Araştırma Makalesi

AKRAN TASARIMLI ÜSTBİLİŞSEL ÖĞRETİMİN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÜSTBİLİŞSEL DİNLEME İÇİN DERS PLANI HAZIRLAMALARINA ETKİSİ

Cilt: 15 Sayı: 4 27 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

AKRAN TASARIMLI ÜSTBİLİŞSEL ÖĞRETİMİN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÜSTBİLİŞSEL DİNLEME İÇİN DERS PLANI HAZIRLAMALARINA ETKİSİ

Öz

Bu çalışmada, akran tasarımlı üstbilişsel öğretimin Türkçe öğretmeni adaylarının üstbilişsel dinlemeye uygun ders planı hazırlama becerilerini nasıl etkilediği araştırılmıştır. Yöntem olarak tekli araçsal durum çalışması kullanılmıştır. Örneklem, amaçlı örnekleme ile belirlenmiştir. 6 haftalık uygulama süreci boyunca, aday öğretmenler dinleme dersini gruplar hâlinde planlamış ve sunmuştur. Çalışmanın sonunda bireysel olarak bir ders planı hazırlamışlardır (n=38). Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu, ders planı değerlendirme formu, ders planı örnekleri ve dinleme günlükleri aracılığıyla toplanmıştır. Eğitimin sonunda, aday öğretmenler üstbilişsel dinlemeye uygun ders planı hazırlama konusunda orta düzeyde bir performans göstermiştir. Aday öğretmenlerin çoğu ders planlarında dinlemeyi bir süreç olarak planlamış ve göreve uygun en az bir strateji kullanarak uygun etkinliklerle bilişsel ve meta-bilişsel stratejiler tasarlamıştır. Sonuç olarak, üç farklı düzeydeki aday öğretmenlerin ders planlarındaki temel unsurlar şu şekilde özetlenmiştir: Yüksek performans gösterenler, dinlemeden önce, dinleme sırasında ve dinlemeden sonra üstbilişsel stratejiler kullanmışlardır; bilişsel strateji kullanımları ve etkinlik tasarımları çeşitlilik göstermiştir. Orta düzeyde performans gösterenler dinleme sırasında ve sonrasında üstbilişsel stratejileri ve göreve uygun en az bir bilişsel stratejiyi kullanmışlardır. Düşük düzeyde performans gösterenler ders planlarında dinleme sırasını takip etmişler ancak üstbilişsel ve bilişsel stratejileri ders planına entegre edememişlerdir. Öğretmen adayları, akran tarafından tasarlanmış üstbilişsel öğretim uygulamasının üstbilişsel farkındalıklarına ve üstbilişsel dinleme için ders planı hazırlama becerielrine katkıda bulunduğunu bildirmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Etik kurul belgesi eklenmiştir.

Kaynakça

  1. Askell-Williams, H., Lawson, M.J. & Skrzypiec, G. (2011). Scaffolding cognitive and metacognitive strategy instruction in regular class lessons. Instr Sci, 40, 413–443. https://doi.org/10.1007/s11251-011-9182-5
  2. Amanvermez İncirkuş, F. (2025). How do listening lessons based on a holistic approach effect turkish pre-service teachers’ awareness of metacognitive listening strategies? SAGE Open, 15(1). https://doi.org/10.1177/21582440251330042
  3. Aydasgil, B. S., & Ozdemir, B. (2023). The use of mindmasters in teaching metacognition-based strategies in listening skills. Journal of Eurosian Language and Education Research, 7(2), 98-122. https://dergipark.org.tr/tr/pub/adea/issue/81857/1405675#article_cite
  4. Baas, D., Castelijns, J., Vermeulen, R., Martens, R. & Segers, M. (2015). The relation between assessment for learning and elementary students’ cognitive and metacognitive strategy use. British Journal of Educational Psychology. 85(1), 33–46. https://doi.org/10.1111/bjep.12058
  5. Banister, C. (2023). Exploring peer feedback processes and peer feedback meta-dialogues with learners of academic and business English. Language Teaching Research, 27(3), 746-764. https://doi.org/10.1177/1362168820952222.
  6. Bozorgian, H., & Shamsi, E. (2023). A review of research on metacognitive instruction for listening development. International Journal of Listening, 39(1), 1-16. https://doi.org/10.1080/10904018.2023.2197008
  7. Cabello, V. M., & Topping, K. J. (2020). Pre-service teachers' conceptions about the quality of explanations for the science classroom in the context of peer assessment. LUMAT: International Journal on Math, Science and Technology Education, 8(1), 297-318. https://doi.org/10.31129/LUMAT.8.1.1416
  8. Carless, D., & Boud, D. (2018). The development of student feedback literacy: enabling uptake of feedback. Assessment & Evaluation in Higher Education, 43(8), 1315-1325. https://doi.org/10.1080/02602938.2018.1463354

