKİSİ
Öz
Ortaklar Köy Enstitüsü (OKE), Türkiye'deki 21 köy enstitüsünden 20’ncisi olarak, sadece öğretmen yetiştirmekle kalmayıp, ülke açısından bütüncül bir kalkınma projesi olarak tasarlanmıştır. Özel bir konuma sahip olan bu enstitü, diğer enstitülerin bölgesel düzenleme kuralına uymayarak, İzmir Kızılçullu Köy Enstitüsü'nün merkezi bir noktada bulunduğu bir alanda kurulmuştur. Temel amacı, Kızılçullu'nun kuruluş ilkelerine tam uymayan yapısını taşımaktır. Kurucu müdür Hamdi Akman tarafından yapılan yer seçimi ile Kızılçullu’dan gelen öğretmen ve öğrenciler, bataklık bir alandan güzel bir yerleşke oluşturmuştur. Kızılçullu’nun ilk öğrencileri Aydın, Denizli ve Muğla'dan gelenlerdir. Enstitü sahasında kısa sürede 33 bina inşa edilmiş ve bu binalarda köy enstitüsü amaç ve ilkelerine uygun olarak aktif eğitim yapılmıştır. Bu makalenin amacı, Enstitüsü’nün toplumu kurulduğu coğrafyada sosyo-kültürel ve eğitsel açıdan nasıl canlandırdığını incelemektir. Bu amaçla nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yoluyla literatür ve orijinal belgelere dayanarak metin oluşturulmuştur. Sonuç olarak bu enstitünün, yerel toplumun sosyo-kültürel ve eğitsel alanda önemli bir canlanma sağlamış olduğu anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Etik Kurul onayı gerekmemektedir.
Kaynakça
- Akyüz, Y. (2021). Türk Eğitim Tarihi, MÖ.1000-MS.2021. Ankara, Pegem Akademi, 34. Basım.
- Avcil, C. (2023). Bir Modernleşme Aracı Olarak Köy Enstitüleri. İçinde Z.B. Dalaman (Ed.), 100 Yıllık Cumhuriyet ve Türk Modernleşmesi içinde, 1. Baskı, İstanbul, İstanbul Topkapı Üniversitesi Yayınları.
- Aysal, N. (2005). Anadolu’da Aydınlanma Hareketinin Doğuşu: Köy Enstitüleri. Atatürk Yolu Dergisi, 9(35-36), 267-282.
- Balaban, M. (2007a). Ortaklar Köy Enstitüsünde İlk Kazma. İçinde K. Kocabaş (Haz.), Ortaklar Köy Enstitüsü’nden Ortaklar İlköğretmen Okulu’na, Adabelen Işığı (ss. 81-84), İzmir, Uşşak Matbaası.
- Balaban, Y. (2007b). Ortaklar Köy Enstitüsü Kurulurken. İçinde K. Kocabaş (Haz.), Ortaklar Köy Enstitüsü’nden Ortaklar İlköğretmen Okulu’na, Adabelen Işığı (ss. 85-87), İzmir, Uşşak Matbaası.
- Başgöz, İ. (1995). Türkiye’nin Eğitim Çıkmazı ve Atatürk. Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Baysal, E. (2012). Köy Enstitülerinde Mekân Kurgusu ve Mimari Yapılanma. İçinde Y. Keskin (ed.), Düşünen Tohum Konuşan Toprak, Cumhuriyet’in Köy Enstitüleri 1940-1954 (ss. 136-158), İstanbul, Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırmaları Enstitüsü.
- Becerik, O. (1944). Ortaklar Köy Enstitüsü. Aydın gazetesi, 1.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
24 Ekim 2025
Yayımlanma Tarihi
27 Ekim 2025
Gönderilme Tarihi
11 Kasım 2024
Kabul Tarihi
30 Kasım 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 4
APA
Öztürk, A. A. (2025). TOPLULUKLARI YENİDEN CANLANDIRMA: ORTAKLAR KÖY ENSTİTÜSÜ’NÜN SOSYO-KÜLTÜREL VE EĞİTSEL ETKİSİ. Trakya Eğitim Dergisi, 15(4), 1984-2023. https://doi.org/10.24315/tred.1583019
AMA
1.Öztürk AA. TOPLULUKLARI YENİDEN CANLANDIRMA: ORTAKLAR KÖY ENSTİTÜSÜ’NÜN SOSYO-KÜLTÜREL VE EĞİTSEL ETKİSİ. TRED. 2025;15(4):1984-2023. doi:10.24315/tred.1583019
Chicago
Öztürk, Adil Adnan. 2025. “TOPLULUKLARI YENİDEN CANLANDIRMA: ORTAKLAR KÖY ENSTİTÜSÜ’NÜN SOSYO-KÜLTÜREL VE EĞİTSEL ETKİSİ”. Trakya Eğitim Dergisi 15 (4): 1984-2023. https://doi.org/10.24315/tred.1583019.
EndNote
Öztürk AA (01 Ekim 2025) TOPLULUKLARI YENİDEN CANLANDIRMA: ORTAKLAR KÖY ENSTİTÜSÜ’NÜN SOSYO-KÜLTÜREL VE EĞİTSEL ETKİSİ. Trakya Eğitim Dergisi 15 4 1984–2023.
IEEE
[1]A. A. Öztürk, “TOPLULUKLARI YENİDEN CANLANDIRMA: ORTAKLAR KÖY ENSTİTÜSÜ’NÜN SOSYO-KÜLTÜREL VE EĞİTSEL ETKİSİ”, TRED, c. 15, sy 4, ss. 1984–2023, Eki. 2025, doi: 10.24315/tred.1583019.
ISNAD
Öztürk, Adil Adnan. “TOPLULUKLARI YENİDEN CANLANDIRMA: ORTAKLAR KÖY ENSTİTÜSÜ’NÜN SOSYO-KÜLTÜREL VE EĞİTSEL ETKİSİ”. Trakya Eğitim Dergisi 15/4 (01 Ekim 2025): 1984-2023. https://doi.org/10.24315/tred.1583019.
JAMA
1.Öztürk AA. TOPLULUKLARI YENİDEN CANLANDIRMA: ORTAKLAR KÖY ENSTİTÜSÜ’NÜN SOSYO-KÜLTÜREL VE EĞİTSEL ETKİSİ. TRED. 2025;15:1984–2023.
MLA
Öztürk, Adil Adnan. “TOPLULUKLARI YENİDEN CANLANDIRMA: ORTAKLAR KÖY ENSTİTÜSÜ’NÜN SOSYO-KÜLTÜREL VE EĞİTSEL ETKİSİ”. Trakya Eğitim Dergisi, c. 15, sy 4, Ekim 2025, ss. 1984-23, doi:10.24315/tred.1583019.
Vancouver
1.Adil Adnan Öztürk. TOPLULUKLARI YENİDEN CANLANDIRMA: ORTAKLAR KÖY ENSTİTÜSÜ’NÜN SOSYO-KÜLTÜREL VE EĞİTSEL ETKİSİ. TRED. 01 Ekim 2025;15(4):1984-2023. doi:10.24315/tred.1583019