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

27 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

17 Haziran 2025

Kabul Tarihi

9 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Amanvermez İncirkuş, F. (2025). AKRAN TASARIMLI ÜSTBİLİŞSEL ÖĞRETİMİN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÜSTBİLİŞSEL DİNLEME İÇİN DERS PLANI HAZIRLAMALARINA ETKİSİ. Trakya Eğitim Dergisi, 15(4), 2024-2060. https://doi.org/10.24315/tred.1721582
AMA
1.Amanvermez İncirkuş F. AKRAN TASARIMLI ÜSTBİLİŞSEL ÖĞRETİMİN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÜSTBİLİŞSEL DİNLEME İÇİN DERS PLANI HAZIRLAMALARINA ETKİSİ. TRED. 2025;15(4):2024-2060. doi:10.24315/tred.1721582
Chicago
Amanvermez İncirkuş, Funda. 2025. “AKRAN TASARIMLI ÜSTBİLİŞSEL ÖĞRETİMİN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÜSTBİLİŞSEL DİNLEME İÇİN DERS PLANI HAZIRLAMALARINA ETKİSİ”. Trakya Eğitim Dergisi 15 (4): 2024-60. https://doi.org/10.24315/tred.1721582.
EndNote
Amanvermez İncirkuş F (01 Ekim 2025) AKRAN TASARIMLI ÜSTBİLİŞSEL ÖĞRETİMİN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÜSTBİLİŞSEL DİNLEME İÇİN DERS PLANI HAZIRLAMALARINA ETKİSİ. Trakya Eğitim Dergisi 15 4 2024–2060.
IEEE
[1]F. Amanvermez İncirkuş, “AKRAN TASARIMLI ÜSTBİLİŞSEL ÖĞRETİMİN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÜSTBİLİŞSEL DİNLEME İÇİN DERS PLANI HAZIRLAMALARINA ETKİSİ”, TRED, c. 15, sy 4, ss. 2024–2060, Eki. 2025, doi: 10.24315/tred.1721582.
ISNAD
Amanvermez İncirkuş, Funda. “AKRAN TASARIMLI ÜSTBİLİŞSEL ÖĞRETİMİN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÜSTBİLİŞSEL DİNLEME İÇİN DERS PLANI HAZIRLAMALARINA ETKİSİ”. Trakya Eğitim Dergisi 15/4 (01 Ekim 2025): 2024-2060. https://doi.org/10.24315/tred.1721582.
JAMA
1.Amanvermez İncirkuş F. AKRAN TASARIMLI ÜSTBİLİŞSEL ÖĞRETİMİN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÜSTBİLİŞSEL DİNLEME İÇİN DERS PLANI HAZIRLAMALARINA ETKİSİ. TRED. 2025;15:2024–2060.
MLA
Amanvermez İncirkuş, Funda. “AKRAN TASARIMLI ÜSTBİLİŞSEL ÖĞRETİMİN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÜSTBİLİŞSEL DİNLEME İÇİN DERS PLANI HAZIRLAMALARINA ETKİSİ”. Trakya Eğitim Dergisi, c. 15, sy 4, Ekim 2025, ss. 2024-60, doi:10.24315/tred.1721582.
Vancouver
1.Funda Amanvermez İncirkuş. AKRAN TASARIMLI ÜSTBİLİŞSEL ÖĞRETİMİN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÜSTBİLİŞSEL DİNLEME İÇİN DERS PLANI HAZIRLAMALARINA ETKİSİ. TRED. 01 Ekim 2025;15(4):2024-60. doi:10.24315/tred.1721582